Profesjonalne badanie wzroku – jak powinno wyglądać i gdzie je wykonać?

03.10.2018 15:27

Czytając ten tekst, mrużysz oczy i zbliżasz twarz do monitora? Najwyraźniej najwyższy czas odwiedzić okulistę. Sprawdź, gdzie i u kogo wykonać profesjonalne badanie wzroku, jak powinno ono przebiegać i umów się na wizytę kontrolną.

Profesjonalne badanie wzroku – jak powinno wyglądać i gdzie je wykonać? fot. Shutterstock

Jak wynika z badań, ponad połowa pełnoletnich Polaków ma wadę wzroku[1]. Do jej korekcji najczęściej wybieramy okulary (80% ankietowanych), rzadziej – soczewki kontaktowe (co 10 ankietowany). Najbardziej niepokojące jest jednak to, że kilkanaście procent osób mimo że jest świadomych swojej wady wzroku, nie leczy jej[2]. Tymczasem zaniedbane choroby oczu są główną przyczyną utraty wzroku na całym świecie, a Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) przypomina, że aż w 80% przypadków wady wzroku można uniknąć lub skutecznie ją leczyć[3]. Dlatego tak ważna jest profilaktyka i regularne (minimum raz w roku) badanie narządu wzroku. Kto może je wykonać i jak powinno przebiegać?

Okulista, optyk i optometrysta, czyli kto jest kim?

Profesjonalistów, którzy zajmują się naszym wzrokiem oraz jego korekcją, jest wielu, ale każdy z nich ma swoją specjalizację. Do kogo zatem powinieneś iść, gdy z Twoim wzrokiem dzieje się coś niepokojącego, a kto pomoże Ci dobrać odpowiednie okulary?

  • Okulista – to lekarz odpowiedzialny za diagnozowanie i leczenie chorób oczu. Do niego powinieneś się udać, jeśli dokuczają Ci problemy z narządem wzroku, np. źle widzisz lub w obrębie Twojego oka zaszły jakieś niepokojące zmiany, np. zaczerwienienie, uczucie piasku pod powiekami itp. Podczas wizyty okulista wykona podstawowe badanie wzroku oraz samego oka, a w razie potrzeby skieruje na dalszą diagnostykę lub przepisze  odpowiednią korekcję optyczną tzn. okulary korekcyjne i/lub soczewki kontaktowe.
  • Optometrysta – jego głównym zadaniem jest dobranie odpowiedniej korekcji optycznej, a więc soczewek okularowych lub kontaktowych, a także odpowiednich filtrów czy powłok zwiększających komfort widzenia. Może także na podstawie oceny zmian strukturalnych w obrębie oka ocenić ryzyko najczęściej występujących chorób oczu, tzn, zaćmy, jaskry, zmian zwyrodnieniowych żółtej plamki związanej z wiekiem, zmian zwyrodnieniowych związanych z cukrzycą.Optyk – wykonuje okulary na podstawie recepty wystawione przez okulistę lub optometrystę, a także naprawia uszkodzone okulary. Optycy, którzy ukończyli specjalne studia podyplomowe, mają uprawnienia podobne jak optometrysta i mogą samodzielnie wykonywać czynności mające na celu dobranie odpowiedniej korekcji wzroku.

Podstawowe badania wzroku

Skoro wiesz już, do kogo udać się ze swoimi problemami związanymi z narządem wzroku, sprawdźmy teraz, jak powinno wyglądać profesjonalne badanie. Najczęściej wizyta u okulisty zaczyna się od krótkiego wywiadu ogólnego oraz komputerowego badania wzroku, podczas którego lekarz ocenia krzywiznę rogówki i ewentualne wady wzroku. Następnie mierzy się ciśnienie w oku. Robi się to zazwyczaj za pomocą specjalnego urządzenia, które samo wyrzuca w kierunku gałki ocznej porcję powietrza. Uderza ono w rogówkę i odkształca ją. Im wyższe ciśnienie w oku, tym trudniej odkształcić rogówkę. Inne urządzenie służące do mierzenia ciśnienia w oku to tonometr aplanacyjny. Jest on wyposażony w specjalny pryzmat, który zbliża się do znieczulonego oka i przeprowadza pomiar. Badanie daje bardzo precyzyjne wyniki i pozwala określić, czy mieścimy się w normie, która wynosi 10-21 mm Hg. Badanie ciśnienia w oku jest bardzo ważne, ponieważ zbyt wysokie może być symptomem rozwijającej się jaskry lub świadczyć o nadciśnieniu ocznym. Obowiązkowym punktem każdej wizyty u okulisty jest też badanie ostrości widzenia. Nie jest to nic innego jak odczytywanie ze specjalnej tablicy liter lub cyfr wskazywanych przez lekarza. Po ocenie ostrości widzenia z oddali następuje badanie widzenia z bliży, czyli zdolności czytania drobnego druku. Jeśli podczas badania okaże się, że widzisz niewyraźnie, okulista poda Ci specjalne okulary z wymiennymi soczewkami i poprosi o przeczytanie wskazanych liter raz jeszcze. W ten sposób będzie mógł dobrać dla Ciebie odpowiednią moc soczewek korekcyjnych.

Dodatkowe badania wzroku

Jeśli podczas badań podstawowych lekarza coś zaniepokoiło lub podczas wywiadu zgłosiłeś dolegliwości ze strony układu wzrokowego, których przyczyn nie udało się ustalić podczas badania podstawowego, okulista może zlecić dalszą diagnostykę i skierować się m.in. na:

  • Badanie dna oka – najczęściej jest wykonywane przy użyciu biomikroskopu lub za pomocą oftalmoskopu, czyli wziernika ocznego umożliwiającego wpuszczenie do oka snopu światła, który przechodzi przez soczewkę i ciałko szkliste, oświetlając dno oka. W ten sposób lekarz może ocenić stan siatkówki, nerwu wzrokowego i naczyń krwionośnych, a także plamki żółtej czy błony naczyniowej. Aby wykonać to badanie, konieczne jest zakropienie oczu za pomocą  odpowiednich kropli z substancją rozszerzającą źrenicę. Badanie nie jest bolesne, ale należy pamiętać, że przez kilka godzin po zaaplikowaniu kropli może pojawić się nadwrażliwość na światło oraz zmniejszona ostrość widzenia, dlatego bezpośrednio po badaniu nie można wykonywać prac wzrokowych w bliskich odległościach ani prowadzić auta lub innych pojazdów.
  • Badanie pola widzenia – jego celem jest sprawdzenie  prawidłowości funkcjonowania  nerwu wzrokowego. Podczas badania pacjent patrzy na bodźce świetlne o różnym natężeniu. Jeśli  nerw  jest uszkodzony , słabsze bodźce będą dla niego niewidoczne, co może oznaczać chorobę niekoniecznie związaną bezpośrednio z narządem wzroku, np. guza przysadki mózgowej.  
  • Badania obrazowe oka – to bardzo precyzyjna metoda, która umożliwia dokładne obejrzenie przekrojów poszczególnych tkanek oka: siatkówki, rogówki czy nerwu wzrokowego. Badanie wykonuje się przy podejrzeniu jaskry, zwyrodnienia plamki żółtej, zmian w kierunku retinopatii cukrzycowej lub innych zmian w siatkówce np. nowotworu oka. 
  • USG oka – pozwala dokładnie obejrzeć oczodół i zdiagnozować zmiany patologiczne odcinka tylnego oka przy nieprzeziernych ośrodkach optycznych takie jak odwarstwienie siatkówki czy przetarcie ściany gałki ocznej, a także guzy oka czy wylewy. Badanie to wykonuje się także obowiązkowo przed operacją zaćmy.

Profesjonalne badanie wzroku możesz wykonać w salonach Vision Express, gdzie czeka na Ciebie aż 450 specjalistów dysponujących nowoczesnym sprzętem okulistycznym. Podczas wizyty dowiesz się, czy z Twoim wzrokiem nie dzieje się nic niepokojącego, zdiagnozujesz ewentualną wadę wzroku i otrzymasz receptę na soczewki korekcyjne, a w salonie z pomocą optyka dobierzesz i zamówisz idealne dla siebie okulary. Na wizytę możesz umówić się przez Internet lub bezpośrednio w salonie.

[1] Źródło: BCMM – badania marketingowe sp. z o.o., Zachowania i preferencje użytkowników okularów, N=2006, maj 2013 za: http://www.krio.org.pl/polak-z-wada-wzroku/ (dostęp: 23.09.2018).
[2] Ibidem.
[3] Partyka O., Wysocki M.J., Epidemiologia chorób narządu wzroku oraz infrastruktura okulistyki w Polsce,  „Przegląd Epidemiologiczny” 2015 (69), s. 905–908.
Tekst powstał przy współpracy z Vision Express

Oceń