Uchyłki jelita grubego (choroba uchyłkowa): przyczyny, objawy, leczenie

06.09.2019
Aktualizacja: 06.09.2019 13:53
Ból jelita grubego z powodu uchyłków
fot. Shutterstock

Uchyłki jelita grubego to woreczki uwypuklające ścianę jelita, które powstają w wyniku wieloletniego stosowania diety ubogoresztkowej. Uchyłki należą do najczęstszych chorób przewodu pokarmowego. Często nie dają objawów i są wykrywane przypadkowo, zdarza się jednak, że są przyczyną bólu i ciężkich powikłań. Skąd się biorą uchyłki jelita i jak je leczyć?

Uchyłki jelita grubego to cienkościenne woreczki o średnicy ok. 1 cm, które uwypuklają ścianę jelita na zewnątrz. Uchyłki można porównać do kieszonek powstających ze ściany jelita. 

Uchyłki są najczęściej zlokalizowane w esicy (okrężnicy esowatej), zlokalizowanej po lewej stronie brzucha. Liczba uchyłków waha się od kilku do nawet kilkudziesięciu. 

Uchyłki jelita grubego: przyczyny

Uchyłki powstają pod wpływem podwyższonego ciśnienia w świetle jelita grubego. Wyższe ciśnienie oddziałuje na osłabione tkanki i wypycha je, tworząc charakterystyczną kieszonkę. Uchyłki powstają u osób dorosłych po latach stosowania diety ubogoresztkowej. Tego typu pokarm słabo wypełnia jelito, zwiększa w nim ciśnienie i powoduje pogrubienie ściany jelita. 

Ryzyko powstawania uchyłków rośnie z wiekiem, ale czynnikami ryzyka są również częste zaparcia, dieta uboga w płyny i błonnik, a także predyspozycje genetyczne.

Uchyłki jelita grubego: objawy

Uchyłki często pozostają bezobjawowe (nawet w 60 proc. przypadków) i wykrywane są przypadkowo podczas badań z innych wskazań.

Jeśli uchyłkom towarzyszą objawy, to taki stan nazywa się chorobą uchyłkową jelita grubego. 

Do typowych objawów choroby uchyłkowej jelita grubego zalicza się:

  • bóle brzucha,
  • wzdęcia,
  • zaburzenia rytmu wypróżnień (biegunka lub zaparcia),
  • epizody zatrzymania stolca i gazów,
  • gorączka,
  • bolesny guz w lewej dolnej części brzucha.

Powikłana choroba uchyłkowa jelita grubego może przebiegać z:

  • ostrym zapaleniem uchyłków,
  • krwawieniem lub krwotokiem z uchyłków,
  • przedziurawieniem ściany przewodu pokarmowego,
  • ropniem jamy brzusznej,
  • niedrożnością przewodu pokarmowego.

Objawy mogą wynikać z samej obecności uchyłków, ale także z utrzymującego się stanu zapalnego. 

Warto wiedzieć

Na co zwrócić uwagę?

Zaniepokoić powinny bóle brzucha, zwłaszcza po lewej stronie, którym towarzyszą zaparcia.

Uchyłki jelita grubego: diagnozowanie

Uchyłki można zdiagnozować podczas badania endoskopowego: kolonoskopii (przeciwwskazana u osób z podejrzeniem zapalenia uchyłków), a także podczas badań obrazowych jelit, takich jak wlew kontrastowy, USG, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny.

Shutterstock
fot. Shutterstock

Uchyłki jelita grubego: leczenie

Leczenie niepowikłanej choroby uchyłkowej jelita grubego polega przede wszystkim na zmianie nawyków żywieniowych, wprowadzeniu odpowiedniej diety, przede wszystkim zwiększeniu ilości błonnika w diecie i ilości spożywanych płynów. Stosuje się również leczenie farmakologiczne, głównie leki rozkurczowe, czasami antybiotyki.

Zapalenie uchyłków może być leczone szpitalnie leżeniem w łóżku, ścisłą dietą, odpowiednim nawodnieniem i antybiotykami. Inne powikłanie wymagają niestety leczenia operacyjnego. Wskazaniem do operacji jest również nawracanie uchyłków, nawet bez dodatkowych powikłań. 

Uchyłków nie da się wyleczyć, nawet operacja nie daje 100 proc. szans na całkowite pozbycie się uchyłków. Leczenie nakierowane jest na minimalizowanie objawów, poprawę jakości życia, unikanie powikłań.

Uchyłki jelita grubego: profilaktyka

Najlepszym sposobem na zminimalizowanie ryzyka powstawania uchyłków jelita grubego jest stosowanie od dziecka diety bogatoresztkowej. 

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.