Polipy żołądka: rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie polipów

02.09.2019
Aktualizacja: 10.09.2019 10:03
Polipy żołądka i dwunastnicy
fot. Shutterstock

Polipy żołądka to uwypuklenie się błony śluzowej do środka żołądka. Zmiany te nie wywołują zwykle żadnych objawów i są rozpoznawane przypadkowo podczas gastroskopii wykonywanej z zupełnie innego powodu. Choć są to zmiany z reguły łagodne, to zdarza się, że w żołądku znajduje się polip, który może po pewnym czasie przekształcić się w raka. 

Polip żołądka to uwypuklenie błony śluzowej żołądka do jego wnętrza. To łagodna łagodny rozrost błony śluzowej żołądka, rozpoznawany w ok. 6 proc. wykonywanych gastroskopii. 

Ze względu na postać makroskopową wyróżnia się polipy uszypułowane (posiadające tzw. „nóżkę”) oraz nieuszypułowane (o szerokiej podstawie). W większości przypadków (nawet 90 proc.) są to zmiany łagodne, choć mogą stanowić podłoże nowotworu złośliwego.

Polipy żołądka: przyczyny

Polipy żołądka mogą mieć pochodzenie zapalnego, gruczolakowate, rozrostowe lub mogą występować jako postać wrodzona.

Nie każdy człowiek ma lub będzie miał polipy, to sprawa bardzo indywidualna. Wyróżnia się natomiast kilka czynników, które zwiększają ryzyko powstawania polipów. Do czynników ryzyka zalicza się: wiek (polipy występują częściej u osób starszych), zakażenie bakterią Helicobacter pylori, rodzinne występujące polipowatości, długotrwałe stosowanie inhibitorów pompy protonowej.

Polipy żołądka: objawy

Większość polipów żołądka jest bezobjawowa i wykrywana przypadkowo podczas badań z innych wskazań. 

Objawy dają zwykle duże polipy, które mogą powodować krwawienia, obecność krwi w stolcu, anemię, niecharakterystyczne dolegliwości bólowe brzucha lub nawet niedrożności odźwiernika żołądka.

Polipy żołądka: rozpoznanie

Polipy żołądka rozpoznaje się podczas gastroskopii, czyli badania endoskopowego polegającego na wprowadzeniu przez usta specjalnej giętkiej rurki zakończonej kamerą, źródłem światła, a czasami nawet specjalnymi szczypczykami. 

Jeśli polip zostanie wykryty podczas badania, pobiera się jego wycinek do badania histopatologicznego w celu wykluczenia zmiany nowotworowej. 

ZOBACZ: Gastroskopia to badanie przewodu pokarmowego. Na czym polega? 

Polipy żołądka: leczenie

Leczenie polipów żołądka uzależnione jest od ich rodzaju, a także wyniku badania histopatologicznego pobranej wcześniej tkanki. Większość polipów, szczególnie małych, wymaga jedynie obserwacji. Zdarza się jednak, że duży lub problematyczny polip trzeba usunąć.

Główne typy polipów żołądka i metody ich leczenia:

Polipy dna żołądka: to najczęstsze niezłośliwe polipy żołądka, dysplazja nowotworowa występuję w 1 proc. przypadków. Polipy umiejscowione są zazwyczaj w trzonie i dnie żołądka, są najczęściej nieuszypułowane, o średnicy 1-5 mm. Pojedyncze, małe polipy niedających objawów wymagają zazwyczaj tylko obserwacji, większe polipy (powyżej 1 cm) usuwa się endoskopowo.

Polipy hiperplastyczne: pojedyncze polipy występują w okolicy odźwiernikowej, mnogie mogą występować w całym żołądku. Mają zazwyczaj średnicę do 2 cm, a ich powstawanie związane jest z przewlekłym zapaleniem błony śluzowej żołądka, współistniejącym często z Helicobacter pylori, a także z niedokrwistością złośliwą. Wyleczenie zakażenia H.pylori powoduje zniknięcie lub zmniejszenie około większości polipów. 

Polipy gruczolakowate: są to łagodne zmiany nowotworowe, na których ,,podstawie'' może rozwinąć się rak. Występują głównie w części odźwiernikowej, a także w każdej innej części żołądka. Tego typu polipy często powstają na podłożu zanikowego zapalenia błony śluzowej i metaplazji jelitowej. Leczenie polega na endoskopowym usunięcia polipa i szczegółowej ocenę pozostałej błony śluzowej pod kątem innych nieprawidłowości.

Polipy hamartomatyczne: występują rzadko i obejmują polipy młodzieńcze, polipy w przebiegu zespołu Peutza i Jeghersa oraz choroby Cowdena. W przypadku zespołu Peutza i Jaghersa oraz zespołu polipowatości młodzieńczej zaleca się kontrolne gastroskopie i usuwanie polipów o średnicy większej niż 1 cm.

Polipy związane ze stosowaniem inhibitorów pompy protonowej: znajdują się zwykle  w bliższej i środkowej części trzonu. Zazwyczaj nie są większe niż 1 cm, ustępują po zaprzestaniu stosowania leków.

Włókniste polipy zapalne: umiejscowione są w części odźwiernikowej żołądka, wywodzą się z błony podśluzowej. Częściej diagnozowane są u kobiet, zazwyczaj pomiędzy 50., a 60. rokiem życia. Choć nie ulegają transformacji nowotworowej, to mają związek z przewlekłym zanikowym zapaleniem żołądka, mogą również osiągać duże rozmiary. Polipy objawowe usuwa się endoskopowo, a w przypadku małych i niedających objawów polipów zaleca się obserwację.

Żołądkowe guzy neuroendokrynne (rakowiaki): to guzy nowotworowe, które dzieli się na trzy typy. Typ 1 wykazuje związek z zanikowym zapaleniem błony śluzowej, anemią złośliwą, hipergastrynemią i bezkwaśnością, rokuje dobrze i zwykle nie wymaga leczenia (do 1 cm). Typy 2 i 3 wymagają najczęściej leczenia chirurgicznego i dokładnej oceny obecności przerzutów.

Guzy podścieliskowe układu pokarmowego (GIST): to rzadkie nowotwory tkanki łącznej wymagające leczenia chirurgicznego lub farmakologicznego.

Warto wiedzieć

Polipy żołądka a rak żołądka

Ryzyko przemiany złośliwej polipów związane jest z z charakterem histopatologicznym, wielkością i morfologią guza. Polipy hiperplastyczne, polipy z gruczołów żołądkowych właściwych wiążą się z mniejszym ryzykiem, natomiast polipy gruczolakowe mogą aż u 40 proc. chorych przejść przemianę złośliwą.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.