Zamknij

Muzyka to lekarstwo dla wcześniaków. Jak wpływa na ich organizm?

07.12.2021 10:18
Muzykoterapia a rozwój wcześniaków: wypowiedź eksperta
fot. Shutterstock

Dzieci urodzone przedwcześnie wymagają szczególnej pielęgnacji i stymulacji. Według specjalistów korzystny wpływ na zdrowie maluchów może mieć muzyka klasyczna, która aktywuje mózg. Jakie efekty przynosi terapia dźwiękiem u najmłodszych pacjentów?

  1. Brak stymulacji wcześniaków może pogłębiać zaburzenia
  2. Stymulacja wcześniaków: kiedy  od czego zacząć?
  3. Specjalistka: głos rodzica daje poczucie bezpieczeństwa

Każdego roku w polskich szpitalach rodzi się niemal 26 tysięcy wcześniaków. Noworodki urodzone przedwcześnie są szczególnie narażone na zaburzenia o różnym podłożu. Im dziecko młodsze, tym większe ryzyko wystąpienia nieprawidłowości. Współczesna medycyna pomaga uratować wiele dzieci i zapewnić im optymalne warunki rozwoju. Dzieci korzystają ze sprzętu, dzięki któremu możliwe jest wykonywanie wentylacji płuc.

Jak mówi fizjoterapeutka, terapeutka NDT Bobath i logopeda Anna Matysiak z Centrum Wczesnego Wspierania Rozwoju Zaczątek – opieka nad wcześniakami i niemowlakami w Polsce w zakresie fizjoterapii jest na bardzo dobrym poziomie. Coraz więcej oddziałów neonatologicznych ma wsparcie fizjoterapeutów, którzy pojawiają się też na oddziałach poporodowych. Jest coraz więcej szkoleń, kursów i narzędzi do pracy z wcześniakami – dodaje

Brak stymulacji wcześniaków może pogłębiać zaburzenia

Oprócz profesjonalnej opieki medycznej każdy wcześniak potrzebuje właściwej stymulacji, która pomoże mu nadrobić straty związane z przedwczesnymi narodzinami. Brak odpowiednich ćwiczeń może prowadzić do zahamowania rozwoju na wielu płaszczyznach. Według specjalistów, wśród metod, które dają najlepsze efekty, szczególnie wartościowa jest muzykoterapia.

– Muzyka odgrywa w procesie stymulacji rozwoju wcześniaka istotną rolę. Dzieci, które mają możliwość skorzystania z muzykoterapii, o wiele lepiej radzą sobie z oddychaniem, czyli mają lepszy poziom saturacji, lepiej przybierają na masie, szybciej dojrzewają. 

Ważny jest również rodzaj muzyki stosowanej w muzykoterapii. Najlepsza w tym zakresie jest muzyka klasyczna.

– Muzyka klasyczna jest najspokojniejsza, wyważona. Sam układ rytmu tej muzyki może być dostosowany do rytmu bicia serca dziecka, do rytmu mowy, poruszania się, oddychania. Nie jest to muzyka gwałtowna, głośna, jest oparta na klasycznych instrumentach, co ma swoją wagę – powiedziała PAP fizjoterapeutka Anna Matysiak.

Stymulacja wcześniaków: kiedy  od czego zacząć?

Wielu rodziców zastanawia się, jakim etapie rozwoju dziecka najlepiej rozpocząć stymulację. W tej kwestii  należy wziąć pod uwagę indywidualne potrzeby i kompetencje maluszka. Jak podkreśliła fizjoterapeutka Anna Matysiak "wcześniak jest wyjątkowym małym człowiekiem, często nieharmonijnym w rozwoju i potrzebuje wieloprofilowego spojrzenia".

– Stymulację wcześniaków można zacząć na różnym etapie rozwoju. Podstawową i pierwszą drogą jest obserwacja rozwoju dziecka, wspieranie jego kompetencji i kompetencji rodzicielskich, drugą podjęcie czynności terapeutycznych nazywanych często wczesnym wsparciem rozwoju wcześniaków – powiedziała.

W procesie wsparcia rozwoju wcześniaków można wybierać spośród wielu metody terapeutycznych. Zajęcia powinny być realizowane przez współpracujących ze sobą specjalistów.

Jak mówi Anna Matysiak – Może to być metoda NDT Bobath, która jest przystosowana do bardzo malutkich dzieci, terapia Vojty, czy elementy terapii sensorycznej. To, co jest ważne z mojego punktu widzenia, to całościowe patrzenie na dziecko i to, aby wcześniakiem zajmował się zespół specjalistów, nie tylko fizjoterapeuta, ale również neurologopeda, logopeda, pedagog i psycholog. Chodzi o to, żeby dobrze obejrzeć wcześniaka i poznać, jakie ma potrzeby i ocenić czy jest to już moment na wdrożenie konkretnej formy terapii – dodaje.

Specjalistka: głos rodzica daje poczucie bezpieczeństwa

Jedną z metod stymulacji wcześniaków jest obecność rodziców i ich głos. Przypomina on maluchowi życie płodowe i pomaga zachować spokój.

– Głos rodziców jest nadrzędny i jest to najlepsze rodzicielskie narzędzie do wspierania rozwoju dziecka. Ucho dziecka w rozwoju wewnątrz łonowym jest całkowicie wykształcone w 24 tygodniu życia, co oznacza, że dzieci doskonale znają dźwięk głosu rodzica, jego ton i melodię. Głos rodzica daje poczucie bezpieczeństwa i buduje relację z wcześniakiem, jak zresztą z każdym dzieckiem, również tym urodzonym o czasie – podkreśliła Anna Matysiak.

Psycholog kliniczny Bożena Cieślak-Osik zauważyła, że wszystko, co robimy, musimy dostosować do maluszka. Jak mówi – Dzieci lubią słuchać, a więc czytajmy, śpiewajmy. Głos mamy i taty, a szczególnie spokojne mruczenie, nucenie, pomagają dziecku wyciszyć się, ale też może pomóc obudzić się, gdy jest taka potrzeba. Myśląc o stymulacji wcześniaka, myślę równolegle o opiece nad rodzicami, bo to oni są tymi pierwszymi osobami, które mogą nieść dobro swojemu dziecku, takie emocjonalne, psychologiczne dobro – dodaje Cieślak–Osik.

Źródło PAP / Agnieszka Gorczyca