Woda w płucach, czyli płyn w jamie opłucnej: ból, duszność, kaszel

12.11.2020
Aktualizacja: 12.11.2020 15:54
Woda w płucach - płyn w jamie opłucnej
fot. Shutterstock

Duszność, ból w klatce piersiowej, kaszel - to objawy, które mogą wskazywać na to, że w jamie opłucnej zgromadził się nadmiar płynu. Woda w płucach, bo tak potocznie mówi się o tej przypadłości, to stan poważny, którego nie wolno lekceważyć. Gdy pojawią się wskazane objawy, należy zgłosić się do szpitala lub wezwać karetkę.

Płyn w jamie opłucnej, zwany także potocznie wodą w płucach towarzyszy wielu chorobom. Zwykle pojawia się w przebiegu raka płuca, rzadziej w przypadku gruźlicy i w bakteryjnych zapaleniach płuc.

Czym jest jama opłucnej? Opłucna to rodzaj worka, w którym znajdują się płuca. Składa się z dwóch części - trzewnej oraz ściennej. Część trzewna jest zrośnięta z płucami, a część ścienna wyściela od środka ścianę klatki piersiowej, przeponę i śródpiersie. Pomiędzy nimi znajduje się przestrzeń - jama opłucnej, która zawiera kilka mililitrów płynu surowiczego, zmniejszającego tarcie przy oddychaniu.

W jamie opłucnej powinno znajdować się mniej niż 10 mililitrów płynu, ale zdarza się, że na skutek różnych chorób i nieprawidłowości dochodzi do zaburzenia równowagi między wytwarzaniem płynu w jamie opłucnej a jego wchłanianiem i w jamie opłucnej zaczyna gromadzić się duża ilość płynu. 

Woda w płucach: przyczyny

Płyn gromadzący się w jamie opłucnej może mieć charakter przesięku, wysięku, krwi lub chłonki. 

  • Przesięk (płyn przedostający się poza układ naczyń krwionośnych opłucnej) - występuje głównie w niewydolności serca, marskości wątroby, zespole nerczycowym, w zwężeniu zastawki mitralnej, chorobach osierdzia, dializach otrzewnowych, hipoalbuminemii, niedoczynności tarczycy.
  • Wysięk - przyczyną są najczęściej infekcje bakteryjne (np. gruźlica płuc) i choroby nowotworowe (najczęściej rak płuca), rzadziej infekcje grzybicze, wirusowe, pierwotniaki (toksoplazma), ropnie płuc, ciała obce, zapalenie otrzewnej, migrujące pasożyty, urazy, nowotwory sutka, opłucnej, zapalenie trzustki, zator tętnicy płucnej.
  • Krew - przyczyną może być uraz płuca i uszkodzenie naczyń krwionośnych.
  • Chłonkotok (gromadzenie się chłonki w jamie opłucne) -  przyczyną jest zatkanie przewodu piersiowego lub jego odnóg albo uszkodzenie jego ściany, do których dochodzi w przebiegu nowotworów klatki piersiowej, urazów, gruźlicy, zakrzepicy żylnej.

Woda w płucach: objawy

Jakie objawy występują, gdy zbiera się płyn w jamie opłucnej? Najczęstszym objawem wynikającym bezpośrednio z gromadzenia się płynu w opłucnej jest duszność - nasilenie się duszności zależy od ilości płynu, który zebrał się w jamie opłucnej.

Kolejnym objawem ''wody w płucach'' jest ból w klatce piersiowej umiejscowiony w barku po tej samej stronie lub w brzuchu.

Może występować również kaszel, który nie jest stałym objawem, ale może być skutkiem ucisku płynu na oskrzela lub miąższ płuca.

Pozostałe objawy są charakterystyczne dla chorób, które są przyczyną gromadzenia się płynu w jamie opłucnej, na przykład choroby nowotworowej lub gruźlicy.

Woda w płucach: leczenie

Podstawą leczenia ''wody w płucach'' jest leczenie choroby podstawowej, tej, która jest przyczyną gromadzenia się płynu w jamie opłucnej.

W przypadku zakażeń bakteryjnych konieczne jest wdrożenie antybiotykoterapii, a w chorobach nowotworowych leczenia onkologicznego. 

Płyn z jamy opłucnej usuwa się za pomocą punkcji, a w przypadku nawracającego gromadzenia się płynu przez dren wprowadzony do opłucnej, który stwarza możliwość podania do opłucnej środka pobudzającego wytwarzanie zrostów i szybkiego zarośnięcia opłucnej.

U chorych, u których gromadzenie się płynu związane jest z infekcjami układu oddechowego, stosuje się kinezyterapię, czyli gimnastykę leczniczą. Chodzi o to, by nawet przy zrostach, chory miał zachowaną maksymalną sprawność.

Po zakończeniu leczenia zaleca się kontynuowanie ćwiczeń oddechowych. Pacjent powinien też pozostać pod opieką lekarza, który zajmuje się leczeniem choroby podstawowej (kardiolog, pulmonolog, onkolog).

Źródło: mp.pl