Zamknij

Aż 20 proc. nastolatków waży za dużo. Więcej chłopców czy dziewcząt?

08.04.2022
Aktualizacja: 08.04.2022 11:30
20 proc. nastolatków w Polsce waży za dużo
fot. Shutterstock

Badania wykazały, że problemy z masą ciała to spory problem wśród polskich nastolatków. Co ważne, kłopoty z nadmiarem kilogramów ma więcej chłopców niż dziewcząt, choć to oni częściej uprawiają sport. Jaka jest tego przyczyna?

Badania nad nadwagą i otyłością u polskich nastolatków, w które zaangażowani byli specjaliści z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego oraz szwedzkiego Karolinska Institutet w Sztokholmie, prowadzono przez 7 lat – między rokiem 2013 a 2020 – i objęły one prawie 20 tys. polskich gimnazjalistów. Zorganizowała je Fundacja Medicover w ramach programu „PoZdro!”, a rezultaty zostały właśnie opublikowane w naukowym czasopiśmie „Nutrients”.

Jak wyglądały badania nastolatków?

W trakcie badań zgromadzono ogromną bazę danych na temat zdrowia i czynników ryzyka u nastolatków w wieku 12-14 lat oraz uwarunkowań rodzinnych, zachowań związanych ze stylem życia i ich sytuacją społeczną. Wyniki badań wskazują, że otyłość pozostaje poważnym problemem polskiej młodzieży we wczesnym okresie dojrzewania, ale też na istotne zróżnicowanie zależne od płci dzieci.

W badaniu wzięło udział 19634 nastolatków w wieku12-14 lat z Warszawy, Wrocławia, Lublina i Gdyni, którym zmierzono masę ciała, wzrost oraz BMI. Zebrano też ankiety od rodziców dotyczące stylu życia w rodzinie, a w przypadku otyłych dzieci – także próbki krwi na czczo, by ocenić możliwe chorobowe przyczyny lub skutki otyłości.

Otyłość i nadwaga u polskich dziewcząt i chłopców – jakie były wyniki?

Główne wyniki z badania, które ukazały się w artykule naukowym na łamach pisma „Nutrients” są następujące:

  • nadwagę lub otyłość miało 24,7 proc. chłopców
  • wśród dziewcząt współczynnik nadwagi i otyłości wyniósł 18,6 proc.
  • w 2886 przypadkach BMI dzieci było powyżej 90 centyla
  • odsetek nadwagi/otyłości wzrastał wraz z wiekiem u chłopców: w wieku 12 lat wynosił 17,8 proc., a w wieku 14 lat – 26,2 proc.
  • odsetek nadwagi/otyłości był stabilny u dziewcząt: w wieku 12 lat wynosił 17,2 proc., a w wieku 14 lat – 17,6 proc.
  • słabą i bardzo słabą wydolność fizyczną stwierdzono u 41,7 proc. chłopców i 35,4 proc. dziewcząt
  • najważniejszym czynnikiem wpływającym na wydolność fizyczną, poza parametrami składu ciała i nadwagą, u chłopców okazało się uprawianie sportu, a u dziewcząt skurczowe ciśnienie tętnicze
  • chłopcy, w odróżnieniu do dziewcząt, częściej angażowali się w aktywność sportową (co najmniej 5 godz. tygodniowo: 34,7 proc. chłopców, a wśród dziewcząt 23,7 proc.), ale spożywali też więcej fast foodów i słodkich napojów.

Eksperci o otyłości wśród młodzieży – co robić?

– Opublikowany w „Nutrients” opis problemu epidemiologii nadwagi i otyłości dzieci w Polsce jasno wskazuje, że mamy do czynienia z poważnym problemem dla zdrowia publicznego – komentuje prof. dr hab. med. Małgorzata Myśliwiec z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, współautorka publikacji. – Coraz częściej występująca nadwaga i otyłość u dzieci i młodzieży może powodować rozwój chorób sercowo-naczyniowych, przedwczesną śmiertelność z powodu zawałów mięśnia sercowego, udarów mózgu i innych schorzeń, w tym cukrzycy – mówi ekspertka i podkreśla, jak ważne jest wdrażanie programów profilaktycznych.

To, że polskie dzieci tyją najszybciej w Europie, potwierdzają również specjaliści z Instytutu Matki i Dziecka. Zgodnie z danymi raportu „Zdrowie i styl życia polskich uczniów” przygotowanego na podstawie badań IMiD, najczęstszym czynnikiem ryzyka problemów zdrowotnych, jakie w przyszłości mogą się u dzieci pojawić, jest niedostatek aktywności fizycznej. World Obesity Federation prognozuje, że do 2030 roku liczba dzieci z nadmierną masą ciała w Polsce zwiększy się do miliona! Powstają więc różne inicjatywy, które mają na celu zachęcić młodzież do sportu i aktywności fizycznej. Autorką jednej z nich, o nazwie BeActiveKID!, jest Ewa Chodakowska, znana instruktorka fitness. Trenerka przygotowała pakiet materiałów dla nauczycieli wychowania fizycznego – merytoryczne treści i filmy z autorskimi ćwiczeniami – który pozwoli na tworzenie atrakcyjnych i efektywnych zajęć WF, zarówno w formie stacjonarnej, jak i online. Projekt został pozytywnie zaopiniowany przez Instytut Matki i Dziecka.