Autyzm jest widoczny tuż po urodzeniu. Jakie są pierwsze oznaki?

20.12.2019
Aktualizacja: 20.12.2019 16:29
Autyzm jest widoczny tuż po urodzeniu. Jakie są pierwsze oznaki?
fot. Shutterstock

Im wcześniej zostanie u dziecka zdiagnozowany autyzm, tym szybciej będzie można mu właściwie pomóc. Dzięki badaniu dwóch amerykańskich badaczek, wiemy, jakie są wczesne oznaki autyzmu. Dowiedz się, po czym poznać autystyczne dziecko.

Czy w pierwszym roku życia dziecka można zaobserwować nietypowe zachowania,  które są charakterystyczne dla autyzmu? Zdaniem dwóch badaczek – Julie Osterlin i Geraldine Dawson – jest to możliwe. Przeprowadziły one w 1994 r. bardzo ciekawe badanie. Na podstawie analizy materiałów filmowych, nagranych przez rodziców dzieci autystycznych oraz rodziców dzieci zdrowych, wyodrębniły zachowania, które są typowe dla autystyków.  

Różnice w zachowaniu dzieci z autyzmem a dzieci bez zaburzeń

Dwaj niezależni sędziowie, biorący udział w badaniu, nieznający stanu zdrowia dzieci, oglądali materiały wideo nagrane przez rodziców. Ich zadaniem było wychwycenie wszystkich nietypowych zachowań maluchów. Okazało się, że już w pierwszym roku życia można było zaobserwować różnice w zachowaniu dzieci z autyzmem. Były one mniej aktywne, nie uśmiechały się, miały nieadekwatną do sytuacji ekspresję mimiczną, zaburzenia uwagi oraz łatwo się rozpraszały.

Natomiast analiza nagrań sporządzonych w drugim roku życia dzieci ujawniła, że częściej od swoich rówieśników ignorowały one ludzi, preferowały samotność, unikały kontaktu wzrokowego, przybierały dziwne pozy, nie posługiwały się typowymi gestami i w ograniczony sposób wyrażały emocje. Były mało aktywne i bardzo spokojne. Oznaki autyzmu u dwulatków były wyraźniejsze niż u niemowląt.

Te obserwacje pozwoliły ustalić, że dzieci autystyczne są mniej aktywne niż ich rówieśnicy, mają deficyty natury emocjonalnej (nie potrafią wyrazić np. radości, lęku czy zdziwienia).
Zdaniem badaczek, dzieci z autyzmem miały problem z kontaktem wzrokowym, ze wskazywaniem, pokazywaniem lub podawaniem przedmiotów, a także kierowaniem wzroku w stronę osoby wołającej je po imieniu.

Jakie są wczesne oznaki świadczące o autyzmie?

Oto najczęściej wymieniane wczesnej oznaki autyzmu.

  1. Brak reakcji na własne imię.
  2. Brak wskazywania.
  3. Brak empatycznego reagowania.
  4. Ignorowanie ludzi.
  5. Nieinteresowanie się innymi dziećmi.
  6. Preferowanie samotności.
  7. Ubogi repertuar zachowań w toku interakcji.
  8. Niewyciąganie rąk do ludzi.
  9. Nieuśmiechanie się w sytuacjach społecznych.
  10. Brak kontaktu wzrokowego.
  11. Brak adekwatnej mimiki (wyrażania emocji).
  12. Brak właściwej gestykulacji i wyrażania emocji za pomocą postawy.
  13. Nietypowe pozy.
  14. Brak naśladowania.
  15. Pasywność i bierność.
  16. Hypotonia - stan zmniejszonego napięcia mięśniowego.
  17. Rozproszona uwaga.
  18. Nienawiązywanie kontaktu z innymi osobami w celu dzielenia się z nimi swoimi emocjami.
  19. Krótki czas patrzenia na ludzi.
  20. Niezdolność do ukierunkowywania uwagi na innych ludzi.
  21. Nieposzukiwanie kontaktu z innymi osobami w celu dzielenia się z nimi swoimi emocjami.

Najlepiej byłoby, gdyby proces wykrywania autyzmu przebiegał wieloetapowo. Etap pierwszy powinien obejmować wstępne badania przesiewowe, które powinny być wykonywane przez pediatrów, gdy dzieci kończą półtora roku lub dwa lata. Dzieci z nietypowymi objawami powinny zostać otoczone specjalistyczną opieką.