Zamknij

Szczepionki na COVID-19 są dla ciebie podejrzane? Poznaj sposób na "niedowiarków"

19.01.2021
Aktualizacja: 19.01.2021 14:40
Szczepienia na COVID-19
fot. Shutterstock

Wraz z pojawieniem się szczepionek COVID-19, u wielu osób pojawiło się uczucie nadziei, ale też niezdecydowania i powątpiewania. Co sprawia, że części z nas, tak trudno uwierzyć w skuteczność szczepionek na koronawirusa?

Z racji, że szczepienia na COVID-19 są w toku, kluczową rolę ogrywa dostęp do wiarygodnych i sprawdzonych informacji. Nowe badanie mówi, że weryfikowanie doniesień w mediach społecznościowych może spowalniać sam proces szczepień. Okazuje się, że ludzie, którzy widzieli posty z oznaczeniem wiarygodności źródła, mieli bardziej pozytywny stosunek do szczepionek niż ci, którzy spotykali się z dezinformacją.

Media społecznościowe obfitują w niezgodne z prawdą informacje i teorie spiskowe na temat szczepionek. Niektóre źródła sugerują, że mogą powodować autyzm lub są pełne niebezpiecznych toksyn. Jeszcze inni uważają, że to intryga mającą na celu kontrolę społeczeństwa.

Biorąc pod uwagę zdolność szczepionek do zapobiegania chorobom i ratowania życia, eksperci twierdzą, że bardzo ważne jest, aby takie bezpodstawne przekonania nie były publikowane. Lekarze na całym świecie od dawna walczą o obalenie takich mitów poprzez nieustanne edukowanie na szeroką skalę. 

Co wykazało badanie na temat fake news-ów?

Na potrzeby badania, naukowcy przeprowadzili testy, aby zobaczyć, jak odbiorcy reagowali na informację o tym, że podane fakty i źródła, są zweryfikowane. W badaniu, wzięło udział ponad 1000 osób z różnymi poziomami „niechęci do szczepień” z całych Stanów Zjednoczonych. Zostało do tego użyte fikcyjne konto na Twitterze. Wyświetlano tam kilka różnych dezinformacyjnych wiadomości dotyczących pięciu typów szczepionek i pięciu kategorii z 13 źródeł weryfikujących fakty.

Badacze wykorzystali naprzemienne etykiety weryfikujące fakty z różnych źródeł, w tym z mediów i organizacji, takich jak Centers for Disease Control and Prevention (CDC).

Okazało się, że osoby, którym pokazano etykiety weryfikujące fakty, z większym prawdopodobieństwem, miały pozytywny stosunek do szczepionek niż osoby, które widziały same dezinformacje.

Ponadto sceptycyzm wobec szczepionek i przekonania polityczne nie wpłynęły na wynik. Autorzy badania sugerują, że coś tak prostego, jak oznaczenie informacji jako fałszywych i powiązanie z wiarygodnym źródłem, może zmienić nastawienie do szczepionek.

Dlaczego ludzie są tak podatni na nieprawdę w kontekście COVID-19?

Dr Xin Qi Dong, dyrektor Institute for Health, Health Care Policy and Aging Research w USA, twierdzi, że nieprawdziwe informacje o COVID-19 rozprzestrzeniają się w ten sam sposób, w jaki rozprzestrzeniają się plotki. „Czasami dezinformacja wpływa na nasze z góry przyjęte wyobrażenia o tym, jaka może być prawda lub jakie mogą być fałszywe narracje, a czasami ludzie szukają potwierdzenia swoich teorii” - podkreślił.

Dr Maureen R. Tierney, specjalista od chorób zakaźnych, zauważa, że rośnie również, „nieufność do naukowego establishmentu”. Tymczasem, w trudnych czasach, musisz być w stanie zwrócić się do ekspertów, którzy rozumieją i mogą wzmocnić twoje samopoczucie psychiczne.

Jakie są konsekwencje tego sceptycyzmu wobec COVID-19 i szczepień?

„Informacje, które nie są weryfikowane przez naukowców, mogą doprowadzić do tego, że ludzie nie będą chronić siebie ani swoje dzieci na podstawie błędnych informacji” - powiedział Tierney.

„Jeśli zaszczepi się wystarczająca liczba osób, infekcje COVID-19 mogą zostać drastycznie ograniczone, a choroba nawet wyeliminowana” - dodał Dong. CDC stwierdziło, że szczepienia w połączeniu z innymi środkami, takimi jak noszenie masek, mycie rąk i ćwiczenie dystansu fizycznego, to nasz najlepszy sposób na ochronę siebie.

Jak znaleźć wiarygodne informacje o szczepionkach?

„Istnieje wiele fake news-ów, więc musimy zrobić wszystko, co w naszej mocy, aby pomóc ludziom znaleźć wiarygodne źródła informacji o szczepionkach COVID-19 i poczuć się pewnie w swoich decyzjach” - powiedział dr Dong.

Jest wiele instytucji naukowych, rządowych i akademickich podaje sprawdzone informacje, którym warto wierzyć:

  • WHO,
  • CDC,
  • Narodowy Instytut Zdrowia,
  • Narodowy Instytut Alergii i Chorób Zakaźnych.

Należy też uważnie przyglądać się datom, ponieważ informacje mogą się szybko zmieniać w miarę przeprowadzania większej liczby badań. Warto też szukać linków i odniesień do recenzowanych artykułów naukowych z badań, a przede wszystkim oryginalnych, wiarygodnych źródeł.

Jeśli chodzi o uporządkowanie źródeł informacji, które nie są wiarygodne, Dong powiedział, że jeśli skupisz się na powyższych kryteriach, łatwiej będzie odróżnić informacje, które nie są wiarygodne lub po prostu nieaktualne. Posiadanie dokładnych informacji na temat szczepień na koronawirusa jest niezwykle ważne, z racji, że będą one odgrywać kluczową rolę w kontrolowaniu pandemii. Pomocne może być również kształcenie siebie i innych w zakresie rozpoznawania wiarygodności źródeł.

Źródło: healthline.com