Zrosty pooperacyjne: nie tylko po zabiegach ginekologicznych. Jak wykryć zrosty?

28.09.2018 13:14
Zrosty pooperacyjne: nie tylko po zabiegach ginekologicznych. Jak wykryć zrosty?
fot. Shutterstock

Zrosty pooperacyjne występują bardzo często. Szacuje się, że ta przypadłość dotyczy ponad 90 proc. osób po operacji jelita grubego i nawet 60-90 proc. kobiet po zabiegach ginekologicznych. Zrosty powstają po podrażnieniu otrzewnej na skutek rozcięcia czy zapalenia. Charakteryzują się nieodpowiednio zrośniętą tkanką, która staje się zgrubiała i powoduje nieprzyjemne dolegliwości: ból, uczucie ciągnięcia, dyskomfort w czasie poruszania się. Dowiedz się, jak zapobiegać powstawaniu zrostów i jak sobie z nimi radzić, gdy już się pojawią. 

Zrosty pooperacyjne to nieodpowiednie połączenia pomiędzy tkankami powstające po zabiegu czy operacji. Powstają w wyniku rozcięcia lub podrażnienia otrzewnej, czyli cienkiej, gładkiej błony surowiczej wyścielającej wnętrze i ściany jamy brzusznej oraz miednicy i pokrywającej położone w nich narządy. Zrosty powstają po niemal wszystkich operacjach w obrębie miednicy i jamy brzusznej. 

Sam proces zrastania się tkanek po operacji jest procesem pozytywnym, pożądanym, bo umożliwia gojenie się ran. Chirurgiczne przecięcie tkanek, usunięcie ich fragmentu, a nawet samo podrażnienie otrzewnej powoduje uruchomienie całego procesu gojenia, który prowadzi do powstania skrzepu zamykającego naczynia krwionośne (co hamuje krwawienie), odtworzenia połączeń między tkankami i regenerację nabłonków lub powstanie blizny. W procesie gojenia bierze udział bardzo wiele czynników, które w konsekwencji prowadzą do „zasklepienia” rany poprzez pokrycie jej warstwą włóknika.

Włóknik, oprócz rany, może jednak pokryć również sąsiadujące tkanki, powodując utworzenie się pomiędzy nimi niepożądanych, nieprawidłowych połączeń. To są właśnie tzw. zrosty. 

Zrosty = nieprawidłowe, patologiczne zrastanie się tkanek w nieodpowiedniej lokalizacji. Zrosty są odpowiedzią otrzewnej na uraz. 

Na powstawanie zrostów pooperacyjnych narażone są wszystkie osoby, które przechodziły zabieg lub operację w obrębie miednicy i jamy brzusznej, a także, gdy doszło do zapalenia otrzewnej. Zrosty są jednak częstym towarzyszem kobiet po zabiegach ginekologicznych: cesarskim cięciu, operacji laparoskopowej jajników, macicy i innych. Szacuje się, że nawet 60-90 proc. kobiet po tego typu operacjach cierpi z powodu zrostów. 

Zobacz także

Objawy zrostów pooperacyjnych

Zrosty są poważną konsekwencją nawet błahych zabiegów. Mogą być stosunkowo małe (zajmować mały obszar) lub bardzo rozległe.

Mogą pozostać bezobjawowe lub bardzo dokuczać przez długie lata i powodować przeróżne problemy kliniczne. O obecności zrostów świadczy zazwyczaj ból w obrębie miednicy i dyskomfort. 

Zrosty mogą być jednak przyczyną poważnych problemów z płodnością (wtórna niepłodność) i utrudniać ponowne zabiegi w obrębie jamy brzusznej czy miednicy.

Powikłania zrostów:

  1. niepłodność: zrosty są główną przyczyną wtórnej niepłodności u kobiet. Mogą naruszać porządek anatomiczny w rejonie jajników i jajowodów i uniemożliwiać przemieszczanie się zapłodnionych komórek jajowych i embrionów. Choć wtórna niepłodność (nabyta) związana jest występowaniem wielu czynników, to zrosty uważa się za ważną przyczynę niepłodności. 
  2. niedrożność jelit: zrosty pooperacyjne są częstą przyczyną mechanicznej niedrożności jelit, co w konsekwencji zmusza do powtórnej operacji. Problem ten dotyczy szczególnie jelita cienkiego.
  3. przewlekłe bóle miednicy: szacuje się, że bóle miednicy towarzyszą nawet 40 proc. osób po operacji, głównie kobietom po porodzie (cesarskim cięciu) i operacjach ginekologicznych. Oprócz bólu miednicy kobiety skarżą się często na bolesne stosunki płciowe.

Leczenie zrostów pooperacyjnych

Leczenie zrostów, czyli ich uwalnianie, nazywa się chirurgiczną adhezjolizą. To zabieg wykonywany różnymi metodami, polegający na otwarciu otrzewnej i usunięciu zrostów. Choć jest skuteczny, to łączy się z dużym ryzykiem powstania kolejnych zrostów, ponieważ prowadzi do ponownego uszkodzenia tkanek.

Zapobieganie zrostom pooperacyjnym

Zapobieganie powstawaniu zrostów pooperacyjnych polega głównie na starannym przestrzeganiu techniki operacyjnej przy użyciu zasad mikrochirurgii. 

Uważa się, że stosowania laparoskopii znacznie ogranicza możliwość powstawania zrostów. Prościej mówiąc, metody endoskopowe ograniczają ingerencję w tkanki, w przeciwieństwie do laparotomii, czyli całkowitego otwarcia otrzewnej. 

Niestety, nie ma możliwości, by sam pacjent zapobiegał w jakikolwiek sposób powstaniu zrostów. Nie ma bowiem wpływu na to, jak zostanie przeprowadzony zabieg i jak zrosną się tkanki.

Zobacz także

Zobacz także

Źródło: zrosty.pl

________

zdrowie.radiozet.pl/nk