Zespół de Quervaina, czyli kciuk matki. Częsta choroba młodych mam

06.11.2019
Aktualizacja: 06.11.2019 14:57
Zespół de Quervaina
fot. Shutterstock

Zespół de Quervaina to choroba typowa dla młodych matek, muzyków, czy sportowców – głównie tenisistów. Ból dłoni i kciuka jest konsekwencją zapalenia pochewek ścięgnistych nadgarstka. Choroba ta rozwija się na skutek częstych urazów i przeciążeń wynikających z monotonnego powtarzania pewnych ruchów. Sprawdź, jak leczyć zespół de Quervaina.

Zespół de Quervaina to zapalenie pochewek ścięgnistych nadgarstka. Zapalenie zwykle obejmuje ścięgna prostownika krótkiego kciuka i odwodziciela długiego kciuka (kontrolujące ruchy prostowania i odwodzenia kciuka). Inaczej rzecz ujmując, dolegliwości związane z chorobą de Quervaina dotyczą głównie kciuka. 

Choroba ta nazywana jest również „kciukiem matki”, ponieważ jest charakterystyczna dla młodych matek często podnoszących i noszących na rękach niemowlę, a tym samym przeciążających nadgarstek i kciuk (powtarzalne ruchy w postaci mocnego ścisku i odwodzenie ręki).

Zespół de Quervaina: przyczyny

Przyczyną zespołu de Quervaina, czyli zapalenia pochewek ścięgnistych nadgarstka, są powtarzające się urazy i częste przeciążenia ścięgien prostowników kciuka będące wynikiem wykonywanej pracy, zajęć sportowych, gry na instrumentach, a nawet powtarzających się domowych obowiązków. Do rozwoju zespołu de Quervaina predysponuje powtarzający się mocny chwyt, połączony z odwiedzeniem ręki.

Z powodu długotrwałego procesu zapalnego dochodzi do ciągłego napięcia włókien i ścięgien oraz do pogrubienia pochewek. Ilość płynu poślizgowego, który produkowany jest w ich wnętrzu, nie jest wystarczająca, przez co pojawia się bolesne utrudnienie przesuwu ścięgien.

Zespół de Quervaina: objawy

Objawem zespołu de Quervaina jest silny, przewlekły ból nadgarstka i kciuka, nasilający się przy jego ruchach: przywodzenie, uchwyt. Ból ten często promieniuje do przedramienia.

Skóra w obrębie kciuka i po promieniowej stronie nadgarstka jest przekrwiona, zaczerwieniona.

Główne objawy zespołu de Quervaina:

  • promieniujący ból w obrębie kciuka i przedramienia;
  • przekrwienie i zaczerwienienie skóry w okolicy palca;
  • ból u nasady kciuka, nasilający się przy wykonywaniu ruchów (np. znak „OK”);
  • przeczulica w okolicy podstawy kciuka.

Zespół de Quervaina: badanie

Najpopularniejszym sposobem na rozpoznanie zespołu de Quervaina jest test von Finkelsteina, który polega na zgięciu kciuka, a następnie zgięciu na nim pozostałych palców (pięść z kciukiem w środku) oraz odchyleniu dłoni w stronę łokcia, tzn. na zewnątrz.

Jeśli w czasie wykonywania tej czynności pojawi się ból, to najprawdopodobniej występuje zapalanie pochewki ścięgnistej nadgarstka.

Aby ostatecznie potwierdzić stan zapalny, wykonuje się badanie USG. 

Zespół de Quervaina: leczenie

Jeśli pojawi się ból, najlepiej odciążyć rękę na jakiś czas: wykonywać czynności drugą ręką, unikać dodatkowych przeciążeń (tylko konieczne minimum). Dodatkowo poleca się aplikowanie na okolice kciuka maści zawierających niesteroidowe leki przeciwzapalne. Odciążenie dłoni i stosowanie maści przeciwzapalnych pomaga zazwyczaj zwalczyć stan zapalny. 

Zdarza się jednak, że kciuk nie przestaje boleć lub dolegliwości się nasilają. Wtedy należy zgłosić się do lekarza, rozważyć leczenie rehabilitacyjne, leczenie sterydami.

Leczenie operacyjne polegające na przecięciu pochewek ścięgnistych nadgarstka jest ostatecznością, ale w niektórych przypadkach nie da się go uniknąć. 

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.