Konflikt rodzic-nauczyciel. 4 filary dobrych relacji w szkole

18.02.2020
Aktualizacja: 19.02.2020 09:03
Nauczyciel kontra rodzic
fot. Shutterstock

Szkołę tworzą uczniowie, nauczyciele i rodzice. Choć w tym miejscu chodzi o dobro dziecka, nierzadko dochodzi do sporów dorosłych. Poznaj 4 sposoby na dobrą komunikację w relacji rodzic - nauczyciel. Mediatorzy i psychologowie podkreślają, że podstawą są dobre intencje obu stron. 

Kłótnie rodziców z nauczycielami

Przychodzi rodzic do nauczyciela i ma pretensję, że ich dziecko ocenił niewłaściwie. 12-latki Filip dostał 3, zamiast 4 - zdaniem rodzica. Nauczyciel trzeci raz pisze do rodzica na Librusie przypomnienie o wpłatę za podręcznik do matematyki. Żadnej odpowiedzi, mimo dobrej sytuacji materialnej rodzica. Przerwana rada pedagogiczna, bo dwóch chłopaków z gimnazjum się pobiło. Powodem okazał się konflikt rodziców tych dzieci. Szkoła to sieć relacji, naturalne jest to, że pojawiają się konflikty. Historii trudnych przypadków ze szkoły jest bardzo dużo. Zawsze w konflikcie bierze udział osoba, z którą trudno się porozumieć  niż z innymi. 

Zacznijmy od tego, że relacja ta nie jest symetryczna. Nauczyciel ma specjalny status, to on jest specjalistą, który edukuje, prowadzi klasę, planuje działania, podejmuje decyzje dotyczące programu i postępów ucznia. Z drugiej strony są rodzice, którzy chcą i mogą pilnować naukę dziecka, a także to, czy szkoła wywiązuje się z ustawowych obowiązków. Jak pogodzić te dwa światy? W poszukiwaniu porozumienia warto wziąć pod uwagę metodę komunikacji wg porozumienia bez przemocy. Opera się na budowaniu komunikatu na czterech etapach.

  1. Opis obserwacji, np. "Dziś moja córka dostała jedynkę z matematyki i płakała". W ten sposób osoba odwołuje się wyłącznie do faktów, nie nadając im żadnej oceny. 
  2. Wyrażenie emocji, jakie budzi obserwacja, np. "Niepokoję się tą sytuacją. Jest mi trudno, gdy widzę, że moje dziecko się tak martwi".
  3. Przedstawienie potrzeby związanej z daną sytuacją, np. "Chcę ustalić, dlaczego córka dostała złą ocenę i była zdenerwowana. Chcę dowiedzieć się od pani, co się wydarzyło".
  4. Sformułowanie prośby, np. "Proszę o spotkanie, byśmy mogli porozmawiać o tej sytuacji". Dzięki temu mowa jest o faktach (zła ocena, płacz), o niepokoju rodzica (nie sposób temu zaprzeczyć), o jego (niepodważalnej) potrzebie i uprzejmej prośbie. Taki komunikat daje szansę na spokojne porozumienie. 

Co warunkuje dobrą współpracę z rodzicami?

Dobrą praktyką jest również to, aby nauczyciel, poznając nową klasę i rodziców uczniów, na wstępie poinformował o zasadach komunikacji, np. w jakich godzinach możliwy jest kontakt telefoniczny, w jakich godzinach i dniach korespondencje e-mailowa. To pomaga uniknąć sytuacji, gdy rodzice piszą wiadomości o godz. 23. 

Warto także ustalić, czy na rozmowę na temat ucznia rodzic musi się wcześniej umówić i czy może się ona odbywać a przerwie zajęć. Jeśli nauczyciel nie podejmuje inicjatywy w zakresie ustalenia podstawowych zasad, rodzice mogą sami zaproponować rozmowę na ten temat. 

Jeśli nauczyciel nie będzie wyłącznie tym, kto wymaga i ocenia, a stanie się tym, z kim można współpracować i działać dla dobra dziecka, wtedy asymetria relacji rodzic - nauczyciel nie będzie takim problemem. Na każdym etapie edukacji dziecka warto starać się, by relacje między rodzicami i nauczycielami były zdrowe i rzeczowe. Warto pamiętać o sprawie kluczowej dla porozumienia: o założeniu dobrej intencji drugiej strony. Na takiej podstawie opierają się psychologowie i mediatorzy. 

Źródło: Dwumiesięcznik Psychologia 1/2020