Uraz stawu barkowego dotyka zazwyczaj sportowców. Jak rozpoznać objawy?

04.06.2018
Aktualizacja: 07.06.2019 13:19
Na urazy barku cierpią najczęściej sportowcy
fot. EastNews

Uraz stawu barkowego powoduje ból, stan zapalny i uczucie niestabilności stawu, które uniemożliwiają normalne poruszanie kończyną. Do urazu barku (stawu barkowo-obojczykowego) dochodzi zazwyczaj na skutek upadku na wyciągniętą rękę. To uraz powszechny wśród sportowców, osób grających w piłkę nożną, siatkówkę i jeżdżących na nartach.

Uraz stawu barkowego polega na tym, że głowa kości ramiennej wysuwa się z panewki stawowej i przemieszcza ponad staw lub obok niego. Dzieje się tak na skutek urazu, silnego uderzenia, czy upadku na wyciągnięta rękę. To uraz typowy dla osób uprawiających sport.

Staw barkowy łączy kość ramienną z łopatką. Składa się ze stawu ramienno-łopatkowego, barkowo-obojczykowego, łopatkowo-żebrowego, mostkowo-obojczykowego oraz z przestrzeni podbarkowej. Każda z tych struktur może być przyczyną dolegliwości bólowych całego barku oraz powodować znaczne ograniczenie ruchomości kończyny.

Staw barkowy charakteryzuje duży zakres ruchów wspomaganych przez więzadła, torebkę stawową, obrąbek stawowy i mięśnie. Gdy dojdzie do urazu stawu barkowego pojawia się ból i uczucie niestabilności stawu, które uniemożliwia swobodne poruszanie kończyną.

Jak dochodzi do urazu stawu barkowego?

Główną przyczyną urazu barku jest upadek na wyciągniętą rękę lub na ramię, do czego dochodzi najczęściej podczas uprawiania sportów. W momencie upadku obojczyk ustabilizowany jest na klatce piersiowej, a siła działająca na bark spycha łopatkę ku dołowi, przez co staw ulega uszkodzeniu.

W poważniejszych przypadkach, urazowi barku może towarzyszyć rozerwanie więzadeł stabilizujących (barkowo – obojczykowe, kruczo – obojczykowe), przyczepów mięśnia naramiennego lub czworobocznego oraz złamanie struktur kostnych (wyrostka barkowego, wyrostka kruczego, obojczyka).

Do najczęstszych urazów barku zalicza się:

  • Niestabilność barku: występuje, gdy głowa kości ramiennej nie ma możliwości utrzymania się podczas ruchu barku w swoim właściwym położeniu, czyli w panewce stawu. Występują wtedy epizody powracających podwichnięć i zwichnięć barku, a ruchom towarzyszy ból. Niestabilność rozwija się zazwyczaj po pojedynczym niewyleczonym lub niedoleczonym urazowym zwichnięciu barku.
  • Uszkodzenie stożka rotatorów: stożek rotatorów to nazwa ścięgien, a w zasadzie zakończeń mięśni, które odpowiedzialne są za ruchy rotacyjne w ramieniu. Do uszkodzenia stożków dochodzi zazwyczaj po upadku lub dźwignięcia zbyt ciężkiego przedmiotu. Uszkodzenia urazowe stożka rotatorów zwykle wymagają interwencji chirurgicznej, najczęściej z zastosowaniem technik operacyjnych mało inwazyjnych.
  • Zwichniecie barku: następuje zwykle w kierunku przednim, choć może też dotyczyć innych kierunków. Zwichnięcia z niepełnym przemieszczeniem kości mogą nastawić się samoistnie, rozległe zwichnięcia z pełnym przemieszczeniem kości wymagają interwencji ortopedy w znieczuleniu.

Jak rozpoznać uraz stawu barkowego?

Do objawów towarzyszących urazowi stawu barkowo zalicza się przede wszystkim ból odczuwany na szczycie ramienia, nasilający się podczas ruchu stawu - występujący zazwyczaj punktowo. Po urazie barku dochodzi także do miejscowego obrzęku i tkliwości uciskowej barku.

Odczuwalna jest także niestabilność stawu i ograniczenie ruchowe. Można zauważyć także uniesienie obojczyka względem wyrostka barkowego, czyli tzw. objaw klawisza.

Diagnozę ustala się na podstawie występujących objawów oraz zdjęcia rentgenowskiego (RTG). Zdjęcia wykonuje się najczęściej w płaszczyznach: przednio – tylnej (A-P) oraz bocznej. Nierzadko pomocne okazuje się także badanie USG, dzięki któremu możliwa jest dokładna ocena dalszego końca obojczyka i uszkodzenia więzadeł.

W procesie diagnostycznym korzysta się także z rezonansu magnetycznego i tomografii komputerowej, które w kompleksowy sposób określają rozległość urazu.

Na czym polega leczenie urazu stawu barkowego?

Ulgę po urazie przyniesie zimny okład. Urazów barku nie należy jednak lekceważyć i tuż po wystąpieniu objawów trzeba zgłosić się do lekarza. Na czas transportu kończynę należy unieruchomić - rękę można delikatnie zgiąć w łokciu, przycisnąć do klatki piersiowej i owinąć bandażem wokół ciała.

Gdy uszkodzenie stawu nie jest rozległe i nie wymaga interwencji ortopedy, stosuje się zazwyczaj leki przeciwbólowe, w tym do stosowania miejscowego. Rekonwalescencja po urazie barku trwa zazwyczaj 3-6 tygodniu, a w tym czasie zaleca się regularne ćwiczenia rozciągające mięśnie ramion i barków pod okiem fizjoterapeuty.

W niektórych przypadkach uraz jest na tyle poważny, że wymaga interwencji lekarza, w tym operacji w znieczuleniu. Powrót do zdrowia, a tym bardziej do sportu po zabiegu jest znacznie wydłużony. Konieczne jest także wdrożenie odpowiedniej aktywności fizycznej i rehabilitacji.

Uszkodzenie więzozrostu barkowo-obojczykowego - na czym polega?

Zobacz koniecznie: Lekarz kadry: Kamil Glik prawdopodobnie nie uniknie operacji

Więzozrost barkowo-obojczykowy jest strukturą, która łączy obojczyk z łopatką. Do urazu tej struktury dochodzi najczęściej po upadku na bark z odpowiedniej wysokości, bezpośrednio na rękę ''przy sobie''.

Wyróżnia się kilka stopni urazu więzozrostu barkowo-obojczykowego. Pierwszy stopień określa uszkodzenie części więzadeł. Rekonwalescencja po takim urazie trwa zazwyczaj ok. 3. tygodni.

W drugim i trzecim stopniu, obojczyk unosi się, a więzadła inaczej się goją. To sprawia, że na powrót do formy trzeba czekać nawet 6. tygodni.

Trzeci i czwarty stopień uszkodzenia więzozrostu barkowo-obojczykowego charakteryzuje zupełne uniesienie obojczyka. To sytuacja poważna, która zazwyczaj kończy się operacją, długim okresem rekonwalescencji i koniecznością rehabilitacji.

Źródło: fizjoplaner.pl; wylecz.to/pl/choroby; mobilemed.pl