Koronawirus a cesarskie cięcie. Kiedy może być wykonywane?

26.03.2020
Aktualizacja: 26.03.2020 17:08
Koronawirus i ciąża. Na co trzeba uważać?
fot. Shutterstock

Czy kobiety w ciąży mogą czuć się bezpiecznie w obliczu zagrożenia koronawirusem? Czy jeśli będą rodziły przez cesarskie cięcie, nic im nie zagraża? Specjaliści z Polskiego Towarzystwa Ginekologów oraz WHO podają wskazania do bezpiecznego porodu.

Czy kobiety w ciąży są w grupie podwyższonego ryzyka zarażeniem się koronawirusem?

Obecnie trwają badania w celu zrozumienia wpływu infekcji COVID-19 na kobiety w ciąży. Dane są ograniczone, ale obecnie nie ma dowodów na to, że są bardziej narażone na tę chorobę niż ogół populacji. Jednak ze względu na zmiany w ich ciele i układzie odpornościowym wiemy, że niektóre infekcje dróg oddechowych mogą być bardzo niebezpieczne dla kobiet w ciąży. Dlatego ważne jest, aby podjęły wszelkie środki ostrożności w celu ochrony przed koronawirusem i zgłosiły ewentualne objawy (w tym gorączkę, kaszel lub trudności w oddychaniu) swojemu lekarzowi. Oczywiście WHO nadal analizuje wszystkie dane i aktualizuje informacje.

Problemem jest również to, jak ma przebiegać poród, gdy ciężarna jest już zarażona koronawirusem. Według polskich specjalistów ginekologii i położnictwa w sytuacji, gdy rodząca ma potwierdzoną chorobę COVID-19 należy rozważyć cesarskie cięcie, chyba że akcja porodowa jest już mocno zaawansowana. Specjaliści z Polskiego Towarzystwa Ginekologów podają trzy powody dla tej rekomendacji:

  • w trakcie porodu siłami natury istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo zakażenia się noworodka wirusem mogącym znajdować się w kanale rodnym lub jego okolicach (układ moczowy, przewód pokarmowy). Warto przypomnieć, że również kobiety zakażone wirusem HIV mają ciążę rozwiązaną cięciem cesarskim.
  • krótszy czas porodu drogą cięcia cesarskiego niż porodu drogami natury, „a więc mniejsze jest też ryzyko okołoporodowego zakażenia wewnątrzmacicznego”.
  • istotnie wyższe ryzyko transmisji wirusa z matki rodzącej siłami natury na personel medyczny (choćby z tego powodu, że tego rodzaju poród może trwać kilkanaście-kilkadziesiąt godzin, w związku z czym więcej położnych, pielęgniarek, lekarzy itd. może kontaktować się z rodzącą kobietą).

Rada WHO podkreśla, że cesarskie cięcie powinno być wykonywane tylko wtedy, gdy jest to medycznie uzasadnione. Sposób urodzenia powinien być zindywidualizowany i oparty na preferencjach kobiety oraz wskazaniach położniczych. Warto zastrzec, że dane na temat wpływu zakażenia na ciężarną kobietę, płód, noworodka oraz przebieg porodu są na razie bardzo wąskie, w związku z czym specjaliści nie wykluczają zmiany rekomendacji w sytuacji uzyskania dodatkowych informacji naukowych.

Specjaliści podkreślają, że czas epidemii wywołanej nieznanym dotąd patogenem to okres nadzwyczajny, zatem też podejmowane są specjalne działania, w tym położniczo-ginekologiczne.

Czy COVID-19 kobieta może przekazać nienarodzonemu dziecku lub noworodkowi?

Niestety, WHO nadal nie wie, czy kobieta w ciąży z COVID-19 może przenosić wirusa na płód lub dziecko podczas ciąży, lub porodu. Do tej pory wirusa nie znaleziono w próbkach płynu owodniowego lub mleka kobiecego. 

Kobiety w ciąży powinny stosować takie same środki ostrożności, aby uniknąć zakażenia COVID-19, jak inne osoby. W ochronie przed koronawirusem może pomóc:

  • często mycie rąk mydłem i wodą,
  • dezynfekcja rąk,
  • utrzymywanie przestrzeni między sobą i innymi oraz unikanie zatłoczonych przestrzeni,
  • unikanie dotykania oczu, nosa i ust,
  • zakrywanie ust i nosa podczas kaszlu lub kichania,
  • w przypadku gorączki, kaszlu lub trudności w oddychaniu, należy natychmiast poszukać pomocy medycznej. Należy też zadzwonić przed udaniem się do placówki służby zdrowia i postępować zgodnie ze wskazówkami lokalnego urzędu zdrowia.

Co, jeśli kobieta po urodzeniu dziecka ma koronawirusa?

Wśród kobiet mogą pojawiać się też pytania, dotyczącego tego, co mają  robić w sytuacji, gdy mają noworodka, a zaraziły się  koronawirusem. Czy mogę je wtedy dotknąć i przytrzymać? Według WHO tak bliski kontakt i karmienie piersią pomaga dziecku dobrze się rozwijać. Należy w sposób szczególny przestrzegać zasad higieny, np. umyć ręce przed i po dotknięciu dziecka i utrzymywać wszystkie powierzchnie w czystości.
Jeśli kobieta nie czuje się dobrze, aby karmić piersią swoje dziecko z powodu COVID-19 lub innych powikłań, powinna otrzymać wsparcie, aby bezpiecznie zapewnić swojemu dziecku opiekę  i dostęp do pokarmu. 

Źródło: WHO