Zioła, które leczą. Co warto mieć w domowej apteczce?

13.12.2017 13:25

Tradycyjne leki ziołowe były stosowane przez zielarzy i aptekarzy przez wieki. Zioła to coś więcej niż tylko smak i zapach. Ich właściwości lecznicze i regenerujące są imponujące. Skoncentrowane dawki silnych, odżywczych składników wspomagają leczenie dolegliwości skórnych i żołądkowych, pomagają ukoić nerwy i ułatwiają zasypianie. Jakie zioła warto mieć w domowej apteczce? Jak korzystać z leczniczych właściwości ziół?

Zioła, które leczą. Co warto mieć w domowej apteczce? fot. East News

Zioła mają szczególne miejsce w lecznictwie. Od wieków używane były w medycynie ludowej jako naturalne leki uśmierzające popularne przypadłości. Ziołolecznictwo, mimo upływu lat, nie traci na popularności. Rozwija się równolegle do medycyny konwencjonalnej i jest najpopularniejszą formą terapii mającej na celu pozytywne wpływaniu na stan zdrowotny i wydolność organizmu. Rośliny były i są znaczącą bazą ludzkiego pożywienia. Wybór roślin jest procesem świadomym, również wśród zwierząt istnieje wiele przykładów świadomego doboru roślin - zarówno tych, które służą za pożywienie, jak i roślin leczniczych.

Ludzie bardzo szybko odkryli właściwości ziół. Przykładem może być znalezienie w grobie Neandertalczyka Shanidara IV (wiek określany jest na ok. 60 000 lat) pyłków siedmiu roślin leczniczych, które były tam umieszczone świadomie. Prawdopodobnie tworzyły one formę dywanu, na którym układano zmarłych. Ich właściwości były z pewnością znane neandertalczykom i prawdopodobnie wykorzystywano je w lecznictwie, pełniły także funkcję kulturową.

Niewątpliwym hamulcem w stosowaniu ziół w domowym lecznictwie jest mała świadomość na temat ich właściwości i działania poszczególnych związków chemicznych zawartych w roślinach leczniczych. Istnieje również szereg przeciwwskazań do leczenia ziołami. Warto jednak zapoznać się z właściwościami znanych i powszechnie dostępnych ziół, bo ich właściwości mogą zaskakiwać. Jakie zioła warto mieć w domowej apteczce?

  • UWAGA! Zioła mogą uczulać. Jak wszystkie substancje, również te pochodzenia naturalnego, zioła mogą wywoływać reakcje uczuleniowe. Zanim zastosujesz zioła na skórę lub na dobre zaczniesz ziołową kurację, przeprowadź próbę uczuleniową. Nałóż mieszankę ziołową na skórę lub wypij napar i odczekaj jeden dzień, by sprawdzić, czy wystąpi niepożądana reakcja.

Popularne zioła, które leczą

BAZYLIA: poprawia trawienie i ułatwia przyswajanie składników odżywczych, pomaga przy wzdęciach, braku apetytu, skaleczeniach i zadrapaniach. Ma także właściwości uspakajające i antydepresyjne.

RUMIANEK: łagodzi niestrawność i kolkę, lęk i napięcie oraz stany zapalne i podrażnienia skóry. Rumianek można pić i stosować do wykonywania domowych parówek na twarz oraz inhalacji przy przeziębieniu.

ECHINACEA (JEŻÓWKA): stosowana przy przeziębieniu i grypie, łagodzi typowe objawy przeziębienia i wzmacnia odporność.

LAWENDA: zapach lawendy ma działanie relaksujące i uspakajające. Lawenda zmniejsza ból, a po nałożeniu na drobne ranki i siniaki działa jako środek antyseptyczny.

MELISA: uniwersalne zioło lecznicze, które pomaga złagodzić niepokój i bezsenność. Działa kojąco na rany, opryszczkę, ukąszenia owadów, wzdęcia i rozstrój żołądka. Przyspiesza gojenie się ran i podrażnień skóry.

PIETRUSZKA: posiada wiele właściwości leczniczych. Najbardziej znana jest z właściwości neutralizujących brzydki oddech (również po zjedzeniu czosnku). Jest także stosowana w łagodzeniu wzdęć.

AKSAMITKA: łagodzi problemy trawienne i poparzenia słoneczne. Stosowana na trądzik, przebarwienia i zmiany skórne.

MIĘTA PIEPRZOWA: stosowana na problemy z trawieniem i gazy. Pomaga łagodzić bóle głowy i rozdrażnienie. Zapach mięty działa kojąco, a stosowane wyciągów mięty na skórę, odświeża i powoduje przyjemne uczucie chłodu.

ROZMARYN: pomaga na koncentrację i pamięć, neutralizuje brzydki oddech i poprawia nastrój.

SZAŁWIA: łagodzi podrażnienia jamy ustnej i gardła.

TYMIANEK: aktywny składnik tymianku, tymol, jest silnym środkiem antyseptycznym. Stosowany na kaszel, niestrawność lub gazy.

DZIURAWIEC: zalecany w stanach zapalnych błony śluzowej żołądka i jelit, zmniejszonym wydzielaniu soku żołądkowego, braku apetytu, zgadze, wzdęciach, wiatrach, biegunce i bólach brzucha. Ma działanie rozkurczające na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego. Ma również właściwości poprawiające nastrój.

BABKA LANCETOWATA: zwiększa krzepliwość krwi, działa ściągająco i uszczelniająco na naczynia krwionośne, przyśpiesza gojenie ran i regenerację naskórka. Stosowana na rany, oparzenia, ukąszenia.

Co leczą zioła?

ZIOŁA NA USPOKOJENIE: kozłek lekarski (waleriana), melisa, passiflora, chmiel zwyczajny, arcydzięgiel, berberys, dziurawiec, głóg, lawenda, miłorząb japoński, pokrzywa, werbena.

ZIOŁA NA OBNIŻENIE CIŚNIENIA KRWI: głóg, ruta, jemioła.

ZIOŁA NA SERCE: głóg, naparstnica wełnista, konwalia majowa, serdecznik pospolity, jemioła, miłorząb japoński.

ZIOŁA NA DOLEGLIWOŚCI KOBIECE ZWIĄZANE Z MENSTRUACJĄ: pięciornik gęsi, pokrzywa, wiesiołek, krwawnik.

ZIOŁA NA WZDĘCIA I GAZY: anyż, kminek, koper włoski, mięta, szałwia.

ZIOŁA NA ALERGIĘ: czarnuszka, tarczyca bajkalska, pachnotka zwyczajna, wiesiołek, czystek.

ZIOŁA NA ZAPARCIA: mięta pieprzowa, serdecznik, kwiat akacji, kwiat lipy.

ZIOŁA NA BIEGUNKĘ: babka lancetowata, kłącze pięciornika, kora dębu, kasztanowiec, liść orzecha włoskiego, pierwiosnek lekarski, koniczyna polna, piołun, kolendra.

ZIOŁA NA BÓL GŁOWY: rumianek, imbir, mięta, melisa, kozłek lekarski, miłorząb lekarski, złocień maruna, kora białej wierzby, chmiel, szałwia.

 ZIOŁA NA BÓL GARDŁA: szałwia, tymianek, rzepik.

ZIOŁA NA TRĄDZIK: nagietek lekarski, fiołek trójbarwny, oczar wirginijski.

Medicinal Herbs. Herb garden in the Middle Ages, a doctor selecting herbs for medicinal purposes. Book illumination British Museum.
Ilustracja przedstawiająca średniowieczny ogród ziołowy. Medyk zbiera zioła w celach leczniczych. Ilustracja książkowa, British Museum. Fot. East News

Jak stosować zioła?

Zioła najczęściej stosujemy w kuchni, gdzie dodajemy je do potraw, by nadać im charakterystyczny smak i zapach. Częstym sposobem na stosowanie ziół jest przyrządzanie naparów ziołowych i wypijanie ziołowych herbatek błyskawicznych. Zioła stosuje się także w inhalacji i dodaje do domowych parówek na skórę. Wyciągi ziołowe znajdziemy również w wielu kremach i preparatach kosmetycznych, suplementach diety i lekach aptecznych, np. łagodzących przeziębienie lub wspomagających koncentrację i dobry sen.

Zioła na potencję i apetyt seksualny

Produkty spożywcze o działaniu pobudzającym seksualnie są często wzbogacane o wyciągi ziołowe, które ułatwiają nasilenie aktywności płciowej. Niektóre zioła (m.in. jałowiec, imbir) zalicza się nawet do tzw. „żywności afrodyzyjnej”, czyli naturalnych substancji pobudzających narządy płciowe. Pewne wyciągi ziołowe, z dodatkiem egzotycznych surowców, powodują efekt erotyzujący, wpływają pobudzająco na ośrodki przywspółczulnego układu nerwowego w rdzeniu przedłużonym, wzmagając podniecenie seksualne i podatność na bodźce erotyczne. W preparatach wpływających na zwiększenie libido bardzo często znajdują się wyciągi ziołowe, jednak zioła w czystej postaci nie mają tak silnego działania wzmagającego apetyt seksualny.

Źródło:

Jerzy Lutomski, Wpływ środków ziołowych na witalność organizmu, Instytut Roślin i Przetworów Zielarskich, Poznań, Borgis - Postępy Fitoterapii 1-2/2002, s. 6-15/czytelniamedyczna.pl

________
zdrowie.radiozet.pl/nk

Oceń