Zamknij

Ciąża a szczepionki żywe i zabite. Wyjaśnia specjalista

19.08.2022
Aktualizacja: 19.08.2022 12:50

Szczepienia są w Polsce tematem kontrowersyjnym. Ruchy antyszczepionkowe pozostają aktywne, zarówno jeśli chodzi o szczepienia jako takie, jak i przeciwko niektórym chorobom. Jak w kontekście szczepień wygląda sytuacja kobiet ciężarnych? Jakie szczepionki można przyjmować, a jakie niekoniecznie? Wyjaśnia lek. Paulina Nowak, specjalista medycyny rodzinnej krakowskiego Centrum Medycznego Superior.

Jakie szczepionki w ciąży
fot. Shutterstock
  1. Szczepionki żywe w czasie ciąży. Kiedy można stosować?
  2. Szczepionki żywe i zabite. Czym się różnią?

Choć szczepienia w ciąży rekomendowane są zarówno w Polsce (m.in. przez Polskie Towarzystwo Ginekologiczne i Polskie Towarzystwo Wakcynologii), jak i na świecie (m.in. Amerykański Komitet Doradczy ds. Szczepień Ochronnych), procedura dotycząca ciężarnych, a także kobiet dopiero przygotowujących się do ciąży, jest nieco odmienna niż w przypadku innych osób.

- Do czego sprowadza się różnica? W szczepieniach w trakcie ciąży tj. od momentu poczęcia aż do urodzenia się dziecka stosuje się tzw. szczepionki inaktywowane (zabite) – tłumaczy lek. Paulina Nowak z CM Superior. - Nie stosuje się szczepionek żywych, zawierających całe, pozbawione zjadliwości drobnoustroje. Szczepionki żywe dostępne na rynku to np. szczepionki przeciwko odrze, śwince, różyczce i ospie wietrznej – dodaje lekarka.

Szczepionki żywe w czasie ciąży. Kiedy można stosować?

Planując ciążę, kobieta powinna zasięgnąć konsultacji lekarza zajmującego się szczepieniami (wakcynologa bądź innego specjalisty pracującego w punkcie szczepień) i poprosić o stworzenie indywidualnego kalendarza szczepień uwzględniającego plany prokreacyjne.

- Jeśli taka kobieta nie szczepiła się wcześniej przeciwko odrze, śwince i różyczce, albo nie chorowała na ospę i się na nią nie szczepiła, wówczas można wykonać szczepienia żywymi szczepionkami. Pacjentkę obowiązuje wtedy jednak minimum miesięczny odstęp pomiędzy szczepieniem a próbą zachodzenia w ciążę – tłumaczy specjalistka CM Superior.

A co w sytuacji, kiedy kobieta jest już w ciąży, jednak sama nie zdaje sobie z tego sprawy? Udowodniono, że stosowanie szczepionek żywych u ciężarnych nie prowadzi do powikłań związanych z trwaniem ciąży czy rozwojem płodu. Podanie szczepionki żywej w ciąży nie jest wskazaniem do jej przerwania. Mimo tego regułą pozostaje jednak, że w trakcie trwania ciąży nie powinno się szczepić szczepionkami żywymi. Istnieje bowiem teoretyczne ryzyko, że tego typu szczepionka może wywołać zakażenie u płodu.

Szczepionki żywe i zabite. Czym się różnią?

Żywa szczepionka zawiera odmianę drobnoustroju, który potrafi wywołać zakażenie, ale pozbawiony jest swoich właściwości chorobotwórczych. Szczepionka zawiera atenuowane, czyli osłabione szczepy drobnoustrojów pierwotnie chorobotwórczych o zminimalizowanej zjadliwości. Szczepionki żywe zazwyczaj wywołują silniejszą odporność, co oznacza, że organizm mocniej na nie reaguje i stosuje szybką, skuteczną odpowiedź. Ich skuteczność wynika z namnażania się drobnoustrojów szczepionkowych w organizmie osoby zaszczepionej, co naśladuje naturalny przebieg choroby zakaźnej.

Szczepionki żywe są bezpieczne, ale mogą wywoływać zakażenia u osób z niedoborami odporności. Dlatego tego typu szczepionek nie podaje się kobietom w ciąży oraz osobom przyjmującym leki immunosupresyjne po przeszczepach.

Szczepionki zabite, czyli inaktywowane zawierają zabite wirusy/bakterie lub ich fragmenty (białka, polisacharydy). Szczepionki zabite zazwyczaj wymagają kilku dawek w celu uzyskania trwałej odporności.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: Centrum Medyczne Superior