Zamknij

Czy stres może być przyczyną wrzodów żołądka? Wyjaśniamy

20.04.2022
Aktualizacja: 20.04.2022 16:01
Wrzody żołądka objawy
fot. Shutterstock

Czy stres może być przyczyną pojawienia się wrzodów żołądka? To pytanie dość często pojawia się na grupach i forach zdrowotnych. Spróbujmy na nie odpowiedzieć.

Wrzody żołądka to potoczna nazwa choroby wrzodowej żołądka, czyli cyklicznego pojawienia się wrzodów trawiennych w żołądku. Wrzód trawienny definiuje się jako ograniczony ubytek błony śluzowej, któremu towarzyszy naciek zapalny i martwica. Do jego pojawienia się dochodzi, gdy zostanie zaburzona równowaga pomiędzy czynnikami drażniącymi (kwas solny, pepsyna) i ochronnymi (prawidłowo ukrwiona pokryta śluzem błona śluzowa). W dużym uproszczeniu: wyściółka żołądka (błona śluzowa) chroni go przed kwasami żrącymi i enzymami w jelitach. Wrzody rozwijają się, gdy ta wyściółka pęka i pozwala tym wewnętrznym sokom niszczyć ścianę żołądka.

Wrzody żołądka – jakie są ich przyczyny?

Jakie czynniki wpływają na zaburzenie tej równowagi? Najczęściej wskazuje się dwie przyczyny.

  1. Zakażenie Helicobacter pylori wywołane przez pospolitą bakterię jelitową, którą jest zakażonych nawet 75 proc. światowej populacji. W większości przypadków bakteria ta nie czyni większych szkód, chyba że namnoży się do tego stopnia, że nasz układ odpornościowy nie jest w stanie utrzymać jej w ryzach. Ten przerost bakterii może ostatecznie działać na układ odpornościowy żołądka i uszkadzać jego ściany, prowadząc do wrzodów. Szacuje się, że około 40 proc. wrzodów żołądka jest związanych z H. pylori.
  2. Nadużywanie NLPZ, czyli niesteroidowych leków przeciwzapalnych, dostępnych bez recepty. Leki te stosowane zbyt często i bez kontroli lekarza mogą podrażniać wyściółkę żołądka, a nawet blokować naturalną zdolność organizmu do naprawy uszkodzeń. Szacuje się, że około 50 proc. wrzodów żołądka jest spowodowanych nadużywaniem właśnie tych leków.

Czy stres może być przyczyną choroby wrzodowej żołądka?

Na liście czynników wywołujących wrzody żołądka nie ma stresu, ale spór o to, czy przyczynia się on do choroby wrzodowej żołądka, trwa od lat. Generalnie wielu lekarzy uważa, że stres nie jest bezpośrednią przyczyną wrzodów żołądka, ale może nasilać chorobę wrzodową.

Istnieją badania, które wskazują na związek pomiędzy stresem a wrzodami żołądka. Osoby, u których zdiagnozowano tę chorobę, często zgłaszają wysoki poziom stresu w swoim codziennym życiu. Pytanie tylko, czy stres jest konsekwencją pojawienia się wrzodów żołądka, czy wrzody żołądka pojawiają się w wyniku przewlekłego stresu, który zaburzenia homeostazę w organizmie? Spór ten można by przyrównać do pytania: czy najpierw była kura, czy jajko? Ale spróbujmy to usystematyzować.

Stres to nagłe zaburzenie równowagi organizmu, które wpływa na szereg aspektów psychicznych i fizycznych człowieka. Jego efekty można zaobserwować w obrębie wielu układów. Na przykład w obrębie przewodu pokarmowego stres może wpływać m.in. na motorykę jelit, wydzielanie gruczołów, funkcjonowanie błony śluzowej, przepływ w drobnych naczyniach krwionośnych. Jedną z takich reakcji organizmu na stres jest zwiększenie ilości kwasu żołądkowego, który pomoże podrażniać śluzówkę żołądka i prowadzić do powstania wrzodów żołądka.

Stres również może przyczyniać się do wielu dolegliwości bólowych, które zwiększają ryzyko sięgnięcia po leki przeciwbólowe (np. NLPZ). Ich nadużywanie również może – jak wspomniałam powyżej – prowadzić do rozwoju wrzodów żołądka. Stres też może sprzyjać częstszemu sięganiu po alkohol czy papierosy, które przyczyniają się do powstania i nasilenia choroby wrzodowej.

Tak więc, choć stres nie jest bezpośrednim czynnikiem wywołującym wrzody żołądka, pośrednio może się przyczynić do ich powstania, a nawet nasilenia objawów.

Jakie mogą być objawy wrzodów żołądka?

Najczęstsze objawy wrzodu żołądka to:

To dwa klasyczne objawy choroby wrzodowej żołądka. Można je opisać jako intensywne doznanie, któremu czasami towarzyszy ból jelit. Dyskomfort zwykle rośnie, gdy chory ma pusty żołądek.

Inne objawy choroby wrzodowej to:

Jak się leczy wrzody żołądka?

Chorobę wrzodową zazwyczaj leczy się za pomocą leków zmniejszających wydzielanie kwasu żołądkowego i chroniących błonę śluzową żołądka. W przypadku zakażenia H. pylori przepisuje się antybiotyki.

Poza tym w leczeniu choroby wrzodowej istotną rolę odgrywają:

  • odpowiednia dieta (m.in. wykluczenie produktów zwiększających wydzielanie soków żołądkowych),
  • odstawienie leków NLPZ,
  • odstawienie alkoholu,
  • rzucenie palenia papierosów,
  • unikanie stresu.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: health.clevelandclinic.org/ mp.pl