Zapalenie kości: ból, obrzęk po urazie lub zabiegu

08.10.2020
Aktualizacja: 09.10.2020 12:25
Zapalenie kości i szpiku kostnego
fot. Shutterstock

Zapalenie kości i szpiku kostnego może dotyczyć każdej kości, występuje u osób w różnym wieku. Zapalenie często rozwija się po zabiegu, na przykład szczęki, lub po urazie, na przykład otwartym złamaniu nogi. Powoduje ból, gorączkę, obrzęk i trudności z poruszaniem dotkniętą zapaleniem kończyną. Jak rozpoznać i jak leczyć zapalenie kości?

Zapalenie kości i szpiku kostnego (osteomyelitis) to choroba spowodowana rozwojem stanu zapalnego w zakresie tkanki kostnej. Zapalenie kości i szpiku znane jest już od starożytności i pozostaje jedną z najtrudniejszych do wyleczenia chorób zakaźnych.

Spis treści:

Choroba ta może dotyczyć każdej kości w organizmie i dotyka osoby w każdym wieku - zarówno małe dzieci, jak i seniorów, chociaż częściej występuje u dzieci w okresie szybkiego wzrostu organizmu.

U dzieci zapalenie rozwija się najczęściej w obrębie kości udowej, piszczelowej, ramieniowej oraz promieniowej (przedramię). U dorosłych natomiast dotyczy zwykle kości miednicy lub kręgosłupa.

Zapalenie kości i szpiku kostnego: przyczyny

Zapalenie kości i szpiku jest zwykle powodowane przez bakterie. Drobnoustroje mogą dotrzeć do kości przez ciągłość z przyległych tkanek, wniknąć drogą krwionośną, albo zostać przeniesione w konsekwencji urazu, złamania otwartego, czyraków i ropni, zapalenia ucha środkowego, zapalenia płuc lub zabiegu chirurgicznego.

Najczęściej izolowanym patogenem, odpowiedzialnym za zapalenie kości i szpiku jest gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus), bakteria posiadająca na swej powierzchni adhezyny, które ułatwiają przyleganie do białek i proteoglikanów macierzy kostnej. 

Rzadziej zdarza się niebakteryjne zapalenie kości i szpiku, którego przyczyny są nieznane. Podejrzewa się, że choroba jest powiązana z zaburzeniem wrodzonego układu odpornościowego.

Zachorowaniu mogą sprzyjać: choroby przebiegające ze spadkiem odporności, cukrzyca, endoprotezy stawów, dożylne podawanie leków, bardzo szybki wzrost w dzieciństwie.

Zapalenie kości i szpiku kostnego: objawy

Objawem zapalenia kości i szpiku jest ból dotkniętej zapaleniem kości i jej okolicy. W tym miejscu pojawia się obrzęk, zaczerwienienie, ocieplenie. Tkanki ponad ogniskiem zapalenia kości są tkliwe i jest to odczuwalne zwłaszcza podczas ruchu kończyną. Okoliczne stawy również są obrzmiałe i bolesne.

Pojawia się gorączka, często jest to jedyny objaw bakteryjnego zapalenia kości i szpiku.

U małych dzieci, które jeszcze nie mówią, zapalenia kości może objawiać się niechęcią do poruszania kończyną, unikaniem chodzenia, utykaniem oraz płaczem przy dotykaniu.

Zapalenie kości i szpiku kostnego: powikłania

Powikłaniem bakteryjnego zapalenie kości może być ropień i przetoka ropna na skórze, która może się nie zagoić do czasu wyleczenia zapalenia kości. 

Zapalenie kości osłabia ją, przez co może dojść do jej złamania. 

Innym możliwym powikłaniem tej choroby może być obluzowanie implantu ortopedycznego i konieczność jego usunięcia.

W ekstremalnych przypadkach konieczna może być amputacja kończyny, w której doszło do upośledzenia krążenia krwi lub rozwoju gangreny.

Zapalenie kości i szpiku kostnego: diagnozowanie

Podejrzenie zapalenie kości i szpiku wymaga przeprowadzenia badań laboratoryjnych, takich jak: morfologia krwi, rozmaz krwi, OB, posiew krwi i posiew ropy.

Zwykle konieczne jest badanie izotopowe kości - scyntygrafia, tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny. 

Zapalenie kości i szpiku kostnego: leczenie

Bakteryjne zapalenie kości i szpiku leczy się antybiotykami, także podawanymi dożylnie. 

Niestety w przypadku zaawansowanego zapalenia kości i szpiku często powstaje konieczność interwencji chirurgicznej, która polega na usunięciu zakażonych fragmentów kości lub metalowych implantów z kości, drenażu zakażonej kości oraz miejscowym zastosowaniu specjalnych preparatów antybiotykowych.

Niebakteryjne zapalenie kości leczy się głównie lekami przeciwzapalnymi. Jednak znaczna liczba pacjentów wymaga bardziej intensywnego leczenia, uwzględniającego sterydy i sulfasalazynę.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: emedica.pl/ Przewlekłe niebakteryjne zapalenie kości i szpiku/kości (chronic recurrent multifocal osteomyelitis, CRMO) - pediatric rheumatology european society