Zamknij

Specjaliści alarmują: mleko krowie, soki owocowe, napoje roślinne – tak nie należy karmić niemowląt!

16.07.2021
Aktualizacja: 16.07.2021 13:28
Błędy w diecie niemowląt - czego nie powinny jeść
fot. Shutterstock

Mleko krowie, napoje roślinne oraz soki owocowe nie nadają się dla niemowląt – uczulają specjaliści od żywienia. Dzieci w pierwszym roku życia nie mogą też jeść takich samych dań jak dorośli – a dostaje je większość maluchów! Te i inne niezbyt optymistyczne dane dotyczące żywienia niemowląt płyną z najnowszego badania, którego współorganizatorem był zespół lekarzy z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

  1. Błąd 1: mleko krowie
  2. Błąd 2: napoje roślinne
  3. Błąd 3: zbyt mało owoców
  4. Błąd 4: te same posiłki, które je reszta rodziny
  5. Błąd 5: soki owocowe

Dieta dziecka w pierwszych miesiącach i latach życia programuje jego zdrowie na całe życie. Właściwe żywienie to najlepszy sposób zapobiegania takim chorobom, jak otyłość, nadciśnienie tętnicze czy cukrzyca typu 2. Jeśli nie chcemy, by nasze dzieci miały kłopoty zdrowotne w przyszłości, już w pierwszym roku życia powinniśmy je odpowiednio karmić. – W początkowym okresie życia dziecka uważnie monitorujemy stan jego zdrowia i obserwujemy kolejne skoki rozwojowe. Z taką samą dbałością powinniśmy kontrolować odpowiednie żywienie dziecka i traktować je jako jeden z kluczowych elementów profilaktyki zdrowotnej, który będzie miał wpływ na całe życie przyszłego dorosłego. Warto szukać wiedzy dotyczącej diety w sprawdzonych, godnych zaufania źródłach, a wszelkie wątpliwości konsultować z pediatrą czy dietetykiem, nawet za pośrednictwem teleporady – mówi dr hab. n. med. Andrea Horvath, ekspert Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Tymczasem najnowsze (z maja 2021 roku) badanie ankietowe on-line, którego organizatorem był zespół lekarzy specjalistów żywienia z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, ze wsparciem Fundacji Nutricia, nie przynosi dobrych wiadomości: polskie niemowlęta nadal, niestety, jedzą źle. Choć aż trzy czwarte rodziców ocenia swoją wiedzę dotyczącą żywienia dziecka w pierwszym roku życia jako bardzo dobrą, a ponad 80 proc. uważa, że ich dziecko odżywia się prawidłowo, to eksperci są innego zdania. Jakie błędy rodzice popełniają najczęściej? Jakie mity wciąż są powielane?

Błąd 1: mleko krowie

Aż 23 proc. badanych rodziców wprowadziło do diety niemowlęcia mleko krowie. Tymczasem w pierwszym roku życia dziecka to mleko matki lub mleko modyfikowane jest podstawą żywienia. Mleko krowie ma nadmiar białka i sodu, a jego podawanie zwiększa ryzyko niedokrwistości u niemowląt, dlatego zaleca się, aby wprowadzić je do diety dopiero po 12. miesiącu życia i to też w kontrolowanych ilościach. Wcześniej, przed pierwszymi urodzinami, można podawać jedynie niewielkie ilości mleka krowiego do przygotowania posiłków, np. naleśników, placków czy zabielania zup. Już w pierwszym roku życia można natomiast wprowadzać do diety malucha produkty mleczne, np. twarożek, kefir, jogurt naturalny.

Podstawą żywienia niemowlęcia jest mleko mamy lub mleko modyfikowane, a do picia rekomendowana jest woda. Mleko krowie zawiera niskie stężenia żelaza, a także zbyt dużo białka i niektórych składników mineralnych (np. sodu), które w nadmiernej ilości mogą wpłynąć negatywnie na zdrowie dziecka.

Karolina Łukaszewicz, dietetyk i ekspertka programu edukacyjnego „1000 pierwszych dni dla zdrowia”

Błąd 2: napoje roślinne

Tzw. mleka roślinne (np. owsiane, migdałowe, kokosowe ) są obecne w diecie 18 proc. niemowląt, choć są dla nich nieodpowiednie. Co więcej, aż 19 proc. rodziców uważa, że stanowią one cenną alternatywę dla mleka modyfikowanego. To duży błąd! Skład takich napojów jest niedostosowany do potrzeb żywieniowych małego dziecka i nie można nimi zastępować mleka mamy czy modyfikowanego. Często zawierają one też dodatek cukru czy dodatki do żywności polepszające smak, a także mogą być źródłem niebezpiecznych zanieczyszczeń.

Warto pamiętać, że w pierwszym roku życia dziecka mleka mamy czy mleka modyfikowanego nie powinno zamieniać się na mleko krowie, owcze, kozie czy napoje roślinne. Wprowadzenie ich zwiększa m.in. ryzyko anemii, bo ich skład nie jest dopasowany do potrzeb rosnącego organizmu dziecka.

Karolina Łukaszewicz, dietetyk i ekspertka programu edukacyjnego „1000 pierwszych dni dla zdrowia”

Błąd 3: zbyt mało owoców

To smutne, ale aż 19 proc. ankietowanych rodziców nie uważa owoców za cenne źródło witamin dla niemowlęcia. Tymczasem zgodnie z najnowszymi zaleceniami, warzywa wraz z owocami to jedne z kluczowych składników diety w pierwszych latach życia dziecka. Dostarczają organizmowi wielu witamin, antyoksydantów oraz mikro- i makroelementów (potas, magnez, cynk), a także węglowodanów i błonnika, więc powinny stanowić codzienny element menu, np. jako przekąski. Początkowo można podawać je w formie musów, przecierów, potem w małych kawałkach do samodzielnego jedzenia rączką.

Ważne!

Pierwsze miesiące, lata życia – tzw. „1000 pierwszych dni” – to okres mający fundamentalne znaczenie dla zdrowia dziecka teraz i w przyszłości. Właściwy sposób odżywiania stanowi profilaktykę wielu chorób dietozależnych, takich jak otyłość, nadciśnienie tętnicze czy cukrzyca typu 2. Dlatego prawidłowe żywienie w czasie, w którym dochodzi do najbardziej intensywnego wzrostu i rozwoju dziecka jest tak kluczowe.

Błąd 4: te same posiłki, które je reszta rodziny

Dania, które je reszta rodziny, podawane są niemowlętom aż przez 61 proc. rodziców. Tymczasem maluchy w pierwszym roku życia (i przez kolejne dwa lata także) powinny jeść produkty zdrowe, wysokiej jakości i dopasowane do potrzeb rosnącego organizmu. W tym czasie u dzieci kształtują się też preferencje żywieniowe – to dlatego dieta jest wtedy tak ważna. Poza tym dania dla dorosłych są zwykle przygotowywane w nieprawidłowy sposób (np. smażone) oraz zawierają zbyt dużo soli, dodanego cukru, tłuszczów trans – a to może niekorzystnie odbić się na niedojrzałym organizmie małego dziecka.

Często słyszymy uspokajające rady naszych babć czy mam, które podkreślają, że niegdyś podawały nam wszystko to, co jedli dorośli i nie miało to żadnych negatywnych konsekwencji. W tym momencie już wiemy, że dziecko i dorosły nie powinni mieć jednakowego menu. Niemowlęta mają wrażliwy organizm i inne zapotrzebowania na składniki odżywcze i mineralne, więc elementy diety warto dobierać ze szczególną starannością.

Karolina Łukaszewicz, dietetyk i ekspertka programu edukacyjnego „1000 pierwszych dni dla zdrowia”

Błąd 5: soki owocowe

Prawie co czwarty rodzic (24 proc.) podaje soki owocowe dziecku w pierwszym roku jego życia. Niestety, mitem jest to, że soki mają niezwykle cenne właściwości. Nawet wyciskane soki owocowe nie mogą być alternatywa dla surowych owoców w diecie niemowlęcia. Zgodnie najnowszymi polskimi zaleceniami żywieniowymi soków owocowych, nawet świeżo wyciskanych, nie należy podawać dzieciom w pierwszym roku życia. Ich częste picie może zwiększać ryzyko próchnicy i zaburzać łaknienie malucha. Niemowlęta powinny dostawać owoce w różnej postaci, ale nie w formie soku, który pozbawiony jest cennego błonnika. Od pierwszych miesięcy należy uczyć malucha pić wodę.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: Materiały z badania ankietowego on-line (przeprowadzonego w maju 2021 wśród 1940 rodziców dzieci w wieku od 4 do 12 miesięcy), którego organizatorem był zespół lekarzy specjalistów żywienia z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, ze wsparciem Fundacji Nutricia, inicjatorem ogólnopolskiego programu edukacyjnego „1000 pierwszych dni dla zdrowia”.