Zamknij

Niewydolność szyjki macicy a ciąża i poród. Jak rozpoznać objawy?

29.12.2021
Aktualizacja: 29.12.2021 18:56
Niewydolność szyjki macicy
fot. Shutterstock

Z danych WHO wynika, że na świat co roku przychodzi ok. 15 milionów wcześniaków. W mniej więcej 15 proc. przypadków przyczyną przedwczesnego porodu okazuje się niewydolność szyjki macicy. Jakie są przyczyny niewydolności szyjki? Jak leczyć ten stan? Sprawdź, co warto wiedzieć.

  1. Niewydolność szyjki macicy a ciąża i poród
  2. Niewydolność szyjki macicy: przyczyny
  3. Niewydolność szyjki macicy: objawy 
  4. Niewydolność szyjki macicy: leczenie

Niewydolność szyjki macicy (niewydolność cieśniowo-szyjkowa) to sytuacja, gdy szyjka macicy zaczyna skracać się na początku III trymestru ciąży lub pod koniec II. To stan niebezpieczny, ponieważ skracająca się szyjka mięknie i staje się zbyt słaba, by utrzymać ciężar dziecka. Taka sytuacja grozi  poronieniem lub przedwczesnym porodem.

Warto wiedzieć

Szyjka macicy pełni ważne funkcje

Szyjka macicy ma kształt rurki o długości 3-5 cm. Jej długość i szerokość zmieniają się w zależności od sytuacji. W dni niepłodne: w czasie miesiączki i po owulacji szyjka macicy leży nisko, jest twarda i otwarta w niewielkim stopniu, by krew menstruacyjna mogła przez nią wypłynąć. Gdy zbliża się termin jajeczkowania, szyjka macicy mięknie, rozszerza się i unosi w stronę pochwy, umożliwiając przedostanie się nasienia do macicy. Jeśli dojdzie do zapłodnienia, szyjka zamyka się, zalepia śluzem, chroniąc płód przed infekcją i uniemożliwiając wydostanie się jaja płodowego z macicy. Skraca się i otwiera ponownie, gdy zbliża się termin porodu.

Niewydolność szyjki macicy a ciąża i poród

Szyjka macicy jest jednym z kluczowych elementów podtrzymujących ciążę. Odpowiednio długa, twarda i domknięta szyjka macicy stanowi zaporę zapobiegającą wypadnięciu jaja płodowego z jamy macicy oraz zaporę ochronną przed zakażeniami. 

Choć skracanie się i rozwieranie szyjki to naturalny proces zachodzący przed porodem, to wcześniejsze rozpoczęcie tego procesu (przed 37 tygodniem ciąży), prowadzi do porodu przedwczesnego lub utraty ciąży.

Niewydolność szyjki macicy: przyczyny

Niewydolność szyjki macicy to stan nabyty lub wrodzony. Ryzyko niewydolności szyjki zwiększają m.in. przemęczenie i zbyt intensywny tryb życia, zaburzenia hormonalne, przebyte infekcje, wady wrodzone macicy, urazy po porodach, poronieniach, łyżeczkowaniu, niedobór kolagenu i elastyny.

Niewydolność szyjki macicy: objawy 

Skracaniu się szyjki macicy nie muszą towarzyszyć żadne objawy — ból, ani krwawienie z dróg rodnych. Często ciężarna nie odczuwa żadnych objawów niewydolności szyjki macicy, a o tym, że taki stan występuje, dowiaduje się po badaniu.

Jest jednak kilka objawów, które mogą wskazywać na niewydolność szyjki macicy. 

O występowaniu niewydolności szyjki macicy mogą świadczyć:

  • nieprawidłowe krwawienia, plamienia z dróg rodnych,
  • uczucie ucisku w podbrzuszu, w okolicy spojenia łonowego oraz kręgosłupa,
  • zwiększenie ilości wydzieliny z pochwy.

Niewydolność szyjki macicy: leczenie

Ginekolog, by ocenić stan i długość szyjki macicy przeprowadza u ciężarnej badanie USG. Chociaż część pochwową szyjki lekarz może wyczuć i ocenić poprzez badanie palapacyjnie (ręką), to część nadpochwową uwidocznić można jedynie za pomocą badania ultrasonograficznego.

Gdy w kolejnych badaniach szyjka okazuje się krótsza, to lekarz, w zależności od sytuacji, może wdrożyć jedną z metod leczenia:

  • podawanie progesteronu (hormonu podtrzymującego ciążę),
  • założenie pessara, czyli specjalnego krążka zamykającego szyjkę macicy i zapobiegającego jej skracaniu się,
  • założenie szwa szyjkowego, czyli zszycie szyjki macicy, by pozostała zamknięta do czasu porodu.  

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: podyplomie.pl; centrum.pl