Zamknij

Ciąża zwiększa ryzyko zakrzepicy. Jak zapobiec tej chorobie?

05.04.2022
Aktualizacja: 05.04.2022 11:30
Zakrzepica w ciąży
fot. Shutterstock

Ciąża może przyczyniać się do zakrzepicy żył głębokich i tym samym do rozwoju choroby zakrzepowo-zatorowej. To bardzo niebezpieczny stan dla ciężarnej. Jak zapobiegać tym chorobom? Wyjaśniamy.

Ciąża i połóg mogą być czynnikiem ryzyka rozwoju choroby zakrzepowo-zatorowej. Oczywiście ryzyko pojawienia się tej choroby rośnie, jeśli w rodzinie ciężarnej ktoś chorował na zakrzepicę żył głębokich lub miał epizod z nią związany. W takim przypadku ciężarna powinna powiadomić swojego lekarza oraz wykonać testy genetyczne. 

Ciąża a wysokie ryzyko zakrzepicy

Dlaczego ciąża jest wysokim czynnikiem ryzyka zakrzepicy? Wyjaśnia to prof. dr hab. Witold Tomkowski, kierownik I Kliniki Chorób Płuc w Instytucie Gruźlicy i Chorób Płuc. 

– „Burza hormonów” w organizmie ciężarnej zwiększa lepkość krwi i sprzyja pojawieniu się zakrzepu. Ponadto ucisk powiększonej macicy na naczynia żylne utrudnia odpływ krwi z nóg, co także predysponuje do tworzenia się skrzeplin – tłumaczy prof. dr hab. Witold Tomkowski i dodaje: – Szczególnie wyczulone powinny być panie w ostatnich miesiącach ciąży i w połogu, kiedy zwykle dochodzi do obrzmienia nóg. Łatwo wówczas zbagatelizować objawy choroby, zakładając, że pojawienie się obrzęków jest zjawiskiem fizjologicznym w tym okresie. 

Jak zapobiegać zakrzepicy w czasie ciąży?

Kobietom w ciąży, które nie są obciążone genetycznie chorobą zakrzepowo-zatorową i nie chorowały na nią w przeszłości, zaleca się profilaktyczne stosowanie wyrobów o stopniowanym ucisku (pończoch lub rajstop), które wspomagają krążenie krwi i przeciwdziałają powstaniu zakrzepów. 

W przypadku kobiet obciążonych genetycznie tą chorobą lub chorujących na nią w przeszłości konieczne jest wdrożenie farmakologicznej profilaktyki przeciwzakrzepowej w postaci iniekcji podskórnych z heparyny drobnocząsteczkowej. Oczywiście leczenie powinno się odbywać pod okiem ginekologa i w określonych przez niego dawkach. 

Dlaczego choroba zakrzepowo-zatorowa jest tak niebezpieczna? 

Choroba zakrzepowo-zatorowa jest bardzo niebezpieczna. Powstające w żyłach skrzepliny (zakrzepy) mogą dotrzeć do tętnicy płucnej i wywołać zator tętnicy płucnej. To bardzo niebezpieczny stan, który może zabić w kilka sekund. Z danych Fundacji do Walki z Zakrzepicą THROMBOSIS wynika, że w Polsce każdego dnia z powodu zatoru płucnego umiera 100 osób. 

Oczywiście nie zawsze dochodzi do zatoru tętnicy płucnej w konsekwencji zakrzepicy. Ale często, dlatego nie należy tej choroby lekceważyć. 

Jak rozpoznać zakrzepicę? Najczęstsze objawy

Niestety choroba zakrzepowo-zatorowa bardzo często nie daje żadnych objawów lub są one niespecyficzne. Gdyby jednak trzeba było wskazać jeden najbardziej charakterystyczny objaw tej choroby, byłaby to opuchlizna, bolesność i podwyższona ciepłota skóry pojawiająca się tylko na jednej nodze (opuchlizna obu nóg raczej sugeruje inne problemy ze zdrowiem, np. zatrzymanie limfy czy przemęczenie nóg, ale i tak trzeba to skonsultować z lekarzem). Te objawy zwykle pojawiają się w ciągu kilku dni od rozwoju zakrzepu.  

Obrzęk jest widoczny początkowo wokół kostki, stopy czy łydki lub całej nogi, przy bardziej zaawansowanych przypadkach zakrzepicy. Ból nogi nasila się zwykle podczas chodzenia, ale mija przy unieruchomieniu. Zwykle pojawia się również tkliwość i bolesność przy dotyku. 

Zakrzepicy też sprzyja brak ruchu, dlatego profilaktycznie należy zadbać również o ten aspekt i życia. A jeśli wykonujemy pracę siedzącą, to należy co najmniej co godzinę wstawać od biurka czy z kanapy, by „rozprostować kości”. Dodatkowo na siedząco można wykonać kilkanaście okrążeń stopą wokół kostki w każdej nodze, napiąć możliwie wszystkie mięśnie nóg po kilka razy. Należy również pamiętać o regularnych spacerach, zmuszających mięśnie do pracy, gdyż to one wspomagają przepływ krwi w żyłach.

Ważne!

Gdy pojawi się opuchlizna, ból i zaczerwienienie należy, jak najszybciej udać się do lekarza. Nie masować nóg, nie robić zimnych okładów, tylko jak najszybciej pokazać lekarzowi te zmiany.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: Fundacja do Walki z Zakrzepicą THROMBOSIS