Jakie objawy świadczą o niewydolności wątroby?

27.02.2019
Aktualizacja: 27.02.2019 15:16
Zażółcenie białek oczu - objaw chorej wątroby

Choroby wątroby mogą mieć różny przebieg i na różne sposoby się objawiać. W większości przypadków objawy są bardzo skąpe i niecharakterystyczne dla tego organu, stąd diagnostyka tych chorób jest mocno utrudniona. Sprawdź, jakie objawy są typowe, a jakie nietypowe dla chorób wątroby.

Choroby wątroby to bardzo wiele różnych chorób o różnych przyczynach, a tym samym o różnych objawach. Są wśród nich takie, które przez wiele lat są bezobjawowe (np. WZW C), oraz takie, które rozwijają się szybko, czasem mają dramatyczny przebieg i dają bardzo charakterystyczne objawy, takie jak zażółcenie białek oczu czy powłok skórnych (w przypadku polekowego zapalenia wątroby). Gdybyśmy mieli jednak wskazać na najbardziej typowe objawy towarzyszące chorobom wątroby, to należałoby wymienić:

  • żółtaczkę (ostre uszkodzenie wątroby przez wirusy, leki lub inne substancje chemiczne),
  • przewlekłe zmęczenie (np. WZW typu C, choroby wątroby o podłożu autoimmunologicznym),
  • świąd skóry (choroby wątroby o podłożu autoimmunologicznym).

Ten ostatni objaw nie jest typowy tylko dla tej grupy chorób, dlatego bardzo często jest bagatelizowany lub szukane są inne przyczyny niezwiązane z tym narządem (np. alergie na chemikalia czy kosmetyki).

Objawy pierwotnej marskości wątroby

Pierwotna marskość żółciowa to choroba, u której podłoża leży trwający przez wiele lat proces uszkadzania cholangiocytów, czyli komórek drobnych dróg żółciowych. Prowadzi on do upośledzenia wydzielania żółci z wątroby. Charakterystycznym objawem pierwotnej marskości wątroby są:

  • uczucie przewlekłego zmęczenia, nasilające się po  zwiększonym wysiłku fizycznym i nieustępujące nawet po dłuższym odpoczynku,
  • świąd skóry – może mieć różny stopień nasilenia, od umiarkowanego świądu dłoni i stóp po bardzo nasilone swędzenie całego ciała.

Niestety u części pacjentów pierwotna marskość żółciowa wątroby może przebiegać bezobjawowo lub dawać niespecyficzne dolegliwości bólowe w prawym podżebrzu. Czasami pojawiają się zmiany skórne w okolicach oczodołów, tzw. żółtaki. W zaawansowanym stadium tej choroby pojawiają się objawy wyniszczenia organizmu, wodobrzusza, obrzęków kończyn dolnych.

Zobacz także: Świąd skóry to objaw wielu chorób. Na co zwrócić uwagę?

Objawy autoimmunologiczne zapalenie wątroby (AZW)

Autoimmunologiczne zapalenie wątroby (AZW) to przewlekła choroba miąższu wątroby o nieznanej etiologii. Podejrzewa się, że przyczyną tej choroby mogą być predyspozycje genetyczne osoby chorej do tak zwanej reakcji z autoagresji, czyli do ataku komórek układu odpornościowego na własne białka, zlokalizowane m.in. na komórkach wątrobowych.  

Przebieg tej choroby jest zróżnicowany (od bezobjawowego lub pełnoobjawowego). W przypadku autoimmunologicznego zapalenia wątroby pacjenci czasem skarżą się na przewlekłe zmęczenie, uczucie znużenia utrudniające codzienną aktywność, a także na dolegliwości bólowe lub uczucie ciężaru w prawym podżebrzu. Czasami towarzyszą temu inne nieswoiste objawy, takie jak wzdęcia, zaburzenia łaknienia, świąd skóry. U kobiet mogą pojawić się zaburzenia hormonalne w postaci wzmożonego owłosienia, nieregularnych miesiączek czy nasilonego trądziku.

W przypadku objawowego autoimmunologicznego zapalenia wątroby może pojawić się zażółcenie białek oczu oraz skóry, a także dolegliwości przypominające ostre wirusowe zapalenie wątroby, takie jak: nudności, wymioty, jadłowstręt, gniotący ból w nadbrzuszu, męczliwość, bóle stawów, mięśni, stan podgorączkowy.

Polecamy: Chorą wątrobę widać na skórze. Jakie objawy wskazują na choroby wątroby?

Objawy ostrej niewydolności wątroby (ONW)

Ostra niewydolność wątroby (ONW) ma zwykle nagły i dramatyczny przebieg. Czynności wątroby bardzo szybko się pogarszają – w ciągu kilku miesięcy (mniej niż 26 tygodni) prowadzą od początku objawów do wystąpienia encefalopatii wątrobowej i zaburzeń w zakresie osoczowych czynników krzepnięcia wyrażających się wartością INR ≥1,5. Ta choroba może się pojawić w wyniku zatrucia lekami (polekowe uszkodzenie wątroby) lub toksynami, w wyniku zakrzepicy żył wątrobowych oraz innych chorób ogólnoustrojowych, a także wyniku zakażenia wirusem HBV (rzadziej typu HAV, HCV) lub innymi wirusami powodującymi zapalenie wątroby.

W przypadku ostrej niewydolności wątroby bardzo często pierwszym objawem są zaburzenia psychiczne oraz zaburzenia świadomości. Innym objawem jest zażółcenie białek oczu lub skóry (choć nie zawsze się ono pojawia) oraz powiększenie lub zmniejszenie się wątroby.

Dowiedz się także: Raka wątroby trudno rozpoznać. Jakie objawy wskazują na raka?

Objawy alkoholowego uszkodzenia wątroby

Alkoholowe uszkodzenie wątroby rozwija się w wyniku nadużywania etanolu, czyli alkoholu etylowego. U chorego, poza uszkodzeniem samej wątroby, obserwuje się także zmiany w wielu innych narządach organizmu oraz psychofizyczne uzależnienie od alkoholu. Ten typ uszkodzenia wątroby charakteryzuje się natomiast różnorodnością objawów – w najcięższych przypadkach: żółtaczką, gorączką, obrzękami, wodobrzuszem i objawami niewydolności wątroby, a także żylakami przełyku oraz zaburzeniami neurologicznymi pod postacią encefalopatii wątrobowej (obejmującej m.in.: zaburzenia koncentracji, upośledzenie świadomości, zaburzenia rytmu snu i czuwania). Jednak nawet zaawansowane zapalenie wątroby może długo przebiegać bez objawów.

Objawy wirusowe zapalenie wątroby typu C

Wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW typu C) jest chorobą wywołaną przez wirus zapalenia wątroby typu C (HCV), w której dochodzi do zapalenia toczącego się w tkance wątroby, powodującego powstanie zmian martwiczo-zapalnych. Jeżeli zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu C trwa powyżej 6 miesięcy, wtedy jest to przewlekłe WZW typu C. Może ono przebiegać bezobjawowo lub skąpoobjawowo, np. chory odczuwa zmęczenie, ma obniżony nastrój. Rzadko pojawia się żółtaczka.

Sprawdź: Próby wątrobowe sprawdzają stan wątroby. Jak odczytać wynik badania?