Łożysko przodujące to groźne powikłanie ciąży. Jak je rozpoznać i leczyć?

Marta Wilczkowska
14.02.2019
Aktualizacja: 25.11.2020 16:02
łożysko przodujące
fot. Shutterstock

Łożysko przodujące to jedna z najczęstszych przyczyn krwawienia z dróg rodnych w drugiej połowie ciąży. Ta komplikacja zawsze wymaga wzmożonej czujności lekarza. Jakie są przyczyny i objawy łożyska przodującego oraz zagrożenia wynikające z tej sytuacji? Sprawdź.

Łożysko przodujące to powikłanie ciąży polegające na nieprawidłowym zagnieżdżeniu łożyska w macicy. Problem ten dotyczy 0,1 – 1 proc. wszystkich porodów i jest jednym z najczęstszych powodów krwawień z dróg rodnych w II i II trymestrze ciąży. Obfity krwotok może prowadzić do śmierci, dlatego po rozpoznaniu łożyska przodującego kobieta musi się poddać hospitalizacji. Sprawdź, jak postępować w przypadku łożyska przodującego i na czym polega poród w tej sytuacji.

Zobacz także: Przewidywany termin porodu - poznaj go za pomocą naszego kalkulatora! 

Łożysko przodujące jest umiejscowione w dolnym odcinku macicy, blisko wewnętrznego ujścia szyjki macicy. Ze względu na położenie dzielimy je na:

  1. łożysko przodujące centralnie - ujście szyjki macicy jest całkowicie pokryte łożyskiem
  2. łożysko przodujące nisko usadowione – jest położone w dolnej części macicy, nie dotyka ujścia wewnętrznym szyjki macicy
  3. łożysko przodujące brzeżnie - przylega brzegiem do ujścia szyjki macicy
  4. łożysko przodujące częściowo - częściowo zakrywa ujście szyjki macicy

Łożysko przodujące – objawy

Zauważyłaś, że śluz z pochwy zmienił barwę? Nawet niewielkie plamienie w ciąży może być objawem łożyska przodującego. Choć w 20 proc. przypadków łożysku przodującemu nie towarzyszy krwawienie oraz plamienie, właśnie w ten sposób przyszła mama najczęściej dowiaduje się o powikłaniach ciąży.

Objawy łożyska przodującego:

Głównym objawem jest krwawienie, które zazwyczaj występuje nieoczekiwanie. Mogą je poprzedzać rytmiczne skurcze macicy (tzw. krwawienie anonsujące) – to pierwsze krwawienie, które jest na ogół mało obfite i najczęściej dochodzi do niego około 34. tygodnia ciąży. Następne krwawienia są bardziej obfite, a ciężarna może stracić wiele krwi. W związku z występowaniem łożyska przodującego wyróżniamy takie ułożenia płodu jak: poprzeczne, ukośne lub podłużne pośladkowe.

Łożysko przodujące – przyczyny

Choroby dróg rodnych, przebyte operacje czy ciąże mogą prowadzić do nieprawidłowości w budowie błony śluzowej macicy.  Zmiany mogą skutkować nieprawidłowym zagnieżdżaniem się łożyska w dolnym odcinku macicy. Niektóre przyszłe mamy są bardziej narażone na wystąpienie łożyska przodującego. Czynnikiem ryzyka mogą być m.in.:

  • Stany zapalne, przebyte zabiegi
  • Cesarskie cięcie w przeszłości
  • Przebyta ciąża z łożyskiem przodującym
  • Wiek kobiety w ciąży
  • Wcześniejsze liczne ciąże
  • Ciąża wielopłodowa
  • Palenie papierosów
  • Wiek kobiety w ciąży
  • Wady płodu
  • Zapłodnienie in vitro

Łożysko przodujące – zalecenia

Natychmiast jedź do ginekologa prowadzącego ciążę lub do szpitala. Najlepszą metodą na rozpoznanie łożyska przodującego jest przeprowadzenie badania USG – można to zrobić jeszcze przed wystąpieniem pierwszego krwawienia.  

W przypadku podejrzenia łożyska przodującego należy unikać badania wewnętrznego. Wziernik można użyć w wyjątkowych sytuacjach. Jeśli doszło do krwawienia, należy wykluczyć inne powody krwawienia:

  • Żylaki pochwy
  • Polip szyjki macicy
  • Pęknięcie macicy
  • Przedwczesne oddzielenie się łożyska
  • Rak szyjki macicy

Łożysko przodujące – zagrożenia dla matki i dziecka

Łożysko przodujące to groźne powikłanie ciąży. Największe niebezpieczeństwo dotyczy wystąpienia silnego krwotoku spowodowanego oddzieleniem się łożyska, w wyniku którego może dojść do niedotlenienia okołoporodowego, ciężkiego zakażenia septycznego, wcześniactwa, a nawet obumarcia płodu lub śmierci ciężarnej. Jeśli kobieta przestrzega wskazań lekarza, łożysko przodujące zazwyczaj nie stanowi wielkiego zagrożenia dla zdrowia matki. Niestety, zagrożenia bardziej tyczą się dziecka i może dojść nawet do śmierci w okresie okołoporodowym.

Nieprawidłowe zagnieżdżenie łożyska może powodować problemy dotyczące zarówno matki, jak i płodu:

  • łożysko przyrośnięte (wrośnięte) – łożysko zbyt silnie przylega do macicy. W skrajnych przypadkach trzeba usunąć całą macicę, żeby ratować matkę.
  • immunizacja matki – krew płodu przedostaje się do krwioobiegu kobiety. Jeśli grupa krwi matki i dziecka różnią się, ciężarna może wyprodukować przeciwciała niszczące krwinki płodu.
  • naczynia przodujące – zaburzenie to rozpoznaje się podczas badania USG i jest wskazaniem do cesarskiego cięcia. Naczynia płodu przebiegają w błonach płodowych nad ujściem wewnętrznym szyjki macicy, krwawienie może spowodować zgon dziecka.
  • wady rozwojowe płodu
  • ograniczenie wzrostu płodu
  • niedokrwistość płodu

Łożysko przodujące – leczenie

Łożysko przodujące zawsze jest wskazaniem do pobytu w szpitalu. Lekarz wykonuje badanie USG i KTG i decyduje, co robić dalej.

Jeśli płód jest niedojrzały, a kobieta czuje się dobrze, stosuje się leczenie zachowawcze. Kobieta powinna leżeć i przyjmować leki hamujące skurcze macicy. Aby przyspieszyć rozwój płuc u dziecka, podaje się jej glikokortykosteroidy.

W przypadku dojrzałego płodu, aby uniknąć krwotoku, lekarz jak najszybciej doprowadza do porodu. W tej sytuacji przeprowadza się cesarskie cięcie.

Zobacz także: Odejście wód płodowych i regularne skurcze. 40. tydzień ciąży to czas na poród! 

Spodziewasz się dziecka? Sprawdź, jaką będziesz mamą!