Kwasica metaboliczna. Czy to zakwaszenie organizmu?

07.06.2019
Aktualizacja: 28.10.2019 16:07
Kwasica metaboliczna (zakwaszenie organizmu)
fot. Shutterstock

Kwasica metaboliczna jest poważnym stanem chorobowym, nierzadko zagrażającym życiu. Nie należy mylić jej z popularnym w marketingu farmaceutycznym terminem „zakwaszenie organizmu”.

Pacjenci z nieswoistymi objawami, takimi jak przewlekłe zmęczenie, świąd skóry czy wypadanie włosów, często są odsyłani od lekarza do lekarza i ostatecznie lądują u psychiatry z podejrzeniem nerwicy. Ponieważ to rozwiązanie nie dla wszystkich jest satysfakcjonujące, część z nich decyduje się na niekonwencjonalne metody leczenia. Tak dochodzą do różnego typu mieszanek ziołowych, preparatów na bliżej nieokreślone pasożyty czy produktów na zakwaszenie organizmu. Dowiedz się, czym jest kwasica metaboliczna i dlaczego nie należy jej mylić z zakwaszeniem organizmu.

Czym jest kwasica metaboliczna?

Kwasica pojawia się wtedy, gdy na skutek nadmiernego gromadzenia się substancji kwaśnych w organizmie lub znacznej utraty substancji zasadowych następuje zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej. Kwasica dzieli się na kwasicę oddechową i kwasicę metaboliczną.

Kwasica oddechowa pojawia się w wyniku zaburzenia funkcji układu oddechowego: w przebiegu chorób płuc, chorób mięśni czy podczas narkozy.

Kwasica metaboliczna to stan zaburzenia kwasów i zasad w organizmie. Charakteryzuje się pierwotnym zmniejszeniem stężenia wodorowęglanów w surowicy, wtórnym zmniejszeniem ciśnienia cząstkowego tętniczego dwutlenku węgla w surowicy i obniżeniem pH krwi. Może być skutkiem cukrzycy typu 1., niedotlenienia organizmu lub poważnych chorób nerek.

Kwasica metaboliczna – powikłania

Kwasica metaboliczna dzieli się na formę ostrą (trwającą od kilku minut do kilku dni) i przewlekłą (od kilku tygodni do kilku lat). Ostre formy kwasicy metabolicznej najczęściej wynikają z nadprodukcji kwasów organicznych, takich jak kwasy ketonowe lub kwas mlekowy. Przewlekła kwasica metaboliczna często wskazuje na choroby nerek.

Do niepożądanych powikłań ostrej kwasicy metabolicznej należą przede wszystkim:

  • zmniejszenie pojemności minutowej serca,
  • rozszerzenie tętnicy z niedociśnieniem,
  • zmiana rytmu dostarczania tlenu,
  • zmniejszenie produkcji ATP,
  • zwiększone ryzyko arytmii,
  • upośledzenie odpowiedzi immunologicznej.

Głównymi skutkami niepożądanymi przewlekłej kwasicy metabolicznej są: zwiększona degradacja mięśni i nieprawidłowy metabolizm kości.

Zakwaszenie organizmu – dieta alkaliczna

Eksperci uspokajają: kwasicy metabolicznej nie można wywołać sobie samemu. Nawet po wyjątkowo intensywnym wysiłku fizycznym, gdy w organizmie pojawiają się kwasy, lub na diecie wysokobiałkowej, która prowokuje zwiększenie ilości substancji kwaśnych, organizm sam pilnuje równowagi kwasowo-zasadowej.

Delikatne zmiany w odczynie kwaśno-zasadowym organizmu mogą natomiast wyjść w badaniach moczu – nieprawidłowa dieta może przyczynić się do zmiany PH moczu z kwaśnego na zasadowy, co zwiększa ryzyko rozwoju bakterii i zakażenia układu moczowego.

Utarło się, że jednym z rozwiązań na zachowanie równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie jest dieta alkaliczna, charakteryzująca się przewagą pierwiastków zasadotwórczych nad kwasotwórczymi. Na stronie Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej przeczytać można jednak, że nie ma wiarygodnych badań na temat korzystnego wpływu diety alkalicznej na zdrowie.

„Samej diecie przyświeca dość dobra koncepcja, ponieważ opiera się przede wszystkim na zwiększeniu w codziennym menu produktów, w których przeważają pierwiastki zasadotwórcze (większość warzyw i owoców) oraz na zmniejszeniu spożycia produktów bogatych w pierwiastki kwasotwórcze – głównie mięsa i jego przetworów. Udowodniono jednak, że wprowadzenie takiej diety praktycznie nie wpływa na zmiany pH krwi, co wspiera dotychczasowe hipotezy oraz nieznacznie zmienia pH moczu w kierunku zasadowym, co jak już wcześniej wspomniano, nie zawsze może być korzystne dla organizmu. Aktualnie brak również wiarygodnych danych naukowych dowodzących korzystnego wpływu stosowania diety alkalicznej na zmniejszenie ryzyka większości chorób cywilizacyjnych” – pisze Klaudia Wiśniewska, ekspert NCEŻ.

Jeśli lekarz poinformuje nas o zmianie PH moczu i zaleci zmianę diety, to, zamiast biec do apteki po preparaty na zakwaszenie organizmu czy do księgarni po książki kucharskie z różnymi wariantami diety alkalicznej, warto po prostu zwiększyć ilość świeżych warzyw i owoców w diecie. To zresztą zawsze jest dobrym pomysłem.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: ncez.pl, nature.com