Wrzody dwunastnicy to częsta przypadłość. Jak rozpoznać objawy choroby wrzodowej?

21.09.2018 14:22
Wrzody dwunastnicy to częsta przypadłość. Jak rozpoznać objawy choroby wrzodowej?
fot. Shutterstock

Wrzody dwunastnicy to częsta choroba przewodu pokarmowego. Może dotyczyć nawet 15 proc. populacji, choć na wrzody żołądka chorują częściej mężczyźni niż kobiety. Wrzód dwunastnicy objawia się bólem w nadbrzuszu, dyskomfortem i bólem przy pustym żołądku. Charakterystyczne dla tej choroby jest złagodzenie objawów po spożyciu pokarmu. Chorobę wrzodową dwunastnicy można skutecznie leczyć, ale w większości przypadków wrzody po pewnym czasie powracają. Dowiedz się, jak rozpoznać objawy choroby wrzodowej dwunastnicy.

Wrzody dwunastnicy są przypadłością występującą dosyć często. Szacuje się, że nawet u 15 proc. populacji w ciągu życia występuje wrzód dwunastnicy. 

Wrzody dwunastnicy to nic innego jak małe, kraterowate ubytki (nadżerki) w błonie śluzowej dwunastnicy. Ubytki te mogą mieć różną wielkość - od maleńkich, po naprawę duże, nawet wielkości jajka. Mogą mieć również różną głębokość. Niektóre ranki są powierzchowne, a inne tak głębokie, że mogą prowadzić do perforacji, czyli przerwania ściany narządu. Wrzodom towarzyszy zapalny naciek i martwica. 

Wrzody dwunastnicy występują nawet trzy razy częściej u mężczyzn niż u kobiet.

Gdzie znajduje się dwunastnica? Ten narząd w kształcie rurki ma u człowieka ok. 25-30 cm, wychodzi z żołądka, a jego koniec jest zarazem początkiem jelita cienkiego (odcinek początkowy). Dwunastnica leży na wysokości pierwszego kręgu lędźwiowego i kształtem przypomina literę C. Do zstępującego odcinka dwunastnicy uchodzą przewód żółciowy i przewód trzustkowy. Długość dwunastnicy w IV w p.n.e. Herofilus określił na 12 szerokości palców i stąd nazwa tego narządu.

Do dwunastnicy przechodzi miazga pokarmowa z żołądka i tu miesza się z wydzieliną trzustki, czyli sokiem trzustkowym, wydzieliną wątroby, czyli żółcią i wydzieliną dwóch typów gruczołów jelitowych. Tu przebiega dalszy etap trawienia i absorpcji (wnikania) składników pokarmowych.

400px-Tractus_intestinalis_duodenum.svg

Źródło: ar.m.wikipedia.org

Przyczyny wrzodów dwunastnicy (choroby wrzodowej)

Przyczyną tworzenia się wrzodów dwunastnicy jest nadmierne wydzielanie kwasu solnego z powodu hipergastrynemii (nadmiaru gastryny) i miejscowe osłabienie mechanizmów obronnych w dwunastnicy.

Najczęstszą przyczyną wrzodów dwunastnicy jest zakażenie bakterią Helicobacter pylori, która występuje u 90 proc. osób z potwierdzoną chorobą. H.pylori, w przeciwieństwie do innych bakterii, nie jest wrażliwa na kwas. produkuje toksyny, które uszkadzają komórki błony śluzowej i wywołują zapalenie. Prowadzi to do większego wydzielania hormonu gastryny, co wpływa na zwiększone wydzielanie kwasu solnego w żołądku i prowadzi do powstawania wrzodów. Do zakażenia bakterią dochodzi łatwo, drogą pokarmową. Uważa się, że zakażonych bakterią może być nawet 80 proc. osób dorosłych, choć nie u wszystkich stwierdza się chorobę wrzodową.  

Przyczyną wrzodów może być również przewlekłe przyjmowanie leków przeciwzapalnych, przeciwbólowych, przeciwgorączkowych (NLPZ), w tym na przykład aspiryny. 

Także występowanie wrzodów w rodzinie zwiększa ryzyko zachorowania. Nie bez znaczenia są również czynniki środowiskowe. Palenie papierosów, spożywanie alkoholu i przewlekły stres nasilają wydzielanie kwasu solnego. 

W niektórych przypadkach, u chorych z wrzodem dwunastnicy, nie udaje się wykazać bezpośredniej przyczyny, czy czynnika, który wpłynąłby na powstawanie wrzodów. Stwierdza się wtedy wrzód idiopatyczny,czyli taki, który powstaje spontanicznie i ma nieznane podłoże. 

O chorobie wrzodowej dwunastnicy mówi się wtedy, gdy stwierdza się obecność wrzodów trawiennych, czyli ubytków w błonie śluzowej dwunastnicy. Ponad 60 proc. wrzodów zlokalizowanych jest w dwunastnicy, trochę mniej w żołądku i innych lokalizacjach.

Objawy wrzodów dwunastnicy (choroby wrzodowej)

Chorzy na wrzody dwunastnicy odczuwają przede wszystkim ból w nadbrzuszu, często o charakterze przerywanym.

Typowe dla choroby wrzodowej dwunastnicy jest ustępowanie bólu po posiłku lub przyjęciu leków zobojętniających kwas. Głód natomiast powoduje zaostrzenie się bólu. 

Zobacz także

Leczenie wrzodów dwunastnicy (choroby wrzodowej)

Wrzody dwunastnicy potwierdza się w badaniu endoskopowym - gastroskopii. Należy również wykonać testy na obecność Helicobacter pylori.

Jeśli wyniki badań potwierdzą zakażenie bakterią, to leczenie nakierowane jest na jej eliminację z organizmu i obejmuje przyjmowanie antybiotyków. 

W innych przypadkach stosuje się leki hamujące produkcję kwasu solnego w żołądku albo działające osłonowo na śluzówkę żołądka.

Leczenie wrzodów dwunastnicy musi być wspierane przez odpowiednią dietę i styl życia. Zaleca się utrzymywanie odpowiedniej masy ciała, aktywność fizyczną i ograniczenie spożywania niektórych pokarmów. Poleca się jedzenie potraw gotowanych i duszonych, a rezygnację z jedzenia smażonego,  surowego (w tym warzyw i owoców), pikantnego. 

Niestety, choroba wrzodowa często powraca. Przy braku leczenia podtrzymującego, wrzody dwunastnicy wracają. Dzieje się tak u nawet 80 proc. chorych - nawrót następuje w ciągu roku. Jednak całkowita eradykacja H.pylori z organizmu nie wymaga dalszej obserwacji. Reinfekcja bakterią występuje jednak u 20-30 proc. wcześniej zakażonych osób. Zatem nawet po dokładnym wyleczeniu wrzodów, mogą one powrócić. 

Zobacz także

Źródło: Ch. Fox, M. Lombard, E. Lam, Gastroenterologia, wyd. Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2007

________

zdrowie.radiozet.pl/nk