Jak kontrolować zmienne humory i ataki złości u dzieci z zespołem Aspergera?

22.11.2019
Aktualizacja: 22.11.2019 18:01
Jak kontrolować zmienne humory i ataki złości u dzieci z zespołem Aspergera?
fot. Shutterstock

Dzieci z Aspergerem, gdy napotykają frustrujące sytuacje w życiu codziennym, zazwyczaj reagują niepokojem, inne depresją, a jeszcze inne złością lub wściekłością. Może się zdarzyć, że napięcie dziecka wzrasta przez jakiś czas i wtedy jeden drobny incydent staje się zapalnikiem, który wywołuje wybuch długo tłumionych emocji. Destrukcyjne zachowanie lub atak pozwala osiągnąć uczucie ulgi po rozładowaniu stresu w jednym krótkim wybuchu złości. Tak więc następuje negatywne wzmocnienie tego rodzaju zachowania. Po takim wybuchu dziecko z zespołem Aspergera jest widocznie zrelaksowane, ale nie pojmuje, dlaczego wszyscy inni są rozdrażnieni. jak rodzice mogą nauczyć dziecko kontrolować humory i ataki złości?

Jak radzić sobie z agresją u dziecka z zespołem Aspergera?

Jeśli napady złości stanowią problem, to można zastosować wiele różnych strategii. Pierwszą jest skonstruowanie listy objawów wskazujących wiele różnych strategii. Pierwszą jest skonstruowanie listy objawów wskazujących na rosnący poziom stresu. Objawy te to przeklinanie, bombastyczne gesty, sztywne myślenie i pragnienie natychmiastowego spełnienia pragnień. Rodzice i nauczyciele mogą porównywać swoje obserwacje różnych sytuacji. Kiedy tylko objawy te zostaną zdefiniowane, należy pomóc dziecku skoncentrować uwagę na własnych działaniach i zachowaniu. 

Kolejnym krokiem jest skonstruowanie listy aktywności, która redukuje poziom stresu. Słuchanie muzyki może być bardzo korzystne, kojące. Rodzice mogą nakłonić dziecko, aby się zrelaksowało i zamknęło oczy, podczas gdy oni opisują jakąś miłą scenkę, a dziecko stara się ją wizualizować. Inne sposoby to masaż lub kojąca kąpiel, a także wygłaszanie komplementów. Ma to na celu odwrócenie uwagi od gniewnych myśli. Czasami pomocne będzie zapewnienie "azylu" i możliwości spędzenia jakiegoś  czasu w odosobnieniu. Trzeba też uważać z zadawaniem pytań "O co chodzi?", ponieważ zapytany może mieć trudności z wyjaśnieniem powodu narastającego gniewu. Osoba umiejąca utrzymać samokontrolę może wyjaśnić przyczynę złego nastroju ale czasem koncentrowanie się na przyczynie może sprowokować jeszcze większą złość. Rodzice i nauczyciele nauczą się po pewnym czasie, kiedy można zadać tego rodzaju pytanie. 

Przeczytaj: Szkoła dla dziecka z zespołem Aspergera: specjalna, integracyjna, ogólnodostępna? 

Jeśli poziom pobudzenia wzrośnie, inną strategią jest rozładowanie napięcia lub cierpienia za pomocą aktywności wymagających wysiłku fizycznego. Zajęcia, jak bieganie lub jazda na rowerze, działają odświeżająco i nastrajają optymistycznie. Autor zaobserwował, że aktywność polegająca na "twórczej" destrukcji jest szczególnie efektywna. Jeśli pomocne jest niszczenie lub psucie rzeczy, to trzeba zadbać, żeby taka działalność mogła być pożyteczna. Zgniatanie pustych puszek po napojach i pudeł kartonowych przygotowanych do recyklingu lub darcie starych ubrań na szmaty może być zajęciem dla dzieci. 

Co można zrobić na określony incydent dziecka?

Po pierwsze, miej na uwadze, że jeśli zareagujesz taką samą złością, doleje to oliwy do ognia. Spróbuj zachować spokój i rozsądek, czyli stwórz wzór zachowania dla dziecka. Jeśli jest ono w stanie znieść dyskusję na temat przyczyn własnego gniewu, to spróbuj się dowiedzieć, co było powodem gniewu. Słowo "przepraszam" (czasem po obu stronach) będzie pomocne, ale w przypadku młodszych dzieci ważne jest, aby nauczyły się szczerze i prawdziwie szanować odczucia innych ludzi. Jedną ze strategii stosowanych przez autora były dopilnowanie, aby nauczyły się szczerze i prawdziwie szanować odczucia innych ludzi. Jedną ze strategii terapeutów jest dopilnowanie, aby dziecko dało coś lub zrobiło coś dla innego dziecka jako formę rekompensaty za spowodowaną przykrość. Ważne jest także, aby nauczyć dziecko wyrażania skruchy poprzez działania lub słowa. Należy wyjaśnić dziecku, co można zrobić, gdy podobna sytuacja powtórzy się znowu.  - "Kiedy następnym razem on będzie rzucał w ciebie zabawką, powiedz mi o tym, żebym mogła ci pomóc". 

Ważne jest, aby być świadomym, że wyrażanie złości nie jest uniwersalną cechą zespołu Aspergera. W rzeczywistości wiele dzieci z tym zespołem wydaje się całkowicie pozbawione złości, nawet w obliczu ostrej prowokacji. Dzieci te muszą  nauczyć się asertywności i umiejętności zmagania się z tym, co może je spotkać np. na placu zabaw/ 

Źródło: "Zespół Aspergera" Tony Attwood 

Przeczytaj: Zespół Aspergera: dziecko ma prawo do wsparcia [Wywiad z ekspertem]