Bezdech senny dotyczy dzieci i dorosłych. Jak sobie z nim radzić?

19.01.2018
Aktualizacja: 18.02.2019 10:46
Bezdech senny dotyczy dzieci i dorosłych. Jak sobie z nim radzić?
Fot. East News

Obturacyjny bezdech senny jest stosunkowo częstym stanem. Występuje w czasie snu, gdy ściany gardła odprężają się i zwężają, przez co przerywają normalne oddychanie. Bezdech senny wywołuje przerywanie snu, co ma bezpośredni wpływ na jakość życia. Jak rozpoznać bezdech senny i jak go leczyć?

Obturacyjny bezdech senny (OBS) to zaburzenie, które cechują powtarzające się epizody zatrzymania lub ograniczenia oddechu. O epizodach bezdechu lub spłycenia oddechu mówimy, gdy trwają ponad 10 sekund i powtarzają się cyklicznie w czasie snu. Osoby, które nie leczą bezdechu sennego, przestają oddychać nawet setki razy podczas snu. Oznacza to, że mózg i reszta ciała nie otrzymują wystarczającej ilości tlenu.

Bezdechowi sennemu towarzyszy chrapanie, które od dawna było postrzegane jako niepokojący objaw mogący wskazywać na nieprawidłowe oddychanie podczas snu. Jednak dopiero w latach 80. XX ustalono, że objaw ten jest jednym z elementów zespołu obturacyjnego bezdechu sennego, występującego zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Ocenia się, że na występowanie bezdechu sennego bardziej narażone są osoby, które mają skrzywioną przegrodę nosową, polipy i przerost małżowin nosowych, przewlekły alergiczny nieżyt nosa, zaburzenia budowy twarzoczaszki, zespół Downa, zaburzenia nerwowo-mięśniowe, są otyłe i nałogowo palą papierosy. Obturacyjny bezdech senny występuję także u dzieci (głównie chrapiących), a czynnikami sprzyjającymi jego występowaniu są m.in. przerost migdałka gardłowego i migdałków podniebiennych, mózgowe porażenie dziecięce i bierne palenie tytoniu

Ocenia się, że obturacyjny bezdech senny dotyka ok. 1-3 proc. dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym.

Obturacyjny bezdech senny jest groźny dla zdrowia

Osoby cierpiące na obturacyjny bezdech senny doświadczają powtarzających się epizodów bezdechu połączonego z przyspieszeniem tętna. Bezdech występuje nawet raz na jedną lub dwie minuty w ciężkich przypadkach.

Istnieją trzy rodzaje bezdechów doświadczanych w czasie snu:

  • Obturacyjny bezdech senny (OBS): występuje częściej i spowodowany jest zablokowaniem dróg oddechowych zwykle, gdy tkanka miękka zapada się podczas snu, co uniemożliwia swobodne oddychanie.
  • Centralny bezdech senny: charakteryzuje się całkowitym zatrzymaniem powietrza przez drogi oddechowe. Następuje zatrzymanie ruchów oddechowych klatki piersiowej i gardła, na ogół współwystępuje z bezdechem obturacyjnym.
  • Bezdech mieszany: występuje, gdy podczas jednego zaburzenia oddechu współistnieje bezdech centralny i obturacyjny.

Objawy bezdechu sennego są najpierw obserwowane przez rodzinę lub partnerów. Zwracają oni uwagę na chrapanie, obserwują bezdech senny (orientują się, że dana osoba przestaje oddychać), zwiększoną aktywność ruchową. Natomiast osoby dotknięte bezdechem zauważają u siebie wzmożoną potliwość w nocy, mają uczucie duszności i dławienia, wybudzają się i mają problemy z ponownym zaśnięciem, nierzadko odczuwają kołatanie serca. Objawy bezdechu pojawiają się również w ciągu dnia. To przede wszystkim nadmierna senność, zmęczenie, bóle głowy, zaburzenia funkcji poznawczych i zmiany osobowości, upośledzenie libido, a także impotencja. Objawy dzienne OBS porównywane są do objawów bezsenności czy nawet deprywacji snu.

ZOBACZ: Dlaczego osoby z bezdechem sennym mogą stracić prawo jazdy?

Podstawowe objawy obturacyjnego bezdechu sennego:

  • głośne chrapanie,
  • ciężki oddech lub przerwy w oddychaniu,
  • przerwy w oddychaniu spowodowane parskaniem i sapaniem,
  • pocenie się.

W czasie, gdy dochodzi do bezdechu, mózg chce za wszelką cenę doprowadzić do wybudzenia lub do przejścia w lżejszą fazę snu, by drogi oddechowe otworzyły się i umożliwiły swobodny oddech. Osoby cierpiące na bezdech senny często się wybudzają, są niespokojne, nie mogą się wyspać i odczuwają wieczne przemęczenie.

Bezdech senny wikimedia.org

Zablokowanie przepływu powietrza przez jamę nosową i gardło      Fot. Wikimedia.org

Obturacyjny bezdech senny ma swoje przyczyny

To normalne, że mięśnie tkanki gardła rozluźniają się i zapadają w pewnym stopniu w czasie snu. Dla większości osób nie powoduje to problemów z oddychaniem. Jednak u osób z OBS uniemożliwia to swobodne oddychanie i jest wyjątkowo groźne dla zdrowia.

Obstrukcyjny bezdech senny występuje u osób:

  • Z nadwagą. Nadmierna ilość tkanki tłuszczowej zwiększa masę tkanek miękkich w szyi, co może spowodować obciążenie mięśni gardła i trudności z oddychaniem.
  • U mężczyzn. Nie wiadomo dlaczego, ale OBS występuje częściej u mężczyzn niż u kobiet.
  • W średnim wieku. Chociaż obstrukcyjny bezdech senny może występować u osób w każdym wieku, to najczęściej pojawia się po 40. roku życia.
  • Przyjmujących leki uspakajające i wyciszające.
  • Posiadających nietypową budowę lub wady anatomiczne: wąskie drogi oddechowe, duże migdałki, małą żuchwę.
  • Pijących alkohol: spożywanie dużych ilości alkoholu, szczególnie przed snem, może nasilać chrapanie i bezdech senny.
  • W okresie menopauzy: zmiany hormonalne zachodzące u kobiet w okresie przekwitania mogą powodować rozluźnienie mięśni gardła i trudności w oddychaniu. To dlatego wiele dojrzałych kobiet zaczyna chrapać, nawet gdy wcześniej tego nie robiły.
  • Z przekrwioną błoną śluzową nosa, zatkanym nosem, skrzywioną przegrodą nosową lub polipami.

Obturacyjny bezdech senny wymaga konsultacji z lekarzem

Wiele osób nie myśli o chrapaniu jako o czymś potencjalnie ważnym, a jest to sygnał do konsultacji z lekarzem. Chrapanie bardzo często towarzyszy bezdechowi sennemu i może oznaczać, że w czasie snu dzieje się coś niedobrego. Warto zwrócić szczególną uwagę na to, czy chrapanie przerywane jest epizodami ciszy. To zadanie dla rodziny i partnerów, którzy są w stanie wyłapać bezdech.

Objawy, które powinny skłonić do wizyty u lekarza:

  • głośne chrapanie, które zakłóca sen własny i innych,
  • skrócenie i spłycenie oddechu, a także mlaskanie, parskanie i dławienie, które wybudza ze snu,
  • nadmierna senność w ciągu dnia, zasypianie podczas pracy, oglądania telewizji, a nawet prowadzenia samochodu.

Leczenie obturacyjnego bezdechu sennego obejmuje zmianę stylu życia, w niektórych przypadkach nawet zrzucenie kilku kilogramów. Wykluczone jest spożywanie alkoholu przed snem. Leczenie obejmuje noszenie specjalnych masek, które w czasie snu zapobiegają zamknięciu dróg oddechowych dzięki ciągłemu dopływowi sprężonego powietrza. Inną metodą leczenia OBS jest noszenie specjalnych aparatów utrzymujących drożność dróg oddechowych poprzez przesuwanie żuchwy do przodu, czy podciąganie języka. 

Ostatecznością może okazać się operacja, która rozwiąże fizjologiczny problem, jeśli przeszkodą w oddychaniu jest skrzywiona przegroda lub polipy nosa. Osoby cierpiące na obturacyjny bezdech senny powinny szczególnie dbać o higienę snu, kłaść się o odpowiedniej porze, nie unikać snu, nie jeść i nie pić alkoholu przed snem, wyciszać się i dużo wypoczywać.

Obturacyjny bezdech senny ma poważne skutki

Jeśli bezdech senny nie jest leczony, to może wpływać na występowanie poważnych chorób. Może prowadzić do niedotlenienia, problemów z koncentracją i nauką, rozdrażnienia i nadmiernej senności. Bezdech senny zwiększa również ryzyko występowania: nadciśnienia tętniczego, choroby wieńcowej, niewydolności serca, udaru mózgu, zaburzeń rytmu serca, cukrzycy. Obturacyjny bezdech senny może być także przyczyną zgonu, gdy w czasie snu dojdzie do zatrzymania oddychania.

_______

zdrowie.radiozet.pl/nk