Torbiel trzustki: przyczyny, objawy, leczenie torbieli

05.09.2019
Aktualizacja: 05.09.2019 13:42
Torbiele trzustki
fot. Shutterstock

Torbiel trzustki to różnych wielkości zmiany przypominające worek wypełniony płynem. Torbiele znajdują się w trzustce lub są do niej przyczepione. Zmiany rozpoznawane są często, choć najczęściej są niezłośliwe, nie dają objawów i nie wymagają interwencji chirurga. Zdarza się jednak, że ból brzucha czy uczucie pełności wskazują na obecność torbieli.

Torbiel trzustki to zbiornik płynu, który tworzy się w obrębie tego narządu – w trzustce lub przylegający do niej. Torbiele trzustki wykrywa się bardzo często, zwykle przypadkiem. Są to w większości zmiany niezłośliwe, które zazwyczaj nie wymagają leczenia. W rzadkich przypadkach na podłożu torbieli może rozwinąć się rak trzustki.

Torbiele występują pojedynczo lub mnogo. Wyglądem przypominają worek, mają różną średnicę: od kilku milimetrów do nawet kilkudziesięciu centymetrów.

Wyróżnia się dwa rodzaje torbieli: prawdziwe i rzekome (pseudotorbiele), które stanowią około 70 proc. wszystkich torbieli trzustki. Torbiele rzekome trzustki otoczone są tkanką łączną, a ściana torbieli prawdziwych zbudowana jest z nabłonka.

Torbiel trzustki: przyczyny

Torbiele rzekome trzustki mogą rozwinąć się w następstwie przebytego w przeszłości zapalenia trzustki lub ostrego zapalenia trzustki, a także w wyniku tępego urazu brzucha, na przykład po wypadku samochodowym, gdy kierowca uderza brzuchem o kierownicę, ale również w innych przypadkach, gdy brzuch przyjmuje silne uderzenie. Są to torbiele nienowotworowe.

Torbiele prawdziwe trzustki mogą być natomiast wynikiem poszerzenia przewodu trzustkowego lub zwężenia przewodu trzustkowego. Mogą również powstawać w przebiegu chorób pasożytniczych (bąblowicy, glistnicy). Torbiele tego typu mogą, ale nie muszą, mieć charakter złośliwy.

W niektórych przypadkach nie da się jednak ustalić przyczyny powstania torbieli, szczególnie gdy pacjent nie pamięta dokładnie zdarzeń z przeszłości. 

Torbiel trzustki: objawy

Torbiele trzustki rzadko dają objawy i zwykle są rozpoznawane przypadkiem podczas badania wykonywanego z innych wskazań. Gdy objawy się pojawią, to zazwyczaj nie są kojarzone z trzustką, ponieważ są dość niecharakterystyczne.

Wśród możliwych objawów torbieli trzustki wymienia się: nudności, wymioty, uczucie pełności i dyskomfortu w brzuchu oraz ból brzucha promieniujący do pleców.

Duże torbiele mogą jednak ulegać powikłaniom: pękać lub ulegać zakażeniu, a są to stany zagrażające zdrowiu i życiu człowieka, wymagające pilnej interwencji lekarskiej.

Torbiel trzustki: rozpoznanie

Torbiel trzustki rozpoznaje się w badaniach obrazowych: USG jamy brzusznej, tomografii komputerowej lub rezonansie magnetycznym.

W zależności od uzyskanego wyniku badań, wielkości i ilości torbieli, lekarz podejmuje decyzję o dalszym postępowaniu: pozostawieniu torbieli i okresowej obserwacji, wykonaniu biopsji i pobraniu wycinków do badań lub wycięciu chirurgicznym zmian.

Torbiel trzustki: leczenie

Nie ma leków, którymi leczy się torbiele trzustki. Jeśli torbiel jest duża, wywołuje objawy lub zachodzi podejrzenie, że może być groźna dla zdrowia, usuwa się ją endoskopowo lub chirurgicznie.  

Istnieje wiele rodzajów torbieli trzustki. Mogą to być zarówno zmiany pozapalne, łagodne torbiele, jak i zmiany nowotworowe. Z każdą ze zmian można postąpić inaczej. Jeśli torbiel jest wynikiem choroby (w tym ostrego zapalenia trzustki), to leczy się przede wszystkim chorobę podstawową, a po ustąpieniu ostrych objawów stosowane są preparaty enzymów trzustkowych. 

Natomiast w przypadku torbieli, które mogą mieć tło nowotworowe, wykonywana jest biopsja cienkoigłowa i w zależności od wyników lekarz podejmuje dalsze decyzje o pozostawieniu lub usunięciu torbieli. Decyzja o formie leczenia podejmowana jest przez lekarza prowadzącego i chirurga.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.