Zamknij

Te objawy sugerują nadwrażliwość na gluten. 11 ważnych sygnałów

24.08.2021
Aktualizacja: 20.10.2021 08:35
Nietoleracja glutenu, nadwrażliwość na gluten objawy
fot. Shutterstock

Nietolerancja glutenu jest trudna do zdiagnozowania. Dowiedz się, jakie objawy mogą sugerować nadwrażliwość na gluten i co trzeba zrobić, by potwierdzić diagnozę.

Kilka lat opublikowano badanie, z którego wynikało, że gluten może być niebezpieczny nie tylko dla osób z celiakią, alergią czy nadwrażliwością na gluten. Badacze wymienili ponad 50 chorób, które – ich zdaniem – mogą być spowodowane spożyciem glutenu. Na liście znalazły się m.in.: otyłość, cukrzyca, przewlekłe niedożywienie, niedokrwistość, osteoporoza, przedwczesna menopauza, nowotwory złośliwe jelita cienkiego i innych części przewodu pokarmowego, owrzodzenie, toczeń, stwardnienie rozsiane,  zaburzenia neurologiczne (polineuropatia, padaczka) oraz choroby psychiczne, takie jak schizofrenia, stany lękowe czy depresja.

Kto powinien ograniczyć gluten w diecie?

Ograniczenie glutenu w diecie lub wykluczenie go całkowicie miałoby poprawić samopoczucie i zdrowie. Ta koncepcja jednak nie spotkała się z akceptacją wszystkich naukowców. Ich zdaniem wykluczenie glutenu jest konieczne TYLKO u osób z celiakią, alergią na pszenicę lub nadwrażliwością na gluten, potwierdzonych w badaniach. Inne osoby nie powinny tego robić, a na pewno nie bez konsultacji z lekarzem.

I tu pojawia się trudność. Po pierwsze, aby zdiagnozować nadwrażliwość, najpierw trzeba rozpoznać objawy nadwrażliwości na gluten. A są one bardzo różne i mogą sugerować również inne choroby. Lekarze wyodrębnili około 200 symptomów, które mogą świadczyć o nadwrażliwości na gluten lub alergię na pszenicę.

Po drugie, istnieje aż 6 rodzajów polipeptydów glutenu i każdy z nich może wywoływać nadwrażliwość. Niestety podczas badań, które mają potwierdzić nietolerancję glutenu, bada się tylko jeden z nich. Więc bardzo często, pomimo początkowych podejrzeń, z badań wynika, że składnik ten nam nie szkodzi.

W konsekwencji wielu pacjentów z nadwrażliwością na gluten lub alergią na pszenicę wychodzi z gabinetu lekarskiego z diagnozą: zespół jelita drażliwego lub inne zaburzenia jelitowe o naturze psychosomatycznej. Jeśli więc zastosowana terapia nie pomaga, warto zastanowić się nad wprowadzeniem diety bezglutenowej. Jeśli dolegliwości miną, być może ich przyczyną był właśnie gluten.

Jakie objawy mogą sugerować nadwrażliwość na gluten?

Najczęstsze objawy sugerujące nadwrażliwość na gluten to:

  • dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak bóle i skurcze brzucha, mdłości, wymioty, wzdęcia, gazy, zaparcia, biegunka, uczucie przelewania w jelitach, pieczenie w przełyku (uczucie zgagi);
  • fibromialgia, czyli zespół chorobowy, który sprawia, że „wszystko nas boli”, charakteryzuje się ogólnym bólem układu ruchowego ( bóle stawów), przewlekłym zmęczeniem oraz wrażeniem, że nie możemy odpocząć podczas snu;
  • bóle głowy, czasem migreny;
  • zmiany skórne, wysypka;
  • spadek wagi,
  • anemia,
  • zaburzenia rozwoju u dzieci, m.in. zahamowanie wzrostu, dojrzewania płciowego;
  • rozstrojenie emocjonalne, czyli częste wahania nastroju, irytacja;
  • zaburzenia w układzie nerwowym, m.in. zaburzenia równowagi, zawroty głowy, osłabienie i/lub omdlenia, drętwienie lub mrowienie kończyn, nerwobóle, splątanie;
  • ogólne osłabienie i nieustanne uczucie zmęczenia,
  • zapalenie języka.

Objawy te zwykle pojawiają się w ciągu kilku, kilkunastu godzin lub kilku dni po spożyciu żywności zawierającej gluten. Dolegliwości te mogą minąć po kilku godzinach, ale czasami mogą się utrzymywać tygodniami, a nawet miesiącami.

Nietolerancja glutenu ‒ jak to ustalić?

Jeśli zauważasz u siebie większość wymienionych powyżej objawów, zacznij prowadzić dziennik, w którym dokładnie zapisuj, co jadłaś/jadłeś i jakie dolegliwości pojawiły się po spożyciu danych produktów (jak często się pojawiają i jak długo trwają). To pomoże lekarzowi szybciej postawić właściwą diagnozę.

Można również zrobić test i na kilka, kilkanaście tygodni ograniczyć lub całkowicie zrezygnować ze spożywania produktów zawierających gluten (m.in. pszenicę, żyto, jęczmień, orkisz, kamut, owies i pszenżyto), by sprawdzić, czy dolegliwości miną. Najlepiej zrobić to pod kontrolą lekarza i skorzystać z pomocy dietetyka, który:

  • po pierwsze, wskaże, które produkty zawierają gluten i poszuka ich zamienników,
  • po drugie, sprawdzi, czy eliminując niektóre produkty, nie narażamy się na jakieś niedobory, które mogłyby pogorszyć nasz stan zdrowia.

Jeśli po odstawieniu glutenu poczujemy się lepiej, może to oznaczać, że cierpimy na nadwrażliwość na gluten. Ta obserwacja z pewnością pomoże w dalszej diagnostyce tej choroby.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: zdrowegeny.pl/ celiakia.pl/ "Wolni od glutenu" dr Alessio Fasano, Wydawnictwo Druga Strona