Posiew moczu wykrywa bakterie. O czym świadczy wynik ujemny lub dodatni?

05.03.2018 14:24
Posiew moczu to inaczej badanie bakteriologiczne próbki moczu
fot. East News

Posiew moczu to badanie, które określa obecność bakterii w próbce moczu. Wskazaniem do badania jest podejrzenie zakażenia dróg moczowych, na przykład ból i swędzenie podczas oddawania moczu, krwiomocz oraz zbyt częste oddawanie moczu. Posiew moczu to badanie zupełnie nieinwazyjne, które polega na pobraniu próbki i oddaniu jej do analizy laboratoryjnej. Na podstawie wyników można ocenić stan zdrowia — potwierdzić lub wykluczyć zakażenie układu moczowego.

Posiew moczu to badanie bakteriologiczne moczu, które wykonuje się w celu wykrycia drobnoustrojów. Wskazaniem do badania jest podejrzenie zakażenia układu moczowego. Jeśli badanie ogólne moczu wskaże nieprawidłowości, lekarz często zleca wykonanie badania bakteriologicznego. Wskazaniem do badania jest częste oddawanie moczu, szczególnie z uczuciem niepełnego opróżnienia pęcherza, a także krwiomocz oraz ból, świąd i pieczenie podczas oddawania moczu. Posiew moczu wykonuje się także profilaktycznie po zakończeniu leczenia zakażenia dróg moczowych, aby ocenić jego skuteczność.

Posiew moczu: jak przygotować próbkę do badania?

Próbka moczu musi być pobrana do specjalnego, jałowego pojemniczka, który należy rozpakować tuż przed pobraniem moczu. Próbkę należy dostarczyć do laboratorium najszybciej, jak to możliwe, ponieważ w moczu przechowywanym w dodatniej temperaturze mogą mnożyć się bakterie. W niektórych przypadkach dopuszcza się przechowywanie próbki przez kilka godzin po pobraniu w lodówce.

Przed oddaniem moczu należy dokładnie umyć ujście cewki moczowej wodą z mydłem, by próbka nie uległa zanieczyszczeniu obecnymi na skórze i śluzówce bakteriami. Kobiety powinny rozchylić zewnętrzne wargi sromowe i przemyć okolicę ujścia cewki w kierunku od przodu do tyłu. Mężczyźni muszą odciągnąć napletek, aby dokładnie umyć ujście cewki moczowej.

Zaleca się pobranie próbki z porannego moczu z tzw. środkowego strumienia. Oznacza to, że należy oddać odrobinę moczu, następnie pobrać próbkę, a pozostałą część moczu oddać do muszli klozetowej.

Posiew moczu: na czym polega badanie?

Próbka zostaje oddana do laboratorium, gdzie mocz nalany jest na płytkę z pożywką i pozostaje w specjalnej cieplarce, w której temperatura zbliżona jest do naturalnej temperatury ciała. Próbkę pozostawia się na 24-48 godzin, co pozwala rozwinąć się koloniom grzybów lub bakterii.

Badanie polega na wykonaniu tzw. posiewu ilościowego. Wynik zawiera nazwę bakterii lub grzybów oraz nazwę antybiotyku, na który są wrażliwe. Wynik prawidłowy to wynik ujemny, czyli bez wzrostu bakterii. Za wynik prawidłowy uważa się także poniżej 105/ml u dorosłych i poniżej 103/ml u dzieci.

Wynik dodatni świadczy o obecności dużej ilości bakterii w moczu, co odczytuje się jako zakażenie dróg moczowych.

Jeśli wynik badania jest ujemny, a w moczu znajduje się duża ilość leukocytów (białych krwinek), to może sugerować zakażenie prątkami gruźlicy lub grzybami. W takim przypadku przeprowadza się dodatkowe badanie i wykonuje posiew na specjalnych podłożach.

Posiew moczu: jak odczytać wynik badania?

Wynik badania odbiera się zazwyczaj po kilku dniach. O wyniku decyduje obecność bakterii oraz ich liczba wyhodowana z 1 ml moczu. Wynik dodatni oznacza bakteriomocz znamienny, który wskazuje na obecność takiej ilości bakterii, która świadczy o zakażeniu układu moczowego. W przypadku wyniku dodatniego (bakteriomocz znamienny) oznacza się także wrażliwość wyhodowanych bakterii na antybiotyki. Częścią wyniku jest tzw. antybiogram, czyli wykaz antybiotyków z oznaczeniem, czy wyhodowane bakterie są na nie wrażliwe, czy nie.

Wynik ujemny świadczy o braku bakterii w próbce moczu. W związku z tym oznacza, że nie stwierdza się zakażenia układu moczowego.

Wynik dodatni badania zawsze wymaga konsultacji z lekarzem i powinien być przez niego interpretowany. To lekarz na podstawie wyniku badania decyduje o sposobie leczenia, a także o tym, czy leczenie w ogóle jest konieczne. Może także zlecić powtórzenie badania, gdy wystąpi podejrzenie, że próbka moczu była pobrana niewłaściwie. Wynik dodatni badania nie zawsze świadczy o konieczności leczenia. W niektórych przypadkach może jedynie świadczyć o kolonizacji dróg moczowych przez bakterie.

Leczenie zakażenia dróg moczowych przebiega najczęściej za pomocą antybiotyków lub innych leków przeciwdrobnoustrojowych.

Rozlicz PIT i pomóż dzieciom z Fundacji Radia ZET. Ściągnij darmowy program

Źródło: dr med. Robert Drabczyk, Posiew moczu (nefrologia.mp.pl/diagnostyka); diag.pl/pacjent/poradnik-pacjenta/przygotowanie-do-badania-moczu/