Zapalenie pęcherzyka (woreczka) żółciowego: przyczyny, objawy, leczenie

12.09.2019
Aktualizacja: 17.09.2019 13:15
Zapalenie pęcherzyka żółciowego
fot. Shutterstock

Zapalenie pęcherzyka żółciowego, ostre i przewlekłe, to stan chorobowy, któremu towarzyszy ból w prawym podbrzeżu o różnym nasileniu. Zapaleniu pęcherzyka może towarzyszyć kolka żółciowa, gorączka, dreszcze, nudności. Choroba ta powodowana jest przez kamicę żółciową. Dowiedz się, jak rozpoznać objawy zapalenia pęcherzyka żółciowego i jak leczyć ten stan.

Zapalenie pęcherzyka żółciowego to choroba powodowana najczęściej przez kamicę żółciową. Zapalenie pęcherzyka (woreczka) żółciowego może mieć charakter ostry, wtedy przebiega z silnymi objawami i wymaga natychmiastowej interwencji chirurga lub może przechodzić w stan przewlekły, gdy objawy występują napadowo lub są długotrwałe, ale o różnym nasileniu.

Pęcherzyk żółciowy jest częścią dróg żółciowych, a jego funkcją jest gromadzenie produkowanej w wątrobie żółci, zagęszczanie jej w celu wspomagania trawienia tłuszczów. Podczas głodu żółć produkowana w wątrobie trafia do pęcherzyka żółciowego, a podczas posiłku uwalniana jest do dwunastnicy.

Ważne

Rozpoznanie zapalenia pęcherzyka żółciowego

Przy podejrzeniu zapalenia pęcherzyka żółciowego przeprowadza się wywiad i badania fizykalne. Lekarz bada tkliwość powłok brzusznych w okolicy podżebrowej prawej, niekiedy wyczuwalny bolesny pęcherzyk żółciowy, czasami objawy otrzewnowe. Jednak podstawowym badaniem obrazowym potwierdzającym diagnozę jest USG jamy brzusznej, która może wykazać złogi w pęcherzyku i zgrubienie jego ściany oraz płyn zlokalizowany wokół pęcherzyka.

Zapalenie pęcherzyka żółciowego: przyczyny

Zapalenie pęcherzyka żółciowego jest konsekwencją kamicy żółciowej, czyli schorzenia, które charakteryzuje się obecnością kamieni (złogów) w żółci w pęcherzyku żółciowym lub w drogach żółciowych.

Do ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego może dojść w wyniku zablokowania odpływu żółci, gdy dojdzie do niedokrwienia i zapalenia ściany pęcherzyka. Zalegająca żółć i produkty jej przemian chemicznych drażnią ściany pęcherzyka, co zapalenie, a wzrost ciśnienia w świetle pęcherzyka upośledza przepływ krwi w błonie śluzowej ściany pęcherzyka i może prowadzić do jej martwicy.

Natomiast przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego może rozwinąć się z powodu przewlekłych zmian zapalnych pęcherzyka i ciągłego drażnienia jego ścian przez kamienie żółciowego, szlam żółciowy lub nawracające ataki kolki żółciowej.

Warto wiedzieć

Bezkamicze zapalenie pęcherzyka żółciowego

W niektórych przypadkach ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego nie jest wcale związane z kamicą żółciową i występuje w przebiegu innych chorób lub po operacjach, ciężkich urazach, oparzeniach, a także w przebiegu sepsy.

Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego: objawy

Charakterystycznym objawem ostrego zapalenie pęcherzyka żółciowego jest kolka żółciowa utrzymująca się dłużej niż 6 godzin. Kolce towarzyszy gorączka i dreszcze, a czasami także ból w prawym nadbrzuszu po ucisku i głębokim wdechu.

Kolka żółciowa (wątrobowa): jak rozpoznać atak kolki żółciowej? 

Objawy ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego:

  • kolka żółciowa;
  • gorączka (38 stopni C);
  • dreszcze;
  • ból, tkliwość w prawej okolicy podżebrowej spowodowane skurczem mięśni brzucha;
  • utrata apetytu;
  • nudności i wymioty treścią żółciową;
  • przyśpieszenie tętna i oddechu;
  • dyskretna żółtaczka (rzadko).

Ostre zapalanie pęcherzyka żółciowego: leczenie

Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego wymaga hospitalizacji. W szpitalu stosuje się ścisłą dietę, nawadnianie drogą dożylną, leczenie przeciwbólowe i rozkurczowe oraz antybiotykoterapię. Leczeniem z wyboru jest operacja usunięcia pęcherzyka (cholecystektomia), która powinna być przeprowadzona w ciągu 5 dni od wystąpienia dolegliwości. Najczęściej pęcherzyk usuwa się laparoskopowo. 

Po leczeniu ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego przez 2–3 miesiące pacjenci powinni unikać wysiłku i dźwigania ciężkich przedmiotów. Po operacji trzeba stosować ścisłą dietę, ale tak naprawdę po usunięciu pęcherzyka żółciowego już do końca życia powinno się jeść zdrowo i lekkostrawnie. 

Dieta po operacji pęcherzyka żółciowego to typowa dieta stosowana w chorobach wątroby i dróg żółciowych oparta na potrawach ubogotłuszczowych i bogatowęglowodanowych. Zaleca się unikanie obfitych posiłków, a w zamian przyjmowanie mniejszych porcji pożywienia ze zwiększoną częstością (5–6 posiłków dziennie). Należy jeść regularnie, o stałych porach, dokładnie przeżuwać. 

Przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego: objawy

Głównym objawem przewlekłego zapalenie pęcherzyka żółciowego jest ból o różnym nasileniu zlokalizowany pod żebrem po prawej stronie. Ból ten promieniuje do łopatki i kręgosłupa. 

W przebiegu przewlekłego zapalenia pęcherzyka żółciowego mogą występować nawracające napady kolki żółciowej. U niektórych ból może nasilać się po spożyciu tłustych, obfitych posiłków. Bóle doświadczane napadowo mogą po pewnym czasie przejść w formę przewlekłą.

Oprócz bólu, w przebiegu przewlekłego zapalenia pęcherzyka pojawiają się takie dolegliwości, jak odbijanie, wzdęcia brzucha, mdłości, niesmak w ustach.

Przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego: leczenie

Przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego, podobnie jak w przypadku ostrego zapalenia, jest wskazaniem do jego usunięcia. Jednak w przeciwieństwie do ostrej formy zapalenia, operacji nie wykonuje się w trybie pilnym, a planuje w czasie, choć decyzja o formie i terminie zabiegu podejmowana jest indywidualnie w przypadku każdego pacjenta i na podstawie występujących objawów.

Najczęściej pęcherzyk wraz ze złogami usuwa się metodą laparoskopową, rzadziej klasyczną, bo ta łączy się z większym ryzykiem powikłań.

Po leczeniu operacyjnym przez następne 2–3 miesiące pacjenci powinni unikać wysiłku i dźwigania ciężkich przedmiotów, bo istnieje ryzyko powstania przepukliny pępkowej w miejscu cięcia chirurgicznego. Po operacji pęcherzyka żółciowego pacjenci powinni przestrzegać ścisłej diety, tej samej, jak w przypadku ostrego zapalenia pęcherzyka.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.