Fazy porodu - jak je rozpoznać?

10.05.2019
Aktualizacja: 24.09.2019 15:51
Fazy porodu

Dziewięć miesięcy ciąży i wreszcie nadchodzi to upragnione wydarzenie - poród. Większość kobiet (zwłaszcza pierworódki) odczuwa strach. Spróbujemy wyjaśnić, jak wygląda poród, jakie są jego etapy.

Według "krzywej Friedmana", wyznaczającej czasowe granice postępu porodu, szyjka macicy powinna się rozwierać około 0,5–1 cm wciągu godziny. Aby uznać ją za rozwartą (wolę określenie "otwartą"), szyjka musi się otworzyć do 10 cm. To może trwać od kilku godzin do nawet kilkunastu (nawet dobę). W tej kwestii nie ma żadnej reguły.

Jakie są etapy porodu?

Poród dzieli się on na 4 okresy. Pierwszy okres porodu to zgładzenie i rozwieranie szyjki macicy. Dzieli się on na dwie fazy:

  • faza utajniona - trwa ona od kilku do kilkunastu godzin. W tej fazie pojawiają się pierwsze, bardzo łagodne skurcze (od 2 do 3 w ciągu 15 minut, które trwają od pół minuty do minuty). Kobieta może ich nawet nie odczuwać. W tej fazie rozwarcie szyjki macicy może mieć 3-4 cm.
  • faza aktywna - trwa ona od 2 do 4 godzin. W tej fazie rośnie częstotliwość i czas trwania skurczów (średnio 2 na 5 minut, trwają one od minuty do półtorej). Rozwarcie szyjki macicy może być na 5-8 cm. Gdy dojdzie do 10 cm, czas trwania skurczy wydłuża się, ich częstotliwość również rośnie.

Gdy skurcze zaczynają mieć charakter party, pojawia się drugi okres porodu (dziecko przechodzi przez miednicę i mięśnie dna macicy). W tym czasie skurcze pojawiają się co 1-2 minuty i trwają od półtorej minuty do dwóch. Ten okres porodu może trwać od 5 minut do 3 godzin przy znieczuleniu zewnątrzoponowym. Co ważne, w tym okresie porodu jest coraz więcej pracy w tzw. porodzie, a coraz mniej czasu na odpoczynek w przerwie. Najdłuższe i najmocniejsze, a co za tym idzie najefektowniejsze są skurcze, które zaczynają się przy rozwarciu na 7-8 cm. Na tym etapie postęp porodu jest już bardzo intensywny. Skurcze mogą pojawiać się co minutę lub częściej i trwać po około 1,5 minuty. Następuje zgładzanie i rozwieranie szyjki macicy do 10 cm, czyli pełnego rozwarcia. Ten okres porodu dzieli się na 3 fazy: spoczynku (rodząca odczuwa pozorne osłabienie skurczy i senność, może to trwać około 30 minut), fazę aktywną (rodząca odczuwa silną potrzebę parcia i pobudzenie), fazę wyłaniania główki dziecka.

Czym są skurcze porodowe?

Przebieg skurczu przypomina falę, która zbliża się i oddala. Na początku narasta równomiernie, jest to jego łatwiejsza część. Gdy dochodzi do szczytu, odczuwasz go najmocniej, w tym momencie jest największy napór na szyjkę macicy. Potem fala opada, robi się łatwiej, przyjemniej. Skurcz mija. Te fale przypływają i odpływają, aż osiągniesz pełne rozwarcie. Wiele kobiet podczas skurczu przyjmuje postawę obronną, kulą się, napinają, zwiększając tym samym napięcie mięśni, a co za tym idzie – także ból. Skurcz próbują tylko przetrwać, zamiast w tym czasie skoncentrować się na oddechu i ruchu, w przerwie między skurczami próbują natomiast być aktywne, np. podskakując na piłkach. W efekcie wcale nie odzyskują sił. Najpierw męczy je skurcz, potem męczą się same, próbując pracować, zamiast odpoczywać. Nadmierna eksploatacja ciała, stres, lęk i panika będą wydłużały czas porodu, potęgowały twoje wyczerpanie, a w konsekwencji mogą też oddziaływać na dziecko.

Trzeci okres porodu to oddzielenie i wydalanie łożyska. Rodząca odczuwa łagodniejsze skurcze i ma obfitsze krwawienie. Ten okres może trwać od 5 minut do godziny (przy porodzie naturalnym).

Po wydaleniu łożyska następuje najpiękniejszy moment porodu, czyli pierwsze chwile z dzieckiem. Położna jeszcze przed odcięciem pępowiny kładzie dziecko na odsłoniętej klatce piersiowej mamy, pomaga przystawić maluszka do piersi. To czas, gdy ty i twój partner możecie przywitać się ze swoim dzieckiem. W tym czasie położna sprawdza stan dróg rodnych - ocenia ewentualne obrażenia krocza i opatruje je, sprawdza obkurczanie się macicy etc. To tzw. czwarty okres porodu.  

Ważne! Oczywiście nie zawsze kobieta może rodzić naturalnie i konieczne jest zakończenie porodu przez cesarskie cięcie. Wtedy przebieg porodu ma trochę inny scenariusz.  

Dlaczego jedne kobiety rodzą szybko, a inne długo?

Zastanawiasz się pewnie, dlaczego jedne kobiety rodzą dość szybko, dosłownie po kilku skurczach partych, a inne nawet kilka godzin? Drugi okres porodu zależy od kilku czynników, m.in. od wagi dziecka, obwodu jego główki i barków, typu miednicy kobiety, pozycji porodowej, którą przyjmie, wydolności łożyska, czyli tętna dziecka, siły skurczów i w końcu od właściwego parcia. Typ budowy kobiecej miednicy, jej wymiary w stosunku do wagi dziecka oraz sposób jego wstawiania się w kanał rodny także determinują przebieg tego okresu porodu.

Więcej informacji na temat przebiegu porodu znajdziesz w książce "Rodzić można łatwiej" autorstwa Izabeli Dembińskiej, Oficyna 4eM, Warszawa 2019.