Na czym polega zimowa choroba żołądka, inaczej zimowe wymioty?

10.12.2019
Aktualizacja: 10.12.2019 12:37
Zimowe wymioty, czyli zakażenie norowirusami
fot. Shutterstock

To niezwykle zjadliwe wirusy, które odpowiadają za nieprzyjemne objawy (m.in. chlustające wymioty oraz wodniste biegunki). Można się nimi zarazić przez cały rok, ale do największej liczby zachorowań dochodzi zimą. Stąd choroba wywoływana przez te patogeny nosi nazwy: zimowa choroba żołądka lub zimowe wymioty. Jakie są objawy nieżytu żołądka i jelit wywołanych przez norowirusy?

„Zimowa choroba żołądka”, „zimowe wymioty” (z ang. winter vomiting disease) to potoczne określenia zakażenia wywołanego norowirusami. Jest to grupa wirusów, które są częstą przyczyną nieżytu żołądka i jelit. Choroba ta dotyka wszystkich grup wiekowych. Jednak najbardziej niebezpieczna jest dla niemowląt i małych dzieci, osób starszych oraz tych z osłabioną odpornością. W ich przypadku może nawet prowadzić do zgonu.

Do zakażenia może dojść o każdej porze roku, ale najwięcej zachorowań ma miejsce zimą, stąd potoczne nazwy tej choroby: zimowa choroba żołądka, zimowe wymioty.

Norowirus – jak rozpoznać zakażenie?

Pierwsze objawy pojawiają się zwykle po 12-24 godzinach od zakażenia norowirusami. Należą do nich:

  • nudności,
  • chlustające wymioty,
  • wodnista biegunka,
  • bóle i skurcze brzucha,
  • niewysoka gorączka,
  • bóle głowy,
  • pogorszenie samopoczucia,
  • dreszcze,
  • bóle mięśniowe, zwłaszcza kończyn,
  • osłabienie,
  • bardzo rzadko drgawki

Niestety te objawy są bardzo niespecyficzne i mogą wskazywać również na inne choroby, np. grypę, przeziębienie.

Choroba trwa około 2-3 dni u osób dorosłych, natomiast u dzieci biegunka może trwać nawet do tygodnia. Osoba chora zaraża nawet przez 5 do 7 dni od ustąpienia objawów.

Czym są norowirusy?

Norowirusy, dawniej znane jako wirusy Norwalk-like, należą do rodzaju Caliciviridae. Istnieje wiele typów antygenowych tej grupy, dlatego nie nabieramy na nie odporności – infekcje wywołane tymi patogenami mogą wystąpić wielokrotnie (po zachorowaniu odporność na wirusa utrzymuje się zaledwie 14 tygodni). Norowirusy są bardzo zakaźne ze względu na wybitnie małą dawkę zakażającą (wystarczy 10-100 cząsteczek wirusowych).

Wirusy są bezotoczkowe (bez osłonki lipoproteinowej) i dzięki temu są odporne na rozpuszczalniki lipidowe i łagodne detergenty. Poza tym są oporne na pasteryzację do 60°C. Powyżej tej temperatury norowirusy są inaktywowane, ale dopiero po 30 minutach. Do zwalczenia wirusa może być stosowany nadtlenek wodoru oraz podchloryn sodu.

Na powierzchniach nieożywionych wirusy mogą przetrwać do siedmiu dni, a okres wylęgania się choroby trwa od 24 do 48 godzin (1-2 dni).

Wirus ten występuje na całym świecie. Uznaje się, że jest to druga przyczyna biegunek na świecie (na pierwszym miejscu są rotawirusy). Niestety nie istnieje szczepionka przeciwko tym patogenom.

Norowirusy – jak się nimi można zarazić?

Norowirusami można się zarazić przez:

  • bezpośredni lub pośredni kontakt z zakażoną osobą lub z jej wydalinami;
  • dotykając zakażonych powierzchni, np. mebli znajdujących się w otoczeniu chorego, toalety, z której korzystał;
  • spożywanie zakażonej żywności,
  • wdychanie cząstek wirusa unoszących się w powietrzu, powstałych np. z wymiocin osoby chorej.

Najwięcej wirusów można spotkać w środowiskach zamkniętych, np. w szpitalach, domach opieki, szkołach, przedszkolach.

Nieżyt żołądka i jelit wywołany przez norowirusy – jak się leczy?

W przypadku tej choroby – nieżytu żołądka i jelit – prowadzi się leczenie objawowe (np. na zatrzymanie biegunki). Zaleca się picie dużych ilości wody, aby zapobiec odwodnieniu organizmu, oraz uzupełnianie elektrolitów. Jest to szczególnie ważne w przypadku osób starszych i małych dzieci.

Ważne!

Jeśli objawy choroby mają ostry przebieg lub chory sprawia wrażenie mocno odwodnionego, koniecznie skontaktuj się z lekarzem. Być może konieczna będzie hospitalizacja.

Czy można zapobiec zakażeniu norowirusami?

Niestety nie (nie ma na nie szczepionek), ale może znacznie ograniczyć ryzyko zakażenia. W tym celu trzeba zachowywać szczególną ostrożność:

  • często i dokładnie myć ręce, zwłaszcza po skorzystaniu z toalety,
  • systematyczne dezynfekować skażone wirusem powierzchnie,
  • unikać jedzenia surowych i niemytych produktów,
  • unikać kontaktu (o ile to możliwe) z osobami chorymi, nawet do 7 dni od ustąpienia u nich objawów.

Ważne! Osoby zakażone norowirusami powinny się powstrzymać od przygotowywania posiłków dla innych domowników nawet do 7 dni. W ten sposób minimalizują ryzyko przekazania patogenów najbliższym.

Źródło: GIS/ NHS

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.