Zamknij

Zapalenie płuc u dziecka: przyczyny, objawy. Nie lekceważ zagrożenia

27.11.2020
Aktualizacja: 28.11.2020 11:05
Zapalenie płuc u dziecka
fot. Shutterstock

Dzieci inaczej niż dorośli przechodzą zapalenie płuc. Szczególnie kilkulatków lub młodszych maluchów rozpoznanie choroby może być trudne. To ważne, by wiedzieć, na co zwrócić uwagę, bo zapalenie płuc u dziecka, szczególnie nieleczone, może prowadzić do groźnych dla zdrowia i życia powikłań.

Zapalenie płuc u dziecka bardzo ostra infekcja dróg oddechowych, która swoim zasięgiem obejmuje również płuca. Zapalenie płuc, nieleczone lub leczone w nieodpowiedni sposób może zagrażać życiu dziecka.

Zapalenie płuc jest najczęstszym infekcyjnym powodem śmierci. W 2019 roku na całym świecie zmarło z powodu tej choroby 2,5 milionów ludzi, w tym 672 tys. dzieci. Dzieci do 5. roku życia oraz seniorzy po 70. roku życia stanowią to aż 75 proc. wszystkich zmarłych z powodu zapalenia płuc. 

Zapalenie płuc u dziecka: przyczyny

Przyczyny zapalenia płuc u dzieci różnią ze względu na wiek. U niemowląt zapalenie płuc jest najczęściej powodowane przez bakterie pochodzące od matki. Do zakażenia dochodzi podczas przechodzenia dziecka przez kanał rodny przy porodzie. To przede wszystkim paciorkowce, bakterie E.coli (pałeczka okrężnicy), listeria.

U dzieci od czwartego miesiąca zapalenie płuc jest częściej powodowane przez wirusy, zwykle przez dwoinkę zapalenia płuc, czyli pneumokoki. Ten sam patogen odpowiada za zapalenia płuc u starszych dzieci między piątym a piętnastym rokiem życia. Oprócz pneumokoków chorobę mogą także powodować tzw. bakterie atypowe, do których należą m.in. mykoplazma oraz chlamydia.

Do rozwoju zapalenia płuc dochodzi też często w wyniku powikłania grypy, zakażenia organizmu wirusem RSV lub adenowirusem.

Zapalenie płuc u dziecka: objawy

U osób zdrowych pęcherzyki, z których zbudowane są płuca, podczas oddychania wypełniają się powietrzem, ale gdy dojdzie do zapalenia, powstaje obrzęk i dochodzi do wysięku płynu do pęcherzyków. Skutkiem zapalenie jest ograniczenie dostępu tlenu, czego objawem jest kaszel i duszność, a także dolegliwości bólowe.

W pierwszej fazie choroby zapalenie płuc może dawać subtelne objawy. Choroba może być trudna do wykrycia, zwłaszcza u małych dzieci, które nie są w stanie opisać męczących ich objawów. O tym, że dziecko jest chore, może świadczyć fakt, że stało się apatyczne, straciło apetyt, jest blade i ma podkrążone oczy, nie ma ochoty na zabawę, i kontakt z nim jest utrudniony.

Bakteryjne zapalenie płuc u dziecka, wywołane bakteriami typowymi objawia się:

  • wysoką gorączką,
  • dreszczami,
  • bólem brzucha,
  • utrudnionym, ciężkim oddechem,
  • kaszlem - początkowo suchym, a następnie wilgotnym.

Zakażenia bakteriami atypowymi (np. mykoplazmą), charakteryzują się podwyższoną temperaturą, suchym kaszlem, złym samopoczuciem oraz bólami głowy.

Pulmonolodzy radzę, by w momencie, gdy pojawią się objawy mogące wskazywać na zapalenie płuc, rozebrać dziecko i popatrzeć, jak oddycha. Jeżeli występuje trudność w oddychaniu i zwiększony wysiłek oddechowy to widać, że przestrzenie międzyżebrowe zaciągają się w czasie wdechu. Drugim charakterystycznym objawem jest tzw. oddech skrzydełkowy, gdy w czasie oddychania dziecko porusza skrzydełkami nosa. 

Zapalenie płuc u dziecka: powikłania

Powikłaniem zapalenia płuc u dziecka mogą być wysiękowe zapalenie opłucnej, ropniak opłucnej, ropień płuca lub martwicze zapalenie płuc. Są to stany zagrażające życiu dziecka.

Zapalenie płuc u dziecka: badania

Pediatrzy są wyczuleni na zgłaszane przez rodziców objawy. Są zwykle w stanie podejrzewać zapalenie płuc już po przeprowadzeniu wywiadu. 

Lekarz może wysłuchać zmiany w płucach przez stetoskop. 

Czasami wykonuje się badanie radiologiczne płuc.

Zapalenie płuc u dziecka: leczenie

W przypadku zakażeń bakteryjnych u dzieci, zapalenie płuc leczy się, podając antybiotyk. Zapalenie płuc wirusowe polega na podawaniu leków łagodzących objawy.

Leczenie w szpitalu prowadzone jest tylko w ciężkich przypadkach. Wtedy zwykle podaje się dziecku tlen, aby zapewnić wysycenie krwi tętniczej tlenem (saturację). 

Wystąpienie powikłań, w tym wysięku parapneumonicznego, wymaga nakłucia opłucnej lub zastosowanie zamkniętego drenażu opłucnej.

Zalecenia dla rodziców:

  • dbaj o nawodnienie dziecka,
  • często wietrz mieszkanie,
  • nie pal przy dziecku,
  • dziecko chore na zapalenie płuc powinno przebywać w osobnym pokoju,
  • przestrzegaj zasad higieny.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: mp.pl, zdrowie.pap.pl