Dlaczego brakuje tchu? Najczęstsze przyczyny duszności

19.02.2019 15:02
Duszność może wystąpić nagle lub towarzyszyć przez długi czas

Duszność to subiektywne odczucie, które opisuje się zwykle jako brak tchu lub problemy ze swobodnym oddychaniem. Duszność zmusza to wkładania większego, nieuzasadnionego w normalnych warunkach wysiłku w oddychanie, może również oznaczać niemożność swobodnego oddychania czy zaczerpnięcia powietrza. Może wystąpić nagle lub towarzyszyć przez długi czas, ale zawsze ma swoją przyczynę. Jaką? Sprawdź!

Duszność jest stanem uświadomionej konieczności wzmożenia czynności oddechowej z jej najcięższą postacią – duszeniem się. To uczucie subiektywne, które każdy opisuje inaczej, choć w każdym przypadku chodzi o problemy ze swobodnym oddychaniem. 

Należy pamiętać, że duszność to nie choroba, a objaw, który zależy od wielu czynników środowiskowych, psychologicznych lub konkretnych chorób. Duszność mogą wywoływać niektóre choroby płuc, serca, a nawet zatrucia. Objaw ten mogą nasilać również inne czynniki, takie jak otyłość, brak kondycji fizycznej oraz problemy emocjonalne.

Jakie są przyczyny duszności?

Duszność u osób zdrowych zwykle pojawia się po intensywnym wysiłku, zwłaszcza gdy dotyczy osób, które nie ćwiczą regularnie i mają słabą formę. Jednak u osób chorych objaw ten występuje nawet przy niewielkim wysiłku, a nawet w spoczynku. Duszności często towarzyszy lęk i uczucie niepokoju.

Duszność może mieć różne nasilenie:

  1. może występować jedynie podczas dużego wysiłku fizycznego;
  2. pojawiać się podczas szybkiego marszu po płaskim terenie lub wchodzenia na niewielkie wzniesienie;
  3. zmuszać do wolniejszego poruszania się lub zatrzymania w celu nabrania tchu;
  4. uniemożliwiać opuszczanie domu, ubieranie się i wykonywanie nawet najmniejszych czynności.

Jeśli duszność nie jest wynikiem mocnego wysiłku, jeśli towarzyszy często, nasila się lub utrzymuje nieprzerwanie, to należy zgłosić się do lekarza na badanie. Warto zwracać uwagę na, to kiedy pojawia się duszność, czy są to ataki, czy problemy z oddychaniem utrzymują się cały czas i jak duże jest nasilenie tego stanu. Te informacje mogą pomóc lekarzowi w ustaleniu źródła problemu.

Najczęstsze przyczyny nagłej (napadowej) duszności:

Sytuacją szczególną jest tzw. panika oddechowa, czyli napad duszności połączony z lękiem przed uduszeniem.

Najczęstsze przyczyny przewlekłej duszności:

Duszność może być powodowana przez zwężenie oskrzeli, co ma miejsce w przypadku astmy, POChP czy nowotworów oskrzeli. Objaw ten towarzyszy również nadczynności tarczycy oraz problemom natury nerwowej u osób odczuwających silny stres i lęk. Przyczyną duszności może być także niedokrwistość, ponieważ zmniejszenie stężenia hemoglobiny we krwi upośledza dostarczanie tlenu do tkanek.

Warto wiedzieć

Objawy towarzyszące duszności

Duszność rzadko występuje samodzielnie. Zwykle towarzyszą jej inne objawy, takie jak: kaszel, świsty podczas oddychania (świszczący oddech), czy uczucie zalegania czegoś w gardle. Napadowej, ciężkiej duszności (na przykład w przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc) może także towarzyszyć ból w klatce piersiowej i krwioplucie, a u chorych na rozstrzenie oskrzeli duszności może towarzyszyć ropna wydzielina.

Jakie badania wykonać, gdy pojawia się duszność?

Podstawą diagnozowania duszności jest ocena parametrów życiowych, w tym tętna. Przeprowadza się badania podmiotowe i przedmiotowe, w zależności od czasu występowania duszności i objawów towarzyszących.

U osób, które skarżą się na duszności, przeprowadza się zwykle pulsometrię i w razie potrzeby gazometrię, a także morfologię krwi, RTG klatki piersiowej.

Następnie, w zależności od podejrzewanej przyczyny duszności, można wykonać: EKG, echokardiografię, USG żył, tomografię klatki piersiowej, jonogram, parametry czynności nerek, oznaczenie stężenia ketonów i mleczanu, parametry czynności wątroby, badanie neurologiczne.

Leczenie duszności uzależnione jest od jej przyczyny, zwykle choroby wywołującej problemy z oddychaniem. Gdy duszność jest ostra i niemożliwe jest ustalenie przyczyny, podaje się tlen, a w razie konieczności wykonuje wentylację mechaniczną. 

Warto wiedzieć

Masz takie objawy? Zgłoś się do lekarza!

Duszność zazwyczaj wymaga konsultacji z lekarzem, choć nie zawsze pilnej. Natomiast, jeśli duszność jest nasilona na tyle, że utrudnia mówienie, towarzyszy jej krwioplucie, ból w klatce piersiowej lub ból za mostkiem, to należy niezwłocznie zgłosić się do szpitala.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: mp.pl