Alkoholowe uszkodzenie wątroby: objawy, leczenie, rokowania

04.09.2019
Aktualizacja: 04.09.2019 15:17
Alkoholowe uszkodzenie wątroby
fot. Shutterstock

Nadużywanie alkoholu jest najczęstszą przyczyną chorób wątroby. Regularne spożywanie alkoholu lub jednorazowe wypijanie dużych ilości znacznie zwiększają ryzyko stłuszczenia wątroby, zapalenia lub marskości tego narządu. Objawy alkoholowego uszkodzenia wątroby przez długi czas nie ujawniają się, ból i dyskomfort występują zwykle wtedy, gdy choroba jest zaawansowana.

Alkoholowe uszkodzenie wątroby to stan, który rozwija się w wyniku nadmiernego spożywania alkoholu, a w zasadzie alkoholu etylowego (etanolu). W zależności od ilości spożywanego alkoholu, uwarunkowań genetycznych, uszkodzenia wątroby powodowane alkoholem dzieli się na: alkoholowe stłuszczenie wątroby,  alkoholowe zapalenie wątroby i marskość wątroby.

Wszystkie te choroby różnią się przebiegiem, objawami, rokowaniem, metodą leczenia, ale ich wspólną cechą jest przyczyna, czyli nadużywanie alkoholu.

Alkoholowe stłuszczenie wątroby występuje nawet u 90 proc. osób nadużywających alkoholu. Charakteryzuje się nagromadzeniem tłuszczu (kropli tłuszczu) w komórkach wątroby. Zaprzestanie spożywania alkoholu powoduje ustępowanie choroby, ale bagatelizowanie stanu może w miarę upływu czasu prowadzić do marskości wątroby.

Alkoholowe zapalenie wątroby charakteryzuje się stłuszczeniem, zwyrodnieniem, stanem zapalnym i rozwijającym się włóknieniem wątroby. Zapalenie może mieć różne nasilenie. Abstynencja alkoholowa w przypadku łagodnego i średnio nasilonego zapalenia prowadzi do cofania się zmian. Ciężkie alkoholowe zapalenie wątroby niestety źle rokuje. 

Alkoholowa marskość wątroby to stan, w którym włóknienie osiąga tak duże natężenie, że dochodzi do całkowitego zatarcia struktury anatomicznej wątroby. Na skutek niedokrwienia dochodzi do martwicy komórek wątrobowych i postępującej utraty czynnego miąższu, a w końcu do zaburzeń czynności wątroby. Marskość jest końcowym stadium przewlekłej choroby wątroby.

Alkoholowe uszkodzenie wątroby: przyczyny

Wątroba jest głównym miejsce metabolizmu alkoholu etylowego, dlatego jego nadmierne spożywanie wpływa negatywnie przede wszystkim na ten narząd.  

Mechanizm wydalania alkoholu etylowego z organizmu polega na jego utlenianiu do aldehydu i kwasu octowego. Jednak ten proces prowadzi do zaburzenia równowagi procesów utleniania i redukcji w komórce oraz wystąpienia tzw. stresu oksydacyjnego, który uznaje się za główny czynnik uszkadzający wątrobę.

Alkoholowe uszkodzenie wątroby: objawy

Niepowikłane stłuszczenie wątroby przez długi czas nie daję żadnych objawów. W miarę upływu czasu mogą jednak występować takie symptomy jak zmęczenie, dyskomfort w jamie brzusznej spowodowany przez powiększoną wątrobę. 

Alkoholowe zapalenie wątroby może się natomiast manifestować żółtaczką, gorączką, obrzękami, wodobrzuszem i objawami niewydolności wątroby. 

Najpoważniejszy stan, czyli marskość wątroby, charakteryzuje wiele objawów. U chorych, u których uszkodzenie wątroby jest znaczne, występują objawy, takie jak żółtaczka, stany podgorączkowe, obrzęki kończyn, wodobrzusze, żylaki przełyku oraz zaburzenia neurologiczne pod postacią encefalopatii wątrobowej.

Uwaga! Zauważasz u siebie wskazane wyżej objawy? Koniecznie zaprzestań spożywania alkoholu i zgłoś się do lekarza.

Alkoholowe uszkodzenie wątroby: diagnozowanie

Cały proces diagnostyczny alkoholowego uszkodzenia choroby rozpoczyna się od potwierdzenia spożywania alkoholu przez pacjenta. W tym celu należy wypełnić specjalny kwestionariusz.

Alkoholowe uszkodzenia wątroby rozpoznaje się na podstawie: USG jamy brzusznej, próby wątrobowej, biopsja wątroby (nie zawsze stosowane), elastografii wątroby.

Alkoholowe uszkodzenie wątroby: leczenie

Podstawą leczenia jest po prostu zaprzestanie spożywania alkoholu. W przypadku stłuszczenia lub łagodnego zapalenia wątroby skutki są odwracalne i choroba ustępuje. Natomiast w przypadku ciężkiego zapalenia wątroby lub marskości rokowania nie są pomyślne nawet po całkowitym zaprzestaniu spożywania alkoholu. 

Jeśli marskość wątroby doprowadzi do przebudowy tego narządu, to stan ten jest nieodwracalny i niestety postępujący. Szybkość tego procesu jest bardzo indywidualna, ale może być bardzo duża u osób spożywających alkohol. Rozwój uszkodzenia narządu można hamować farmakologicznie, choć końcowym etapem leczenia i tak naprawdę jedynym skutecznym jest zabieg przeszczepienia wątroby.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.