Zamknij

Dyskalkulia to wrodzone problemy z matematyką. Jak rozpoznać objawy?

13.10.2021
Aktualizacja: 13.10.2021 15:30
Dyskalkulia
fot. Shutterstock

Od dziecka masz problem z liczeniem, rozumieniem idei matematycznych, rozwiązywaniem nawet najprostszych zadań? Możesz mieć dyskalkulię, która charakteryzuje się zaburzeniem zdolności matematycznych. Czy dyskalkulię można leczyć? Wyjaśniamy, na czym to dokładnie polega.

  1. Dyskalkulia – rodzaje
  2. Dyskalkulia – przyczyny
  3. Dyskalkulia – diagnoza
  4. Dyskalkulia – leczenie
  5. Dyskalkulia i pseudodyskalkulia

Dyskalkulia należy do grupy tzw. specyficznych trudności w uczeniu się (jest jedną z odmian dysleksji). To zaburzenie objawiające się problemami z przyswajaniem wiedzy z zakresu matematyki. Dyskalkulia powodowana jest przez nieprawidłowości wrodzone lub genetyczne.

Dyskalkulia – rodzaje

Dyskalkulii nie towarzyszą żadne anomalie, ani obniżenie funkcji umysłowych. Osoby z dyskalkulią nie mają zaburzeń emocjonalnych, nie mają też niższego ilorazu inteligencji. Wręcz przeciwnie. Syndrom ten występuje zwykle u dzieci o normalnej lub ponadprzeciętnej inteligencji, prawidłowo funkcjonujących w roli uczniów.

Wyróżnia się kilka typów dyskalkulii. Klasyfikacja:

DYSKALKULIA WERBALNA (SŁOWNA): charakteryzuje się brakiem zdolności do nazywania pojęć i relacji matematycznych. Inne objawy związane z tym rodzajem dyskalkulii to trudności przy określeniu liczby obiektów, a także nazwaniem numerów, cyfr.

DYSKALKULIA GRAFICZNA: głównym objawem są problemy przy zapisywaniu liczb i symbolami operacyjnych. Dodatkowo pojawiają się trudności w zapisywaniu liczb przy różnych działaniach (mnożeniu, dzieleniu, odejmowaniu, dodawaniu).

DYSKALKULIA LEKSYKALNA: nazywana inaczej dyskalkulią związaną z czytaniem objawia się zaburzeniami przy odczytywaniu liczb, symboli matematycznych, znaków operacyjnych. Osoby z tym rodzajem dyskalkulii bardzo często błędnie nazywają i kojarzą symbole operacyjne.

DYSKALKULIA OPERACYJNA: charakteryzuje się problemami przy dokonywaniu działań matematycznych, mimo iż osoba z dyskalkulią operacyjną posiada umiejętności pisania liczb i czytania oraz ma możliwości wzrokowo-przestrzenne.

DYSKALKULIA WYKONAWCZA: objawia się trudnościami ze wskazaniem, który z obiektów porównywanych jest większy, a który mniejszy. Osobie chorej ciężko jest wskazać przedmioty, obiekty tej samej wielości.

DYSKALKULIA POJĘCIOWO-POZNAWCZA: objawia się problematami ze zrozumieniem idei matematycznych, a także relacji, które są niezbędne do wykonania poszczególnych obliczeń w pamięci. Dziecku jest ciężko zrozumieć np. że 5 to połowa 10.

Dyskalkulia – przyczyny

Główną przyczyną pojawienia się dyskalkulii są geny lub nieprawidłowości wrodzone, które odpowiadają za zdolności matematyczne. To dyskalkulia rozwojowa, której istotą jest zaburzenie dojrzewania zdolności matematycznych.

Proces, który jest odpowiedzialny za rozwój zdolności matematycznych, jest opóźniony – przebiega znacznie wolniej, niż powinien. W efekcie pojawiają się różnice w umiejętnościach matematycznych dziecka. Dziecko ma znacznie mniejsze umiejętności, niż w normalnych warunkach mogłoby mieć w tym wieku.

Wyróżnia się również dyskalkulię pourazową, która jest obniżeniem poprzednio normalnych zdolności matematycznych i pojawia się głównie u dorosłych na skutek organicznego uszkodzenia struktur mózgowych.

Dyskalkulia – diagnoza

W czasie diagnostyki tego zaburzenia należy wykluczyć inne zaburzenia psychiczne i neurologiczne, a także wady wzroku oraz słuchu. Należy także sprawdzić, czy doszło do zaniedbania dydaktycznego i uczenia przez wykorzystywanie niewłaściwych metod. Dziecku z podejrzeniem dyskalkulii wykonuje się także testy pisania i czytania. Jeśli ich wyniki jednoznacznie ukazują normę wiekową, należy wykluczyć problemy z nauką matematyki.

Jakie badania wykonać przy podejrzeniu dyskalkulii?

Pacjent w trakcie badania wykonuje proste zdania matematyczne (dodał lub odjął w pamięci itp.). Inne wykonywane testy to także zapisywania liczb, które są dyktowane przez osobę przeprowadzającą badanie. Gdy dziecko ma problem z wykonaniem tych zadań i przypuszcza się, że jest to związane z uszkodzenie mózgu, można w tym przypadku mówić o dyskalkulii.

Dyskalkulia – leczenie

Uczeń z dyskalkulią powinien regularnie uczęszczać na zajęcia korekcyjno-wyrównawcze. Bardzo ważna jest także praca rodziców z dzieckiem w domu. W trakcie odrabiania lekcji, dziecku należy pokazywać, że zadania matematyczne można wykonywać na wiele różnych sposobów. W czasie wykonywania zadań należy także pozwalać uczniowi korzystać z różnych pomocy, np. kalkulatora.

Dyskalkulia i pseudodyskalkulia

Bardzo ważne, aby dyskalkulia była odróżniona od pseudodyskalkulii, która występuje, gdy dziecko nie jest w stanie wykazać swoich umiejętności matematycznych. Dzieje się tak przy różnego rodzaju zaburzeniach emocjonalnych, zmęczeniu, chorobie somatycznej, zaległościach w nauce.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: pedagogika-specjalna.edu.pl; math.uni.wroc.pl