Zamknij

Jak chronić dziecko przed sepsą? Profilaktyka w czasie pandemii

Alicja Bartosiak
14.09.2021 11:00
Jak chronić dziecko przed sepsą? Profilaktyka w czasie pandemii
fot. Shutterstock

Z sepsą co roku walczy 50 milionów osób. Niemal połowa z nich to dzieci, które nie ukończyły pięciu lat. Jak chronić zdrowie i życie najmłodszych pacjentów? Najważniejsza jest odpowiednia profilaktyka – zwłaszcza podczas pandemii.

Sepsa jest reakcją organizmu na zakażenie bakteriami. To stan zagrażający życiu, ponieważ organizm, walcząc z bakteriami, zaczyna uszkadzać własne tkanki. Posocznica, ze względu na wysoki wskaźnik śmiertelności, stanowi globalny priorytet zdrowotny.

Zachorować może każdy z nas, a dynamika rozwoju sepsy sprawia, że jest ona bardzo groźna. Bez odpowiedniej diagnozy może dojść do śmierci nawet w ciągu kilku godzin.Posocznica jest szczególnie niebezpieczna dla dzieci, u których objawy mogą być niejednoznaczne. W walce z sepsą ważne jest nie tylko samo leczenie, ale i  odpowiednia profilaktyka. Czy młode mamy wiedzą, jak chronić dzieci przed sepsą?

Światowy Dzień Sepsy – 13 września

Podczas konferencji prasowej z okazji Światowego Dnia Sepsy, organizowanej 13 września przez Fundację Instytutu Matki i Dziecka, głównym tematem była profilaktyka sepsy wśród najmłodszych.
Jak tłumaczy dr n. o zdr. Dorota Kleszczewska, prezes Fundacji Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie – Wśród pacjentów Instytutu Matki i Dziecka są dzieci z chorobami onkologicznymi i innymi poważnymi schorzeniami. To pacjenci szczególnie narażeni na ciężki przebieg chorób zakaźnych, z sepsą włącznie. Ich przykład dobitnie pokazuje, jak ważną rolę odgrywają szczepienia ochronne.

Profilaktyka sepsy podczas pandemii: czy wiemy, jak chronić dzieci?

Zdaniem ekspertów, duża dynamika rozwoju sepsy i jej charakter powinny skłaniać nas do przestrzegania zasad profilaktyki (to między innymi pamiętanie o odpowiedniej higienie oraz przyjmowanie szczepionek ochronnych). Jest to bardzo ważne podczas pandemii, choćby ze względu na obciążenie szpitali.
Okazuje się, że pandemia to czas, który sprzyja rozwijaniu przez rodziców wiedzy  na temat ochrony zdrowia dzieci. Jak twierdzą eksperci biorący udział w konferencji z okazji Światowego Dnia Sepsy, w czasie pandemii, mimo ograniczonego dostępu do lekarzy, wiedza młodych mam w tym zakresie rośnie, przekładając się na zwiększone zainteresowanie szczepieniami, m.in. przeciwko meningokokom.

W Programie Szczepień Ochronnych w Polsce znajdują się szczepienia przeciwko groźnym bakteriom, które mogą prowadzić do rozwoju sepsy, jak pneumokoki, pałeczka hemofilna typu B czy meningokoki (dwa pierwsze są obowiązkowe, a profilaktyka zakażeń meningokokowych jest zalecana).

Śmiertelność wskutek sepsy u dzieci: zatrważające dane

Wskaźnik śmiertelności wskutek sepsy u dzieci sięga niemal 50 procent. W krajach rozwiniętych posocznica odpowiada za 8 procent wszystkich hospitalizacji na oddziałach intensywnej terapii dziecięcej. Dlatego tak ważna jest profilaktyka i wiedza rodziców na temat sepsy.

Sepsa: liczy się czas. Jakie objawy powinny nas zaniepokoić?

Sepsa bardzo szybko się rozwija, dlatego w większości przypadków to właśnie od tego, kiedy zareagujemy, zależy życie dziecka. Dlatego warto wiedzieć, jakie objawy świadczą o sepsie. W przypadku dzieci szczególnie niebezpieczna jest sepsa meningokowa, której symptomy łatwo pomylić z grypą. Są to m.in. wymioty, gorączka czy senność. Postępuje ona jednak bardzo szybko i w ciągu 24 h może zakończyć się śmiercią. Nie udaje się uratować nawet 1 na 6 chorych.

Jak mówi dr hab. Marzena Zielińska, ordynator Oddziału Klinicznego Anestezjologii i Intensywnej Terapii Dziecięcej USK we Wrocławiu – Cechą charakterystyczną sepsy jestogromna dynamika jej rozwoju. Szybka interwencja medyczna może ten proces spowolnić i nie dopuścić do rozwinięcia się wstrząsu septycznego, który jest już stanem bezpośredniego zagrożenia życia.
Niezwykle ważne jest, by czujnie obserwować dziecko, u którego podejrzewamy sepsę, aby nie przeoczyć tego momentu, w którym pojawią się pierwsze zwiastuny wstrząsu, jak np. zimna, marmurkowa, blada skóra – dodaje specjalistka.

Leczenie sepsy: trzy ważne czynniki poprawiające rokowania

Według ekspertów poprawa rokowania w przypadku sepsy jest związana z trzema ważnymi czynnikami. Oto one:

  • wczesne rozpoznanie (znajomość podstawowych objawów i umiejętna ich interpretacja),
  • szybkie zastosowanie odpowiedniej terapii,
  • regularna ocena stanu klinicznego.

Jak mówi dr hab. Marzena Zielińska – Kluczem do sukcesu jest wdrażanie gotowych protokołów postępowania systematyzujących zasady zachowania we wstrząsie septycznym i związaną z sepsą niewydolnością wielonarządową. Jak pokazuje doświadczenie, wdrożenie takich protokołów może obniżyć śmiertelność nawet pięciokrotnie.

COVID-19 a szczepienia ochronne wśród dzieci. Dobre wiadomości

Pandemia koronawirusa umocniła pozytywne nastawienie rodziców do szczepień dziecięcych. Jak komentuje lek. Dagmara Chmurzyńska-Rutkowska, prowadząca bloga mamapediatra.pl – Przy okazji pandemii i wprowadzenia szczepień przeciw SARS CoV-2 ożyła w całym społeczeństwie dyskusja na temat profilaktyki. Rodzice ze względu na ograniczenie kontaktu z lekarzami zaczęli bardziej aktywnie poszukiwać informacji, a w trakcie wizyt zadają więcej pytań. O niektórych szczepieniach dowiadują się jednak dopiero w trakcie rozmowy z lekarzem na pierwszej wizycie szczepiennej. Wzrasta więc znaczenie lekarzy w przekazywaniu informacji dotyczących szczepień – dodaje specjalistka.

Źródło: PAP