Zamknij

Ciąża a szczepienia przeciwko COVID-19. Kiedy są najskuteczniejsze?

04.01.2022
Aktualizacja: 04.01.2022 12:50
Skuteczność szczepień na COVID-19 w ciąży
fot. Shutterstock

Nie ma wątpliwości, że kobiety w ciąży powinny szczepić się przeciwko COVID-19, bo jest to bezpieczne zarówno dla nich, jak i ich nienarodzonych dzieci. Naukowcy przekonują, że szczepienie przeciw COVID-19 jest ważnym warunkiem urodzenia zdrowego dziecka w czasie pandemii. Teraz wiadomo już, na jakim etapie ciąży najlepiej jest się zaszczepić.

  1. Który moment ciąży jest najlepszy moment na szczepienie przeciwko COVID-19?
  2. Korzyści związane ze szczepieniami w ciąży – dla mamy i dziecka
  3. Czy wszystkie szczepionki jednakowo chronią przyszłe mamy?

Raport Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorób (CDC) wskazuje, że ryzyko poronienia u kobiet w ciąży, które zachorowały na COVID-19 jest nawet czterokrotnie wyższe w porównaniu do kobiet, które w czasie porodu nie były chore. Naukowcy sprawdzili też, kiedy szczepienie przeciwko COVID-19 działa najlepiej w przypadku ciężarnych. Uważają, że nie ma żadnego uzasadnienia dla opóźniania szczepienia przeciwko COVID-19 u przyszłych matek. Jak ogłosili badacze z Weill Cornell Medicine i New York-Presbyterian (USA) na łamach pisma „Obstetrics & Gynecology” szczepionka wywołuje taki sam poziom przeciwciał przeciwko SARS-CoV-2 w momencie porodu, niezależnie od terminu jej przyjęcia. Najlepiej więc zaszczepić się jak najszybciej.

Który moment ciąży jest najlepszy moment na szczepienie przeciwko COVID-19?

Autorzy przeanalizowali, czy i w jaki sposób na poziom przeciwciał przeciw białku kolca SARS-CoV-2 – zarówno we krwi matki, jak i krwi pępowinowej dziecka – w momencie porodu wpływa termin przyjęcia szczepionki przez kobietę. Grupę badawczą stanowiło prawie 1400 ciężarnych i ich dzieci.
Okazało się, że:

  • poziomy przeciwciał w chwili porodu są zwykle jedynie minimalnie wyższe, gdy podstawowy cykl szczepienia (czyli dwie dawki) miał miejsce w trzecim trymestrze ciąży
  • jeśli szczepienie nastąpiło we wczesnej ciąży lub nawet na kilka tygodni przed nią, stężenie przeciwciał było porównywalnie wysokie
  • przyjęcie dawki przypominającej w późnej ciąży pozwalało znacząco wzmóc ochronę.

– Kobiety często pytają, jaki jest najlepszy czas na szczepienie z punku widzenia zdrowia ich samych oraz płodu. Nasze wyniki sugerują, że ten moment jest „teraz”, w tym momencie – mówi dr Malavika Prabhu, ginekolożka położniczka i główna autorka publikacji.

Korzyści związane ze szczepieniami w ciąży – dla mamy i dziecka

Dr Prabhu podkreśla, że Amerykańskie Centra Kontroli i Zapobiegania Chorobom zalecają szczepienie wszystkim ciężarnym. Wcześniejsze badania sugerują, że COVID-19 ma cięższy przebieg właśnie w tej grupie. Infekcja koronawirusem zwiększa ryzyko przedwczesnego porodu urodzenia martwego dziecka i innych niekorzystnych skutków dla matki i dziecka.

Warto pamiętać, że szczepienie chroni nie tylko kobiety: wytworzone w organizmie matki przeciwciała przenikają przez łożysko i krążą we krwi noworodka już po porodzie. Dodatkowo dotychczasowe badania powszechnie stosowanych preparatów nie wykazały zwiększonego wskaźnika niepożądanych skutków ubocznych ani u kobiet, ani u ich potomstwa.

Czy wszystkie szczepionki jednakowo chronią przyszłe mamy?

Wyniki najnowszego eksperymentu zespołu dr Prabhu pokazały, że przeciwciała przeciwko białku kolca w momencie porodu były wykrywalne i we krwi matki, i we krwi pępowinowej u wszystkich w pełni zaszczepionych kobiet, niezależnie od czasu podania pierwszej dawki szczepionki.

  • Wśród kobiet, które nigdy nie chorowały na COVID-19 i które otrzymały dwudawkową szczepionkę Pfizera lub Moderny, poziom przeciwciał w momencie porodu był najniższy, jeśli wakcynacja nastąpiła przed ciążą lub w pierwszym trymestrze, a najwyższy po szczepieniu w trzecim trymestrze. Różnice te były jednak minimalne.
  • Znaczących różnic nie było również wśród stosunkowo niewielkiej liczby kobiet, które otrzymały jednodawkową szczepionkę Johnson&Johnson.
  • Wśród w pełni zaszczepionych pacjentek, które w przeszłości były zakażone SARS-CoV-2, poziom przeciwciał przeciwko białku kolca (we krwi matki i we krwi pępowinowej) był nieco wyższy niż we wcześniej wspomnianej grupie i wykazywał jeszcze mniejsze różnice w zależności od terminu szczepienia.
  • Zaś u przyszłych mam, które nie otrzymały pełnego cyklu szczepień, poziomy przeciwciał były znacznie niższe niż we wszystkich innych grupach, w tym w grupie zaszczepionej najwcześniej.

Wyniki badania sugerują, że kobiety w ciąży nie powinny odkładać szczepienia przeciwko COVID-19 do późniejszego etapu ciąży. – Nasze przesłanie jest takie, że można zaszczepić się w dowolnym momencie ciąży i będzie to korzystne dla kobiety, i dla jej dziecka. A im wcześniejsze zaszczepienie, tym szybsza ochrona – tłumaczy dr Yawei Jenny Yang, współautorka publikacji.
Badaczka podsumowuje, że uzyskane wyniki są zgodne z tym, co od lat obserwuje się w przypadku innych szczepionek stosowanych u ciężarnych, np. tych przeciwko grypie czy Tdap. Ich podawanie w czasie ciąży skutecznie chroni matkę i dziecko.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: PAP/Katarzyna Czechowicz | http://dx.doi.org/10.1097/AOG.0000000000004693 | Szczepienia.pzh.gov.pl