Zaburzenia integracji sensorycznej u dzieci - jak je rozpoznać?

Redakcja
11.04.2019
Aktualizacja: 06.10.2020 12:20
Zaburzenia integracji sensorycznej u dziecka
fot. Shutterstock

Zaburzenia integracji sensorycznej to nieprawidłowości w układzie nerwowym związane z procesem organizacji wrażeń zmysłowych. Dziecko może unikać ruchu, kategorycznie odmawiać mycia się lub reagować niechętnie na próby przytulania. Sprawdź, jakie są objawy zaburzeń si i na czym polega ich terapia.

Zaburzenia integracji sensorycznej (zaburzenia si) to pojęcie funkcjonujące w psychologii od niedawna. Twoje dziecko nie radzi sobie z rzeczami, które innym maluchom nie sprawiają kłopotów? A może kategorycznie odmawia niektórych czynności? Nie znaczy to, że jest niegrzeczne. Za tę sytuację może być odpowiedzialna nadwrażliwość sensoryczna.

Zobacz także: Zespół Aspergera u dorosłych i dzieci. Czym jest i jakie są jego przyczyny?

Zaburzenia integracji sensorycznej (zaburzenia si) - co to?

Niektóre dzieci nie chcą się bawić tak jak ich rówieśnicy. Mają problem ze skupieniem się na niektórych czynnościach, nie chcą chodzić boso lub czesanie sprawia im problem. To nie znaczy, że są niegrzeczne, a mogą cierpieć na zaburzenia sensoryczne, czyli nieprawidłowości w układzie nerwowym związane z organizacją wrażeń zmysłowych, takich jak wzrok, słuch, węch, smak czy dotyk.

Integracja sensoryczna powstaje już w okresie płodowym, ale jej najintensywniejszy przebieg ma miejsce w pierwszych 3 latach życia dziecka i trwa do 7. roku życia. Dzięki niej dzieci mogą we właściwy sposób odbierać i interpretować bodźce zmysłowe. W niektórych przypadkach proces integracji sensorycznej nie przebiega tak, jak powinien. Nie chodzi jednak o wady narządów słuchu i wzroku, ale o niewłaściwą organizację bodźców przez układ nerwowy. W takiej sytuacji mówimy o zaburzeniach integracji sensorycznej. Wpływają one na zachowanie dziecka oraz jego rozwój emocjonalny i społeczny.

Zaburzenia integracji sensorycznej (zaburzenia si) - przyczyny

Jakie są przyczyny zaburzeń integracji sensorycznej?

Dużą rolę odgrywają czynniki:

  • genetyczne,
  • okołoporodowe (np. długotrwały pobyt w szpitalu lub żółtaczka dziecka)
  • prenatalne (używki w ciąży, np. picie i palenie alkoholu, niska masa urodzeniowa, ciąża mnoga, stres w ciąży, stres noworodka wywołany cesarskim cięciem).

Zdaniem specjalistów umiejętnie przeprowadzona terapia sensoryczna dla dzieci jest w stanie poradzić sobie z objawami zaburzenia.

Zaburzenia integracji sensorycznej (zaburzenia si) - objawy

Zaburzenia si u dzieci mogą objawiać się na wiele sposobów. Dziecko może unikać ruchu lub przeciwnie - stale biegać i się kręcić, mieć problem z odnalezieniem się w nowej sytuacji, unikać określonych rodzajów jedzenia czy szybko się rozpraszać.

Niepokój rodziców powinny wzbudzić następujące objawy zaburzeń integracji sensorycznej u dzieci:

  • nadmierna ruchliwość lub unikanie ruchu
  • trudności w zdobywaniu nowych umiejętności ruchowych
  • obniżony poziom koordynacji
  • mylenie kierunków
  • opóźniony rozwój mowy
  • problem z myciem się, ubieraniem
  • strach przed wspinaniem się na krzesło, kanapę, drabinkę
  • obniżone napięcie i siła mięśni
  • niechęć do zabawy z innymi dziećmi
  • niechęć do chodzenia boso
  • płaczliwość
  • niechęć do przytulania się

Powyższe symptomy nie muszą oznaczać, że dziecko jest niegrzeczne. Problemem mogą się okazać zaburzenia sensoryczne. Jeśli martwisz się, że zaburzenia si dotyczą twojej pociechy, warto poprosić o opinię specjalisty.

Terapia zaburzeń integracji sensorycznej (zaburzeń si) - test i ćwiczenia

Pamiętaj! Terapię sensoryczną może prowadzić tylko wykwalifikowany terapeuta si, posiadający certyfikat ukończenia dwustopniowego kursu. Więcej informacji można uzyskać na stronie Polskiego Stowarzyszenia Terapeutów Integracji Sensorycznej www.pstis.pl.

Terapię zaburzeń integracji sensorycznej dopasowuje się do potrzeb dziecka. Diagnozę ustala się po 2-4 spotkaniach, obserwacji malucha i wywiadzie z rodzicami. Specjalista przygotowuje też specjalistyczne testy integracji sensorycznej, a następnie rozpisuje plan ćwiczeń, polegających przede wszystkim na zabawie. Dzięki nim następuje stopniowa poprawa integracji między zmysłami. Usprawniają się zdolności wzrokowe, słuchowe, motoryczne, koncentracja, a także poczucie własnej wartości i funkcjonowanie dziecka w społeczeństwie.

W leczeniu zaburzeń integracji sensorycznej wykorzystuje się przedmioty o różnej fakturze. Masaż, jazda na deskorolce, huśtanie na huśtawce - terapia jest dostosowana do indywidualnych potrzeb dziecka.

Terapię si stosuje się przede wszystkim u dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, choć współpracuje się także z niemowlętami. W takiej sytuacji edukuje się głównie rodziców.

Zobacz także: Próchnica u dzieci - jak się objawia i jakie są konsekwencje tego schorzenia jamy ustnej?

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.