Wnętrostwo, czyli niezstąpienie jąder. Na czym polega ta wada?

10.04.2019
Aktualizacja: 10.04.2019 15:57
Wnętrostow to częsta wada rozwojowa u chłopców

Wnętrostwo to przypadłość wyłącznie męska. Charakteryzuje się niezstąpieniem jednego lub dwóch jąder do moszny. Taką wadę stwierdza się tuż po urodzeniu dziecka. Niezastąpione naturalnie jądro wymaga leczenia, ponieważ wnętrostwo nie pozostaje bez wpływu na rozwój dziecka i może mieć swoje konsekwencje w przyszłości. 

Wnętrostwo (cryptorchismus), czyli niezstąpione jądro, to stan, w którym jedno lub dwa jądra znajdują się poza moszną. Jest to jedna z częstszych wad rozwojowych u chłopców. 

Szacuje się, że jądra są obecne w mosznie u 95 proc. nowo narodzonych chłopców. U pozostałych jądro dociera na swoje miejsce w ciągi kilku tygodni po urodzeniu, nawet trochę później. Wnętrostwo występuje u 50 proc. chłopców urodzonych przedwcześnie, dlatego że ostatni etap zstępowania, kiedy jądra przesuwają się do moszny, odbywa się w ostatnich tygodniach ciąży. 

Przyczyny wnętrostwa

Jądra powstają u chłopców w okresie życia płodowego. Wykształcają się w okolicach nerki i powoli przemieszczają się w dół, by ostatecznie przejść przez kanał w okolicy pachwiny i wyjść do moszny – to miejsce prawidłowe. Jednak u niektórych chłopców proces zstępowania jednego lub obu jąder zatrzymuje się na pewnym etapie, dlatego po urodzeniu jądro, zamiast w mosznie, znajduje się wciąż w brzuchu lub w kanale pachwinowym.

Dokładne przyczyny wnętrostwa nie są znane, wiadomo natomiast, że w procesie tym bierze udział wiele mechanizmów, a więc i przyczyn może być wiele. Za możliwe przyczyny niezstąpienia jąder uważa się: zaburzenia hormonalne (zbyt niski poziom testosteronu u płodu), genetyczne oraz mechaniczne. Wnętrostwo często współistnieje z przepukliną pachwinową.

Wnętrostwo jest jednym z czynników zwiększających ryzyko zachorowania na raka jądra. Dlatego mężczyźni, u których po urodzeniu zdiagnozowano niezstąpienie jednego lub dwóch jąder, powinni regularnie badać jądra.

Diagnozowanie wnętrostwa

Każdy chłopiec po urodzeniu powinien być badany pod kątem obecności jąder w mosznie. Jeśli któregoś z jąder nie ma, to badanie powtarza się w wieku 6 i 12 miesięcy. Jeśli w tym czasie jądro nie zstąpiło się do moszny, to konieczne jest wdrożenie leczenia. 

W przypadku jąder niewyczuwalnych podczas badania ręką (badania fizykalnego), wskazane jest wykonanie USG moszny, kanałów pachwinowych i brzucha w poszukiwaniu jądra. Może się bowiem zdarzyć, że jądro wcale nie zostało wykształcone. 

Jak się objawia wnętrostwo? U chłopca po urodzeniu lub w okresie późniejszym nie widać i nie czuć jądra w mosznie, z tego powodu worek mosznowy może być po jednej stronie mniejszy.

Warto wiedzieć

Jądro wędrujące

U niektórych chłopców do ok. 10. roku życia mogą występować tzw. jądra wędrujące. Na czym polega ta przypadłość? Jądra normalnie znajdują się w mosznie, ale w niektórych sytuacjach, na przykład w wyniku zdenerwowania, jądra są podciągane przez mięsień dźwigacz jądra, na którym zawieszone jest jądro), do kanału pachwinowego, a nawet z powrotem do brzucha. Choć wędrowanie jader ustaje zwykle samoistnie, to chłopiec z jądrami wędrującymi wymaga okresowej kontroli lekarskiej.

Leczenie wnętrostwa

Wnętrostwo leczy się operacyjnie. Uważa się, że operację powinno się wykonywać u małych dzieci, nawet do 1. roku życia, by zapobiec rozwojowi nieprawidłowości w przyszłości. 

Jeśli jądro jest wyczuwalne, ale nie znajduje się w mosznie, to wykonuje się nacięcie w pachwinie i uwalnia jądro do moszny. W przypadku, gdy jądro jest niewyczuwalne, wykonuje się laparoskopię, a po znalezieniu jądra w jamie brzusznej istnieją dwa możliwe rozwiązania:

  • jądro, które jest nierozwinięte i nie ma szans na to, by pełniło swoją funkcję, usuwa się operacyjnie
  • jądro, które jest rozwinięte i istnieje możliwość, że będzie produkować plemniki i hormony, sprowadza się do moszny

Każde jądro, które jest nierozwinięte i nie może prawidłowo pełnić swojej funkcji, należy usunąć, ponieważ ryzyko rozwoju nowotworów w jądrze niezstąpionym jest 10-krotnie większe niż w prawidłowym jądrze. To ryzyko niestety nie zmniejsza się po sprowadzeniu jądra do moszny, ale wtedy mężczyzna ma możliwość regularnego samobadania. 

Nieleczone wnętrostwo (jądro niezstąpione, jądro wędrujące) może prowadzić do niedorozwoju jąder, niedorozwoju prącia, niepłodności, nowotworu jądra. 

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: mp.pl