Zamknij

Zaburzenia hormonalne u dzieci: jak je rozpoznać?

Alicja Bartosiak
02.09.2021
Aktualizacja: 02.09.2021 16:08
Zaburzenia hormonalne u dzieci: jak je rozpoznać?
fot. Shutterstock

Układ hormonalny składa się z narządów, które są odpowiedzialne za utrzymanie homeostazy, czyli równowagi hormonalnej w organizmie człowieka. Jego prawidłowe działanie jest szczególnie ważne w okresie dojrzewania. Problemy hormonalne mogą mieć wiele przyczyn, a ich bagatelizowanie prowadzi do poważnych konsekwencji. Jak odróżnić naturalne procesy zachodzące w organizmie dziecka od zaburzeń?

Hormony wydzielane przez konkretne gruczoły (między innymi podwzgórze, przysadkę mózgową, grasicę czy tarczycę) wspierają działanie wielu organów. Gruczoły hormonalne regulują temperaturę ciała, odpowiadają za wzrost kości, pobudzają syntezę białek. To właśnie prawidłowa praca gruczołów hormonalnych sprawia, że dziecko rozwija się w odpowiednim tempie. Okres dojrzewania to jednak czas, kiedy równowaga hormonalna może zostać zachwiana. Jakie objawy świadczą o groźnych schorzeniach?

Zaburzenia hormonalne u dzieci – czym są?

Zaburzenia hormonalne to wszelkie odstępstwa od normy poziomu hormonów wydzielanych przez gruczoły. Do gruczołów wydzielania wewnętrznego zaliczamy: podwzgórze, jądra, jajniki, nadnercza, trzustkę, przysadkę, szyszynkę, grasicę, tarczycę, przytarczycę.

Zaburzenia hormonalne u dzieci nie zawsze oznaczają stan chorobowy, w wielu przypadkach są przejściowe. Istnieje jednak wiele poważnych schorzeń związanych z hormonami, dlatego warto wiedzieć, jakie objawy powinny być dla nas alarmujące.

Zaburzenia hormonalne u dzieci – niepokojące objawy

Zachwianie równowagi hormonalnej u dzieci to długotrwały proces, którego objawy mogą być różne w zależności od przyczyny. Najczęściej występujące objawy zaburzeń hormonalnych to na przykład:

  • zaburzenia wzrastania (niskorosłość,  nadmierny wzrost lub zahamowanie wzrastania),
  • nadmierny, nawracający trądzik,
  • przedwczesne pojawienie się owłosienia łonowego (przed ukończeniem 10. roku życia),
  • opóźnione dojrzewanie płciowe (brak jakichkolwiek oznak po ukończeniu 13. roku życia),
  • nadwaga,
  • chroniczne zmęczenie, bóle głowy, senność,
  • zaburzenia snu,
  • biegunka lub zaparcia,
  • zaburzenia miesiączkowania,
  • wypadanie włosów (w niektórych przypadkach również rzęs i brwi),
  • nieprzyjemny zapach potu,
  • ubytki szkliwa

Zaburzenia hormonalne u dzieci: możliwe choroby

Jakie choroby mogą zwiastować powyższe objawy? Układ hormonalny jest bardzo skomplikowany i rozmieszczony w różnych miejscach naszego ciała. Dlatego w niektórych przypadkach znalezienie przyczyny zaburzeń może trwać miesiącami. Najczęstsze przyczyny problemów hormonalnych u dzieci to m.in.:

  • przedwczesne dojrzewanie – o przedwczesnym dojrzewaniu u dzieci mówimy, kiedy objawy dojrzewania pojawiają się już w 8 czy 9 roku życia. Może to być spowodowane chorobą nadnerczy lub guzem umiejscowionym w okolicy podwzgórza.
  • choroby przytarczyc i nadnerczy –  tego typu schorzenia występują u dzieci niezwykle rzadko, jednak warto wiedzieć, że mogą być jedną z przyczyn zaburzeń hormonalnych.  Przytarczyce znajdują się w sąsiedztwie tarczycy. Wydzielają hormon PTH, który reguluje poziom wapnia.
  • niskorosłość – chorobę diagnozuje się gdy wysokość ciała dziecka na siatkach centylowych znajduje się poniżej 3 centyla lub gdy następuje nagłe spowolnienie tempa wzrastania. Może się to zdarzyć w każdym wieku.
  • nadmierny wzrost dziecka – ze schorzeniem mamy do czynienia, gdy dziecko znacznie przewyższa swoich rówieśników, a przy tym zaczyna się garbić. Nadmiernemu wzrostowi może towarzyszyć również przedwczesne dojrzewanie płciowe.
  • choroby tarczycy – prawidłowe funkcjonowanie tarczycy ma ogromny wpływ na rozwój psychofizyczny dziecka. Najczęstszym zaburzeniem pracy tarczycy u nastolatków jest choroba Hashimoto. Może wystąpić także niedoczynność lub nadczynność tarczycy. Niedoczynność tarczycy objawia się niedoborem tyroksyny i może być wywołana niewydolnością gruczołu produkującego ten hormon. Nadczynność tarczycy występuje stosunkowo rzadko, a najczęstszą przyczyną choroby jest gruczolak przysadki.

Zaburzenia hormonalne u noworodka

Zachwianie równowagi hormonalnej i towarzyszące temu objawy u noworodka są czymś normalnym. Mimo to dolegliwości mogą wystraszyć wielu rodziców. Około siódmego dnia życia dziecka może wystąpić delikatne krwawienie z pochwy u dziewczynek, natomiast u obu płci dochodzi do powiększenia gruczołów piersiowych. Obrzmienie może być duże, a z gruczołów piersiowych noworodka może nawet wypływać wydzielina. Tego typu zmiany są naturalne i przechodzą samoistnie po dwóch tygodniach.

Leczenie zaburzeń hormonalnych u dzieci – od czego zacząć?

Leczenie należy zacząć od wizyty u endokrynologa dziecięcego. Lekarz ten zajmuje się terapią zaburzeń hormonalnych u dzieci. Celem pierwszej wizyty u endokrynologa jest szczegółowy wywiad lekarski, dzięki któremu lekarz będzie wiedział, od czego zacząć diagnostykę. Najczęściej wykonuje się badania poziomu hormonów (badanie krwi). Dzięki wynikom badania lekarz może stwierdzić, który z gruczołów nie działa prawidłowo.
W zależności od diagnozy endokrynolog wybiera metodę leczenia lub wystawia skierowanie do innego specjalisty.W leczeniu zaburzeń hormonalnych zazwyczaj stosuje się środki farmakologiczne, ćwiczenia oraz zmianę diety. W niektórych przypadkach niezbędna jest operacja. Konsultacja u endokrynologa dziecięcego jest zalecana wszystkim dzieciom, których mamy były leczone hormonalnie przed zajściem w ciążę lub w jej trakcie.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło:mp.pl/doz.pl/medovita.pl