Ciąża po terminie porodu - jak się wywołuje poród?

24.05.2019
Aktualizacja: 17.06.2019 10:32
Wywołanie porodu - jakie stosuje się metody?

U większości kobiet poród zaczyna się pomiędzy 38. a 41. tygodniem ciąży, po tym terminie mamy do czynienia z ciążą przenoszoną. Takie opóźnienie porodu nie jest częste (szacuje się, że po terminie rodzi się od 3 do 10 proc. dzieci). Jednak w tym czasie mama i jej nienarodzone dziecko muszą się znaleźć pod czujną opieką lekarza lub położnej (niekoniecznie w szpitalu).

Spis treści:

Przenoszona ciąża zwiększa ryzyko niedotlenienia dziecko, czy pojawienia się u niego smółkowego zapalenia płuc (z powodu wydalenia smółki do wód płodowych). Lekarz lub położna monitorują stan zdrowia kobiety w ciąży i jej dziecka. Jeśli wszystkie parametry są w porządku, mogą zachęcić do korzystania z naturalnych metod przyspieszających akcję porodową.

Jakie są naturalne sposoby na przyspieszenie porodu?

Wymienione poniżej metody nieingerencyjne przekazywane są z pokolenia na pokolenie (matki córkom). Zwykle rzeczywiście przyspieszają one akcję porodową. Nie wiadomo jednak, które z nich są najskuteczniejsze, bo zwykle zdesperowane mamy stosują wszystkie sposoby naraz.   

Aby przyspieszyć akcję porodową, można:

  • zwiększyć aktywność fizyczną - nie chodzi o jakieś ciężkie ćwiczenia, ale np. chodzenie po schodach, dłuższy spacer, sprzątanie mieszkania (ale nie generalne porządki!);
  • pić herbaty z liści malin (nie wolno tego robić przed 37. tygodniem ciąży);
  • uprawiać seks – stosunek płciowy sprawia, że w trakcie współżycia dochodzi do uwalniania oksytocyny, która pobudza macicę do skurczów. Poza tym w śluzie szyjki macicy rośnie stężenie prostaglandyn, czyli naturalnych substancji, które zmiękczają szyjkę i dolną część macicy, przygotowując ją do porodu. Ważne! Jeśli ciąża nie jest zagrożona, seks we wcześniejszym jej okresie można uprawiać bez ryzyka poronienia;
  • stymulacja piersi, a właściwie drażnienie brodawek, sprawia, że uwalnia się oksytocyna;
  • zastosować akupresurę - uciskanie i masowanie określonych punktów na ciele, może przyspieszyć poród. Na przykład masowanie zagłębienia między kciukiem a palcem wskazującym, lub zagłębienie pomiędzy paluchem stopy a drugim palcem około 2 cm od miejsca, w którym się stykają.

Indukowanie porodu, czyli metody sztucznego wywoływania porodu

Jeżeli naturalne sposoby wywołania porodu, nie wywołają zamierzonego efektu. Lekarz może zlecić sztuczne wywołanie skurczy porodowych. Istnieje kilka metod. Lekarz, o każdej z nich powinien szczegółowo poinformować rodzącą (zarówno o korzyściach, jak i o ewentualnym ryzyku) i wyjaśnić, dlaczego rekomenduje jedną z nich.

  • Odklejenie dolnego bieguna pęcherza płodowego

Jest to metoda indukcji porodu, którą uważa się za najmniej inwazyjną, ale można ją wykonać, gdy jest rozwarcie szyjki macicy. Położna lub lekarz sprawdzają palpacyjnie, czy szyjka macicy jest miękka i czy jest rozwarcie. Jeśli jest rozwarcie, można odkleić dolny biegun pęcherza płodowego od ściany macicy.

  • Masaż szyjki macicy

Metoda ta polega na stymulowaniu ręcznie kanału rodnego poprzez masowanie palcami szyjki macicy. Dzięki temu zabiegowi medycznemu, organizm rodzącej zostaje pobudzony do wydzielania hormonów (prostaglandyny) odpowiedzialnych za rozpoczęcie i postęp porodu.

  • Podanie oksytocyny

Oksytocyna jest hormonem, który wywołuje skurcze porodowe. Podawany dożylnie za pomocą kroplówki preparat farmakologiczny, również noszący tę nazwę, zwiększa stężenie tego hormonu w organizmie. Wywołuje on skurcze, ale są one dłuższe i mocniejsze,  z którymi macicy i dziecku czasami trudno jest sobie poradzić. Przez to poród może być dłuższy i boleśniejszy.

  • Żel prostaglandynowego podany dopochwowo

Ta metoda jest zwykle stosowana, gdy kobieta w ciąży nie reaguje na podaną oksytocynę. Podanie prostaglandyny w formie żelu do szyjki macicy sprawia, że wzrasta aktywności kolagenazy, co prowadzi do stopniowego rozwierania szyjki macicy. Tej metody nie poleca się w przypadku kobiet cierpiących na nadczynność tarczycy, astmę oskrzelową czy jaskrę.

  • Przebicie pęcherza płodowego (amniotomia)

Przebicie pęcherza płodowego to metoda, która jest bardzo powszechna w polskich szpitalach. Polega ona sztucznym przebiciu błon płodowych. Prowadzi to do pojawienia się mocnych, niefizjologicznych skurczów, trudnych zarówno dla dziecka, jak i matki. Zdaniem Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) technika ta nie znajduje naukowego uzasadnienia i niesie za sobą ryzyko powikłań porodowych. Nagłe przyspieszenie porodu nie pozwala odpowiednio zaadaptować się dziecku do warunków porodu. Zabieg ten nie powinien być stosowany rutynowo, a jedynie wtedy, gdy istnieje konieczność wpłynięcia na przebieg porodu.

  • Założenie cewnika Foleya

Stosowanie cewnika Foleya w celu wywołania porodu cechuje prostota, niski koszt, a przede wszystkim niewielki odsetek działań niepożądanych w porównaniu z farmakologicznymi środkami stosowanymi w celu osiągnięcia dojrzałości szyjki macicy. Cewnik Foleya przypomina długą rurkę zakończoną balonikiem. Wprowadza się go do szyjki macicy, a następnie stopniowo wypełnia solą fizjologiczną. Podczas rozciągania balonika dochodzi do jednoczesnego rozpierania szyjki macicy. Skutkiem tego jest wystąpienie rozwarcia i uwolnienie prostaglandyn.

Jakie mogą być skutki uboczne indukcji porodu?

Zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia, indukacja porodu nie powinna być stosowana wyłącznie dla wygody. Zabieg ten może powodować szereg skutków ubocznych. Można do nich zaliczyć ryzyko niedotlenienia noworodka, ryzyko krwotoku poporodowego czy uszkodzenia szyjki macicy, a także pojawienie się dużo silniejszych i bolesnych skurczy porodowych.

Czy po dziecku widać efekty przenoszenia ciąży?

Dzieci zbyt długo przebywające w łonie matki tuż po porodzie mają objawy przenoszenia, np. suchą, łuszczącą się skórę, zwłaszcza na stopach i dłoniach (bo zbyt długo przebywało w wodach płodowych i mają małą ilość mazi płodowej), są szczuplejsze niż dzieci urodzonych w terminie (bo zużywają w brzuchu mamy własne zapasy tkanki tłuszczowej), mają dłuższe paznokcie. Trzeba jednak zaznaczyć, że takie noworodki wymagają uważnej kontroli poporodowej, ale z reguły rozwijają się prawidłowo, nawet te, które urodziły się w  zielonych wodach płodowych (wydalana przez nie smółka barwi wody płodowe na zielono).

Jakie mogą być wskazania do wywołania porodu?

Lekarz może zdecydować o wywołaniu porodu, gdy:

  • podczas badania KTG pojawią się nieprawidłowości sugerujące pogarszanie się stanu zdrowia dziecka,
  • gdy mama odczuwa mniej lub więcej ruchów dziecka niż zwykle,
  • badanie USG wskazuje zagęszczenie płynu owodniowego,
  • płyn owodniowy jest zabarwiony smółką,
  • minął termin porodu.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.