Słuchaj
Damian Michałowski, Michał Korościel
Damian Michałowski, Michał Korościel
Marcin Sońta , Mateusz Ptaszyński
Justyna Dżbik, Kamil Nosel
Hubert Radzikowski
Redakcja Radia ZET
Sprawdź co graliśmy

Teraz gramy

Rak piersi: występuje najczęściej u kobiet. Jak rozpoznać złośliwy nowotwór piersi?

08.06.2018 16:16

Rak piersi to najczęściej występujący u kobiet nowotwór złośliwy. Choć dotyka przeważnie kobiety, to mogą na niego zachorować również mężczyźni. Zazwyczaj pierwszym objawem raka jest wyczuwalny w piersi guzek, a także wydzielina z brodawki sutkowej, zaczerwienienie lub wciągnięcie skóry piersi. Leczenie nowotworu zależy od jego zaawansowania, dlatego największe szanse na całkowite wyleczenie mają osoby, u których rozpozna się wczesnego raka. Dowiedz się, co zwiększa szanse na zachorowanie na raka piersi.

Rak piersi to najczęściej występujący nowotwór złośliwy u kobiet fot. Shutterstock

Rak piersi (sutka) to nowotwór złośliwy, który wywodzi się z nabłonka gruczołu sutkowego. Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym u kobiet, u mężczyzn występuje rzadko.

Pierś kobiety zbudowana jest z 15-20 zrazików, czyli charakterystycznych płatów będących właściwie złożonymi gruczołami pęcherzykowymi produkującymi pokarm. Z każdego zrazika wychodzi przewód mleczny, którym prowadzony jest pokarm na zewnątrz brodawki.

Gruczoł piersiowy, zbudowany ze zrazików i przewodów mlecznych, otoczony jest tkanką tłuszczową, mięśniową i włóknistą.

Zraziki i przewody wyścielone są komórkami, które mogą ulegać niekontrolowanemu wzrostowi i tworzyć raka. Większość nowotworów złośliwych wywodzi się z przewodów mlecznych (rak przewodowy), a mniejsza część ze zrazików (rak zrazikowy).

Znacznie rzadziej rak rozwija się z innych tkanek, które wchodzą w skład budowy piersi – na przykład mięsaki tkanki mięśniowej.

"

Pierś może być także miejscem zmian przerzutowych w przebiegu innych nowotworów, takich jak: czerniak, rak narządu rodnego i przewodu pokarmowego. "

Przyczyny występowania raka piersi

Przyczyny występowania raka piersi pozostają nieznane. Nie wiadomo dokładnie, dlaczego rak dotyka niektóre osoby, a inne nie. Wiadomo natomiast, że istnieje kilka czynników, które zwiększają ryzyko występowania raka piersi.

Do czynników zwiększających szanse na wystąpienie raka piersi zalicza się:

  • płeć: rak piersi występuje najczęściej u kobiet, bardzo rzadko dotyczy mężczyzn;
  • wiek: ryzyko zachorowania na raka piersi wzrasta z wiekiem – najczęściej chorują kobiety po 50. roku życia;
  • czynniki hormonalne: stosowanie antykoncepcji hormonalnej i hormonalnej terapii zastępczej zwiększa ryzyko zachorowania;
  • gęstość tkanki gruczołowej: kobiety z tzw. gęstą tkanką gruczołową mają większe ryzyko zachorowania na raka piersi;
  • łagodne zmiany w piersiach: niektóre łagodne zmiany występujące w piersiach i przebiegające z obecnością rozrostu atypowego, np. hyperplasia ductalis atypica i hyperplasia lobularis atypica powodują wzrost ryzyka zachorowania na raka piersi;
  • występowanie raka w przeszłości: chorowanie na raka piersi w przeszłości aż trzykrotnie zwiększa ryzyko ponownego zachorowania – tym razem na raka drugiej piersi. Ryzyko zachorowania na raka piersi zwiększa także chorowanie na raka jajnika i raka trzonu macicy w przeszłości.

Ważnym czynnikiem ryzyka w przypadku raka piersi jest obciążenie genetyczne. Około 5-10 proc. nowotworów ma charakter dziedziczny, Pozostałe nowotwory piersi powstają w wyniku samorzutnych mutacji genów w ciągu całego życia. Prawdopodobieństwo zachorowania na raka piersi wrasta w przypadku, gdy w rodzinie chorowała mama, siostra, córka. Obciążenie genetyczne ma szczególne znaczenie w przypadku zachorowań w młodym wieku.

Kryterium dziedziczenia raka piersi (obecnie najpewniejszym) jest stwierdzenie mutacji genów supresorowych BRCA1 oraz BRCA2. Mutacja tych genów wskazuje na duże ryzyko dziedziczenia tej choroby. U kobiet z mutacją genów BRCA życiowe ryzyko wystąpienia raka piersi wynosi nawet 80 proc., a raka jajnika 30 proc.

Innymi genami, których mutacja może zwiększać ryzyko zachorowania na raka piersi, są geny: ATP, BRIP1, TP3, CHEK i PTEN.

Innym ważnym czynnikiem, który może wpływać na ryzyko występowania raka piersi, jest wczesny wiek pierwszej i późny wiek ostatniej miesiączki. To czynniki wydłużające narażenie powstającej tkanki gruczołowej piersi na hormony jajnika (estrogeny i progesteron). Im dłuższy czas narażenia, tym większe ryzyko zachorowania.

Urodzenie pierwszego dziecka ma wpływ na ostateczne ukształtowanie się nabłonka gruczołu mlekowego, co zmniejsza ryzyko raka piersi. Uważa się zatem, że im później kobieta urodzi dziecko, tym większe ma szanse na wystąpienie nowotworu.

Objawy raka piersi

Objawy raka piersi zależą głównie od jego stadium zaawansowania. Na wczesnym etapie rak piersi nie daje zazwyczaj żadnych objawów. Zwykle rozpoznawany jest jako twardy guzek w piersi podczas samobadania lub badania w gabinecie lekarskim (wyczuwalny jest przez dotyk). Objawy raka pojawia się zazwyczaj w miarę zaawansowania choroby.

Objawy raka piersi:

  • wyczuwalny guz w piersi;
  • zmiana kształtu piersi, jej wielkości, obrysu i napięcia skóry wokół piersi;
  • wciągnięcie brodawki sutkowej – występujące nagle;
  • wciągnięcie skóry piersi;
  • pojawienie się zmian w obrębie skóry piersi lub zmian w obrębie skóry brodawki – zaczerwienienie, wgłębienia, usztywnienia skóry;
  • wyciek z brodawki sutkowej;
  • owrzodzenie brodawki lub skóry piersi;
  • ból piersi bez uchwytnych przyczyn;
  • obraz przypominający skórkę pomarańczy;
  • świąd lub pieczenie brodawki sutkowej.

Rozwijającemu się rakowi towarzyszy w wielu przypadkach powiększenie pachowych węzłów chłonnych objawiające się jako wyczuwalna obecność twardych guzków pod pachą, co świadczy zwykle o wystąpieniu przerzutów do węzłów chłonnych. W dalszych etapach występuje powiększenie węzłów szyjno-nadobojczykowych.

Rozpoznanie raka piersi

Rozpoznanie raka piersi rozpoczyna się już w gabinecie lekarskim, gdzie lekarz bada pierś i węzły chłonne. Następnie postępowanie obejmuje badanie USG i mammografię (nie w każdym przypadku). Rozpoznaną w badaniu niepokojącą zmianę bada się dalej za pomocą biopsji polegającej na nakłuciu guza i pobraniu materiału do badania histopatologicznego. Dopiero na podstawie wyników badania (szczególnie badania laboratoryjnego) możliwe jest postawienie diagnozy.

Stadium zaawansowania raka i obecność ewentualnych przerzutów ocenia się na podstawie wyników poszczególnych badań, w tym RTG klatki piersiowej i USG brzucha, a także tomografii komputerowej klatki piersiowej, jamy brzusznej i mózgowia, scyntygrafii kości, pozytonowej emisyjnej tomografii (PET).

Stadia zaawansowania raka piersi określa się na podstawie klasyfikacji TNM opracowanej przez Międzynarodową Unię do Walki z Rakiem (UICC):

  • Cecha T oznacza guz pierwotny, jego wielkość i umiejscowienie;
  • Cecha N ocenia regionalne węzły chłonne, wielkość przerzutu w węźle i ilość węzłów z przerzutami;
  • Cecha M określa, czy występują przerzuty do narządów odległych.

Biorąc pod uwagę wszystkie cechy, określa się stopień zaawansowania choroby nowotworowej tradycyjnie posiadający numery od 0 do IV, gdzie IV jest stopniem największego zaawansowania.

Można wyodrębnić dwie kategorie chorych: leczonych z założeniem wyleczenia (stadium wczesnego zaawansowania lub zaawansowania miejscowego) oraz chorych leczonych paliatywnie (jedynie w celu złagodzenia objawów, a nie wyleczenia) z przerzutami do narządów odległych w momencie rozpoznania.

  • Uwaga! Wyniki badań należy zawsze omawiać z lekarzem!

Leczenie raka piersi

Podstawową metodą leczenia raka piersi jest operacja. W zależności od zaawansowania choroby stosuje się leczenie oszczędzające pierś lub wymagające jej usunięcia.

Leczenie oszczędzające pierś polega na wycięciu guza wraz z odpowiednim marginesem zdrowych tkanek i usunięciu węzłów chłonnych pachy. Natomiast radykalna mastektomia, czyli amputacja piersi, to operacja polegająca na usunięciu całej piersi wraz z węzłami chłonnymi pachy.

Wykonuje się także operacje oszczędzające układ chłonny, gdy wyniki badań wskazują na to, że do przerzutów nie doszło.

Po wykonaniu operacji oszczędzającej pierś stosuje się radioterapię, która minimalizuje szanse na nawrót choroby. Radioterapię stosuje się również po mastektomii, gdy doszło do przerzutów do węzłów chłonnych pachowych.

Niezależnie od zastosowanej metody leczenia lekarz w każdym przypadku indywidualnie rozpatruje konieczność wdrożenia leczenia systemowego, czyli klasycznej chemioterapii, leków hormonalnych lub nowoczesnych leków ukierunkowanych molekularnie.

W przypadku osób, u których leczenie nie przyniosło oczekiwanych skutków lub rak jest w zaawansowanych stadium rozwoju, stosuje się leczenie paliatywne mające na celu wydłużenie przeżycia oraz poprawę jakości życia, w tym łagodzenie objawów choroby.

"

Po leczeniu należy zgłaszać się na wizyty kontrolne: w ciągu pierwszych 2 lat od operacji – co 3–4 miesiące; od 2 do 5 lat po operacji – co 6 miesięcy; po 5 latach od operacji – co 12 miesięcy. "

Źródło: onkologia.org.pl/rak-piersi-kobiet; onkologia.mp.pl; zwrotnikraka.pl/objawy-raka-piersi-sutka

________

zdrowie.radiozet.pl/nk

Oceń