Zamknij

Ciąża po 30-stce: szanse, ryzyko, badania prenatalne. Co warto wiedzieć?

13.01.2022
Aktualizacja: 13.01.2022 11:30
Ciąża po 30-tce
fot. Shuttertsock

Ciąża po trzydziestce może być trudniejsza. Szanse na zapłodnienie po 30. roku życia maleją, ciąże w tym wieku są też obarczone większym ryzykiem powikłań. Nie oznacza to jednak, że kobiety po trzydziestce powinny rezygnować z planów prokreacyjnych. Co warto wiedzieć o ciąży po 30-stce? Wyjaśnia lek. Andrzej Zmaczyński, ginekolog-położnik krakowskiego Centrum Medycznego Superior.

  1. Ciąża po 30. Dlaczego nie udaje się zajść w ciążę?
  2. Ciąża po 30. Jak wyleczyć niepłodność?
  3. Ciąża po 30. Diagnostyka i badania prenatalne
  4. Ciąża po 30. Ryzyko poronienia

Ciąża po trzydziestym roku życia niesie za sobą ryzyko powikłań. Zarówno dla matki, jak i dla dziecka. Po osiągnięciu przez kobietę pewnego wieku szansa na zapłodnienie maleje – do tego stopnia, że ciąża może nie dojść do skutku, choć kobieta jest jeszcze przed menopauzą

Na szczęście stała opieka lekarska i wprowadzenie odpowiednich działań prewencyjnych pozwalają na wyeliminowanie dużej części potencjalnych zagrożeń i trudności. 

Ciąża po 30. Dlaczego nie udaje się zajść w ciążę?

Żeńskie gamety, czyli komórki jajowe, odgrywają kluczową rolę w procesie powstawania nowego życia. W momencie przyjścia na świat w ciele kobiety znajduje się ich blisko pół miliona. Do momentu wystąpienia pierwszej miesiączki liczba ta zmniejsza się do 400 tysięcy. Po 35. roku życia w organizmie niektórych kobiet zostaje zaledwie kilkaset komórek jajowych. Jest to naturalna konsekwencja starzenia się organizmu. Organy w ciele człowieka z czasem "zużywają się", a rezerwa jajnikowa nie jest od tej reguły wyjątkiem.

Kolejnym istotnym czynnikiem wpływającym na kobiecą płodność, jest częstotliwość owulacji. Liczba prawidłowych cyklów menstruacyjnych z biegiem lat często ulega zmniejszeniu. W wielu przypadkach wyjściowe dziesięć cyklów w roku redukuje się do zaledwie dwóch, a nawet jednego. Oznacza to ograniczenie ilości okazji, w których w ogóle może dojść do zapłodnienia.

Znaczenie ma też jakość żeńskich gamet. Ekspozycja na zanieczyszczenia i inne czynniki szkodliwe sprawia, że ulegają one stopniowej degradacji. W niektórych przypadkach swoje podstawowe funkcje może pełnić zaledwie 10% żeńskich gamet.

Ciąża po 30. Jak wyleczyć niepłodność?

Czy z powodu biologicznego wyczerpania możliwości organizmu ciąża kobiety po trzydziestym roku życia jest z góry skazana na niepowodzenie? Absolutnie nie, nawet jeśli ktoś od dłuższego czasu bezskutecznie stara się o dziecko. Powodów dotychczasowych porażek może być wiele, jednak na sporą ich część nowoczesna medycyna ma już swoje rozwiązania.

- Zawsze należy zacząć od przeprowadzenia odpowiedniej diagnostyki. Bada się nasienia partnera, które również może ulec uszkodzeniu. Istotny jest też monitoring cyklu menstruacyjnego. Sprawdza się jego częstotliwość i upewnia, że nie jest on w żaden sposób zaburzony – mówi lek. Andrzej Zmaczyński.

W diagnozie czynników uniemożliwiających zajście w ciążę bardzo ważna jest ocena stanu organów i narządów wewnętrznych. Jako przykład można podać jajniki. Ich ważną funkcją jest transport komórki jajowej w kierunku macicy. W efekcie wcześniej niewykrytych chorób lub stanów zapalnych, u niektórych pacjentów tracą one swoją drożność. W takiej sytuacji zajście w ciążę staje fizycznie się niemożliwe.

Gdy przyczyna problemu zostanie już rozpoznana, specjalista pomaga wdrożyć odpowiednie leczenie, które w wielu przypadkach okazuje się skuteczne.

Ciąża po 30. Diagnostyka i badania prenatalne

Kiedy już uda się zajść w ciążę, należy sumiennie przestrzegać harmonogramu dalszych badań i stosować się do przewidzianej diagnostyki. Badania prenatalne umożliwiają wczesną diagnozę chorób i wprowadzenie niezbędnych działań prewencyjnych.

- Ze względu na zwiększone ryzyko różnego rodzaju wad płodu, u kobiet po 35. roku życia badania prenatalne za pomocą USG jest zalecane i refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Jest to metoda skuteczna, dokładna i najczęściej niezawodna. Niestety, wielu lekarzy zapomina o kierowaniu kobiet na takie badania. Uświadamianie, że warto z nich korzystać, powinno być obowiązkiem każdego specjalisty – podkreśla ginekolog CM Superior.

Oprócz USG rekomendowane są również pomiary i analiza krwi matki. Inną metodą, wchodzącą już do grupy inwazyjnych badań prenatalnych, jest biopsja kosmówki. Jej celem jest wykrycie wad genetycznych płodu. Często z podobnych powodów stosuje się również amniopunkcję. Mimo że nazwa "inwazyjne" może budzić niepokój, w rzeczywistości nie ma powodów do obaw. Ryzyko powikłań po takich badaniach jest niezwykle małe.

W przypadku niektórych wad płodu ważne jest wdrożenie odpowiedniej terapii jeszcze w okresie prenatalnym. Ten aspekt jest szczególnie istotny, chociażby przy wodogłowiu lub wodonerczu. To jednostki chorobowe, które w sytuacji braku podjęcia odpowiednich działań leczniczych, doprowadzają najczęściej do obumarcia płodu. Dlatego tak ważna jest wczesna diagnostyka.

W przypadku chorób leczonych już po porodzie, dzięki wiedzy zdobytej w trakcie badań prenatalnych, możliwe jest odpowiednio szybkie zaplanowanie zabiegów na pierwsze dni lub tygodnie życia dziecka. Istnieje wiele schorzeń ujawnianych wyłącznie dzięki profesjonalnej diagnostyce, co umożliwia następnie odpowiednio szybkie podjęcie działań.

Nie należy zapominać, że każde współwystępujące u przyszłej matki schorzenie zwiększa ryzyko nieprawidłowego rozwoju płodu. Dlatego w przypadku niektórych chorób przewlekłych, na przykład cukrzycy, zalecana jest stała opieka specjalistyczna.

Ciąża po 30. Ryzyko poronienia

Niestety, zdarzają się sytuacje, w których nawet przemyślana diagnostyka i wysiłki doświadczonych specjalistów, nie pomagają kobiecie donosić ciąży. Z doświadczenia specjalistów wynika jednak, że pacjenci korzystający z badań prenatalnych, z reguły lepiej radzą sobie z przeżywanymi negatywnymi emocjami. Dzięki nabytej wcześniej wiedzy o ryzyku poronienia mogą się na nie przygotować.

Tacy pacjenci kolejną ciążę planują już na podstawie wyników poprzednich badań, co w znaczący sposób zwiększa szansę na zdrową ciążę.