Zamknij

Jak sobie radzić z panicznym lękiem przed porodem (tokofobia)?

Alicja Bartosiak
09.08.2021
Aktualizacja: 14.10.2021 21:49
Strach przed porodem - skąd się bierze?
fot. shutterstock

Strach przed porodem to naturalna reakcja każdej kobiety, która spodziewa się dziecka, jednak kiedy lęk zaburza normalne funkcjonowanie i wpływa negatywnie na zdrowie, mamy do czynienia z tokofobią. Sprawdź, czy istnieją skuteczne sposoby radzenia sobie ze strachem.

  1. Strach przed porodem (tokofobia): skąd się bierze?
  2. Tokofobia - jak rozpoznać zaburzenie?
  3. Tokofobia - najczęstsze objawy
  4. Strach przed porodem - jak wpływa na organizm kobiety?
  5. Tokofobia - jak sobie radzić? Kilka ważnych wskazówek
  6. Znieczulenie przy porodzie - sposób na lęk przed porodem

Paniczny strach przed porodem to rodzaj zaburzenia lękowego. Mimo że kobiety zmagają się z nim od wieków, oficjalnie schorzenie nazwano dopiero w 2000 roku. W języku medycznym tego typu strach określa się jako tokofobię. Nazwa wywodzi się z języka greckiego, w którym “tokos” oznacza poród. Wyróżniamy dwa rodzaje tokofobii: pierwotną i wtórną.

Strach przed porodem (tokofobia): skąd się bierze?

Lęk przed porodem nie dotyczy jedynie przyszłych mam. Na tokofobię mogą cierpieć również kobiety, które nie chcą mieć dzieci i nie przygotowują się do porodu. W obu przypadkach mamy do czynienia z tokofobią pierwotną. Tokofobia bardzo często jest konsekwencją nieplanowanej ciąży. Nowa rola i obowiązki, jakim ma sprostać kobieta sprawiają, że czuje się ona zdezorientowana i zagubiona. Do rozwoju panicznego strachu przed porodem z pewnością może przyczyniać się trudna sytuacja materialna lub osobista przyszłej mamy.

Tokofobia wtórna dotyczy kobiet, które urodziły już jedno dziecko, a poród wywołał u nich traumę. Schorzenie może mieć również podłoże nerwicowe. Pamiętajmy, że w czasie ciąży w organizmie kobiety zachodzą ogromne zmiany hormonalne, które często wpływają niekorzystnie na samopoczucie psychiczne. Mogą one potęgować strach przed kolejnym porodem.

Tokofobia - jak rozpoznać zaburzenie?

Mimo że tokofobia jest często występującą dolegliwością, niestety medycyna nie oferuje skutecznych narzędzi do jej wykrywania. Lęk przyszłej mamy często przypisywany jest zmianom hormonalnym i brakowi dostatecznej wiedzy na temat porodu. W niektórych przypadkach ginekolog prowadzący ciążę decyduje się na skierowanie kobiety na wizytę u psychiatry. Leczenie tokofobii opiera się przede wszystkim na psychoterapii, dlatego im wcześniej powiemy lekarzowi o swoich obawach, tym lepiej. Bardzo ważne jest również wsparcie ze strony partnera i najbliższego otoczenia ciężarnej. Mimo że oficjalnie tokofobia nie jest wskazaniem do wykonania cesarskiego cięcia, w niektórych przypadkach psychiatra może wystawić pacjentce odpowiednie zaświadczenie, które powinno zostać uwzględnione przez ginekologa. 

Tokofobia - najczęstsze objawy

Po czym rozpoznać, że mamy do czynienia z tokofobią? Najczęstsze objawy tokofobii:

Strach przed porodem - jak wpływa na organizm kobiety?

Niestety, silne emocje, jakich doświadcza ciężarna, mają ogromny wpływ zarówno na przebieg ciąży, jak i samego porodu. Wzmożony niepokój może prowadzić do opóźnienia narodzin dziecka, co często kończy się indukowaniem porodu. Dodatkowo, stres wydłuża samą akcję porodową i sprawia, że skurcze są bardziej bolesne. Może się to przyczyniać do komplikacji, takich jak spadek tętna u noworodka - dlatego tak ważne jest jak najszybsze poradzenie sobie z lękiem przed porodem. Jak to zrobić?

Tokofobia - jak sobie radzić? Kilka ważnych wskazówek

Istnieją pewne sposoby na oswojenie lęku, który pojawia się na myśl o porodzie. Mimo że nie jesteśmy w stanie przewidzieć, jak potoczy się akcja porodowa, możemy nauczyć się panować nad strachem. Z jakiej pomocy warto skorzystać?

  • Szkoła rodzenia - mimo że wiedza na temat porodu jest ogólnie dostępna, warto zapisać się do szkoły rodzenia, prowadzonej przez specjalistów. Zajęcia w szkole rodzenia to nie tylko wiedza teoretyczna i ćwiczenia, ale także doskonała możliwość poznania innych kobiet, które znajdują się w podobnej sytuacji i mają wiele obaw związanych z macierzyństwem. Najlepiej wybrać szkołę znajdującą się w szpitalu, w którym planujemy rodzić. Wcześniejsze oswojenie się z miejscem i personelem ma korzystny wpływ na samopoczucie podczas porodu.
  • Indywidualna opieka położnej -  w większości szpitali państwowych istnieje możliwość indywidualnego wykupienia usług konkretnej położnej. Oznacza to, że położna będzie nam towarzyszyła na wyłączność przez cały poród. Jeżeli mamy taką możliwość, warto spotkać się z położną kilka miesięcy przed porodem i powiedzieć jej o swoich potrzebach i oczekiwaniach. Pamiętajmy również, aby podczas porodu dokładnie informować położną o swoich odczuciach.
  • Plan porodu - to dokument dostępny w każdym szpitalu, który wypełnia ciężarna w porozumieniu z położną. Pomaga on dokładnie określić wszystkie kwestie dotyczące narodzin dziecka. W planie porodu powinny być uwzględnione najważniejsze potrzeby i wymagania przyszłej mamy.
  • Wsparcie podczas porodu - warto nieco wcześniej zastanowić się, czyje wsparcie będzie dla nas najlepsze podczas narodzin dziecka. Większość kobiet decyduje się na towarzystwo partnera, choć w niektórych przypadkach jest to także przyjaciółka czy siostra. Pamiętajmy, aby poprosić o pomoc opanowaną i zaufaną osobę, która w przypadku komplikacji będzie mogła podjąć ważne decyzje.
  • Niefarmakologiczne sposoby łagodzenia bólu - zanim zdecydujemy się na poród w konkretnym szpitalu, warto poznać wszystkie metody uśmierzania bólu, jakie oferuje dana placówka. Chodzi tu zwłaszcza o naturalne sposoby, do których zaliczamy: aromaterapię, prysznic, gorącą kąpiel, ćwiczenia na piłce, masaż czy akupresurę. W większości szpitali kobiety mogą korzystać również z terapii TENS, którą wykonuje się za pomocą specjalnego urządzenia umieszczanego w odcinku lędźwiowym. Posiada ono elektrody, które poprzez wydzielanie impulsów elektrycznych skutecznie niwelują ból i łagodzą skurcze. Wcześniejsze uzyskanie informacji na temat niwelowania bólu pomoże znacznie zredukować stres.

Znieczulenie przy porodzie - sposób na lęk przed porodem

Jeżeli ból podczas porodu okaże się nie do wytrzymania, a naturalne metody nie pomogą, kobieta ma prawo skorzystać ze znieczulenia farmakologicznego. Najczęściej stosuje się znieczulenie zewnątrzoponowe, które działa od pasa w dół, znacznie niwelując ból.  Znieczulenie podaje się za pomocą igły wprowadzanej między kręgi znajdujące się w dolnej części kręgosłupa. Ten sposób uśmierzania bólu działa przez całą akcję porodową, dzięki czemu kobieta może trochę odpocząć, a nawet się zdrzemnąć. Znieczulenie przygotowuje i podaje lekarz anestezjolog. Co ważne, dawkę znieczulenia zewnątrzoponowego można regulować przez cały poród. Po podaniu znieczulenia anestezjolog jest w stałym kontakcie z położną. Znieczulenie w żaden sposób nie zagraża dziecku i nie wpływa na jakość pokarmu - noworodek może zostać nakarmiony piersią od razu po porodzie.

Wszystkie badania niezbędne do podjęcia przez lekarza decyzji są wykonywane podczas ciąży. Prawidłowo podane znieczulenie zewnątrzoponowe jest w pełni bezpieczne i nie wywołuje skutków ubocznych. Co ważne, ze znieczulenia można skorzystać bezpłatnie w każdym szpitalu.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.