Szpitalne jedzenie jest gorsze niż w... więzieniach? Wyniki kontroli NIK

13.04.2018 12:01

Słono, tłusto i niezdrowo. Zamiast zwykłego masła — tłuszcz do smarowania, zamiast sera — hydrolizat białkowy. Posiłki z tanich zamienników pełnowartościowych składników (których koszty są często zawyżane) mogą szkodzić zdrowiu pacjentów i powodować szereg dolegliwości: od nadciśnienia po zaburzenia nerek, bezsenność lub stany lękowe. Po skontrolowaniu jedzenia w szpitalach NIK wskazuje, że na lepsze normy żywienia mogą liczyć nawet... więźniowie!

Jedzenie w szpitalu: NIK kontroluje, czym się żywi pacjentów fot. Shutterstock

Więzień je lepiej niż pacjent w szpitalu?

Posiłki przygotowywane z surowców niskiej jakości, o niewłaściwych wartościach odżywczych — tak wygląda żywienie pacjentów w większości szpitali skontrolowanych przez NIK. Średni dzienny koszt żywienia w szpitalach w latach 2015-2017 wynosił od 9,55 zł do 17,99.

Izba wnioskuje do ministra zdrowia o wydanie rozporządzenia określającego wymogi żywieniowe w szpitalach, przypominając, że takie wymogi określono np. dla więźniów osadzonych w zakładach karnych.

Jak podkreślają kontrolerzy Najwyższej Izby Kontroli:

"

O skuteczności leczenia pacjentów w szpitalach decyduje nie tylko właściwie prowadzony przez personel medyczny proces leczniczy, ale także prawidłowe żywienie chorych oraz edukacja żywieniowa. "

Tymczasem — w większości skontrolowanych szpitali — pacjenci otrzymywali posiłki nieadekwatne do stanu zdrowia.

Jakie dolegliwości może powodować szpitalne jedzenie?

Badania próbek posiłków szpitalnych przeprowadzone na zlecenie NIK przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej i Inspekcji Handlowej wykazały niedobory składników odżywczych mogących powodować uszczerbek na zdrowiu pacjentów, jak np.:

  • odwapnienie,
  • zmiękczenie i zniekształcenie kośćca,
  • niedokrwistość,
  • niedotlenienie tkanek,
  • nadmierną pobudliwość mięśniową ,
  • drżenie i bolesne skurcze mięśni,
  • stany lękowe,
  • bezsenność,
  • nadciśnienie,
  • zaburzenia w funkcjonowaniu nerek.

— Niedoborom tym towarzyszyła zwiększona podaż np. witaminy A, która w nadmiarze może być toksyczna. W większości szpitali stwierdzono ponadto zbyt duży udział soli w posiłkach (od 142 proc. do 374 proc. normy), a także zaniżaną (od 3 proc. do 28 proc.) bądź zawyżaną (od 13 proc. do 50 proc.) wartość kaloryczną posiłków — dodaje NIK.

fot. Najwyższa Izba Kontroli

Za mało zdrowych składników, za dużo szkodliwych dodatków

Jak wykazała kontrola, pacjentom serwowano:

  • zbyt mało warzyw i owoców,
  • za dużo mięsa czerwonego,
  • tłuste przetwory mięsne,
  • tłuste wędliny, w tym gorszej jakości.

Tanie zamienniki zamiast pełnowartościowych produktów

Jak oszczędza się na posiłkach podawanych pacjentom w szpitalach? Według NIK serwowane im potrawy są ciężkostrawne, bogate w kwasy tłuszczowe i w większości przygotowywane z substytutów pełnowartościowych produktów:

  • tłuszczu mlecznego do smarowania zamiast MASŁA,
  • hydrolizatu białkowego o smaku i aromacie sera zamiast... SERA,
  • konserw rybnych lub ryb hodowanych w rejonach zanieczyszczonych zamiast RYB morskich.

Chorym nie oferuje się też wystarczającej ilości jogurtów lub mleka acidofilnego.

Zagłosuj

Czy jesteś za tym, by zmienić normy dotyczące żywienia pacjentów w szpitalach?

Brak dietetyków i norm żywienia pacjentów

NIK podkreśla, że organy odpowiedzialne za nadzór nad żywieniem pacjentów w szpitalach nie dysponują żadnymi instrumentami prawnymi, które pozwalałyby na ocenę jakości posiłków pod kątem m.in. składu, urozmaicenia, zawartości składników mineralnych i odżywczych oraz zasad kontroli tych usług. Zalecenia związane z naprawą nieprawidłowości stwierdzonych przez Państwową Inspekcję Sanitarną nie były zaś wdrażane, głównie ze względu na to, że miały charakter dobrowolny.

"

Prawie w połowie szpitali korzystających z usług firm kateringowych nie było dietetyka. Nie prowadzono tam analiz i nie weryfikowano bądź nierzetelnie weryfikowano jadłospisy przekazywane przez te firmy. "

Pacjenci pokazują, jak się naprawdę jada w polskich szpitalach (GALERIA)

Zagłosuj

Jak oceniasz jakość posiłków serwowanych pacjentom w szpitalach?

Posiłki wyceniane dużo drożej niż składniki, z których powstały

Żywienie pacjentów w szpitalach finansowane jest w ramach kontraktów z NFZ. Wszystkie szpitale zapewniły pieniądze na pokrycie kosztów usług żywienia, nakłady te były jednak niskie:

  • średni dzienny koszt wyżywienia w kontrolowanych szpitalach w latach 2015-2017 wynosił od 9,55 zł do 17,99 zł,
  • natomiast średni koszt surowców użytych do przygotowania posiłków wynosił jedynie od 3,70 zł do 8,46 zł

Dane o rzeczywistej cenie posiłków możliwe były do oszacowania jedynie w szpitalach prowadzących własne kuchnie. W szpitalach korzystających z usług firm kateringowych takich danych nie było. 

Niehigieniczne warunki i... insekty!

Nie we wszystkich szpitalach i firmach kateringowych przygotowujących posiłki dla kontrolowanych szpitali zachowano odpowiednie warunki sanitarno-higieniczne przy przygotowywaniu i dystrybucji posiłków. W dwóch szpitalach stwierdzono np. obecność insektów!

Najwyższa Izba Kontroli wnioskuje do ministra zdrowia o wydanie rozporządzenia określającego wymagania żywieniowe w szpitalach uwzględniającego normy dietetyczne i wymagania zdrowotne, w tym minimalny dzienny koszt posiłków i napojów, oraz uregulowania obowiązku zatrudniania w szpitalach dietetyków.

W więzieniach je się lepiej niż w szpitalach?

NIK oczekuje też od MZ działań, które uregulowałyby ocenę jakości i zasady kontroli usług żywnościowych w szpitalach wraz z sankcjami za stwierdzone nieprawidłowości. Najwyższa Izba Kontroli podkreśla, że:

"

Wymagania w zakresie wyżywienia określone zostały np. dla osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. W rozporządzeniu Minister Sprawiedliwości wskazał nie tylko rodzaje posiłków i napojów, ale także wartość odżywczą i energetyczną oraz minimalny dzienny koszt wyżywienia. Możliwa do określenia była również ilościowa zawartość warzyw i owoców w posiłkach. "

TO CIĘ ZAINTERESUJE:

źródło: PAP/Najwyższa Izba Kontroli o żywieniu w szpitalach
____

zdrowie.radiozet.pl/π

Oceń