Zamknij

Oporna na leki pleśń atakuje ludzi. Może infekować płuca

04.05.2022 14:59
Kaszel od pleśni
fot. Shutterstock

Grzyb rozpowszechniony na całym świecie może atakować ludzi i infekować płuca. Naukowcy stwierdzili, że Aspergillus fumigatus stał się oporny na leki przez stosowanie w rolnictwie grzybobójczych substancji. 

Naukowcy z Imperial College London wykryli sześć przypadków zakażenia człowieka przez grzyba Aspergillus fumigatus (kropidlak). Ten obecny w środowisku oporny na leki grzyb atakuje ludzi z osłabioną odpornością. Pleśń, która jest raczej bezpieczna dla zdrowych osób, ale u ludzi z uszkodzonymi drogami oddechowymi czy osłabionym układem odpornościowym może infekować płuca.

Różne kropidlaki powodują na świecie 20-30 mln tego typu infekcji (aspergilloz). Zwykle leczy się je lekami przeciwgrzybicznymi. Jednak pojawiają się doniesienia o oporności na leki. Prawdopodobnie powstaje ona w głównej mierze przez stosowanie w rolnictwie grzybobójczych substancji (fungicydów). Należą one bowiem do grupy azoli, które wykorzystuje się także właśnie w lekach.

- Występowanie opornych na leki aspergilloz rozszerzyło się z pomijalnego poziomu przed 1999 rokiem do 3-40 proc., jeśli chodzi o tereny Europy. W tym samym czasie coraz więcej osób może być podatna na infekcje Aspergillus fumigatus, ze względu na rosnącą liczbę ludzi otrzymujących terapie komórkowe i transplantacje, z czym wiąże się przyjmowanie leków immunosupresyjnych. Coraz więcej osób cierpi też na zaburzenia układu oddechowego, czy poważne infekcje dróg oddechowych — twierdzi prof. Matthew Fisher, jeden z głównych autorów publikacji. Ekspert przekonuje, że "Zrozumienie występowania i genetycznych podstaw oporności na leki wymaga pilnej uwagi, ponieważ pojawiająca się oporność zagraża naszej zdolności do zapobiegania chorobie i jej leczenia."

Warto wiedzieć

Aspergiloza - objawy

Aspergiloza jest zakażeniem lub reakcją alergiczną wywoływaną przez grzyby z rodzaju Aspergillus (kropidlak). W alergicznej aspergilozie oskrzelowo-płucnej mogą wystąpić: kaszel, świsty, gorączka, utrata wagi ciała, złe samopoczucie. Zakażenie inwazyjne objawia się: gorączką, kaszlem, bólami głowy, dusznościami, bólem w klatce piersiowej, zwiększoną produkcją różowej plwociny, bólami kości, krwiomoczem, zmniejszoną produkcją moczu, utratą wagi, zapaleniem zatok, a nawet ślepotą, zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych.

"Oporne na leki grzyby mogą przenosić się na ludzi"

W swoim badaniu naukowcy z Imperial College London wyizolowali 218 próbek zawierających grzyba Aspergillus fumigatus, pochodzących z Anglii, Walii, Szkocji i Irlandii. 153 próbki pochodziły od 143 zakażonych pacjentów, a pozostałe ze środowiska: gleby, kompostu, bulw roślin, czy powietrza.

Badania genetyczne pokazały, że sześciu pacjentów zakaziło sześć szczepów żyjących w środowisku. Genetyczne podobieństwo wskazuje, że ludzie zarazili się grzybem bezpośrednio pochodzącym ze środowiska.

- Co ciekawe, przypadki aspergillozy wykrywane w klinikach nie poddają się działaniu leków pierwszego rzutu. Jednak nie byliśmy pewni, jak pacjenci się zakażają, ani czy infekujące ich zarodniki są już oporne na leki. Według naszego badania możliwe są obie drogi infekcji. Potwierdza ono teorie, według której oporne już zarodniki pochodzące ze środowiska są zdolne do infekowania płuc ludzi i powodowania trudniejszych w leczeniu zakażeń — podkreśla główna autorka badania, dr Johanna Rhodes.

Ze wszystkich 218 próbek grzybów prawie połowa była oporna przynajmniej na jeden lek z grupy azoli, ponad 10 proc. (w tym 3 próbki pochodzące od pacjentów) było opornych na co najmniej dwa leki. Naukowcy znaleźli przy tym 50 genów związanych z tą opornością oraz pięć nowych kombinacji zmian w DNA, które mogą do tej oporności prowadzić. Wykryli też dwie genetyczne grupy grzyba - A (123 próbki) i B (95 próbek). Ok. 80 proc. próbek grzyba z grupy A było opornych, a w grupie B tylko 15 proc. Jednak, jak się okazało, grzyby z obu grup są zdolne do wymiany genów i nawet tworzenia w ten sposób nowych klas oporności.

- Nasze rezultaty wskazują na nowe drogi, którymi oporne na leki grzyby mogą przenosić się na ludzi i na potrzebę lepszego zrozumienia, gdzie i jak Aspergillus fumigatus nabywa swoją oporność - powiedział dr Rhodes.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: PAP/Marek Matacz