Kolana koślawe, czyli nogi w „X”. Na czym polega koślawość?

15.04.2019
Aktualizacja: 07.06.2019 13:24
Koslawość kolan to częsta wada postawy

Kolana koślawe to wada postawy, która charakteryzuje się tym, że nogi układają się nienaturalnie w literę X. Kolana i zwykle uda stykają się ze sobą, a łydki wygięte są na zewnątrz. Wada ta powoduje, że człowiek chodzi niepewnie, chwiejnym krokiem, ma niezgrabne ruchy. Koślawość trzeba leczyć, by uniknąć przykrych konsekwencji w przyszłości. 

Kolana koślawe to wada bardzo popularna, zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Koślawość kolan występuje wtedy, gdy przy złączonych i wyprostowanych kolanach pomiędzy stopami tworzy się odstęp. Kolana koślawe, powodują, że nogi układają się w kształcie litery X.

Dziecko z koślawością kolan najczęściej staje w rozkroku, a jego kolana ustawiają się w przeproście. 

Koślawość kolan stwierdza się wtedy, gdy udo nie przechodzi prosto w goleń, ale powstaje między nimi kąt ze szczytem zwróconym do wewnątrz. Wtedy rozstęp między kostkami przyśrodkowymi goleni, przy zwartych i wyprostowanych kolanach, przekracza 5 centymetrów. 

ZOBACZ: Ból kolana to objaw wielu chorób. Przyczyny bólu kolan

Przyczyny koślawych kolan

Kolana koślawe częściej występują u dziewczynek niż u chłopców i jest to związane ze specyficzną budową miednicy, po prostu jest ona u kobiet znacznie szersza. Koślawość obserwuje się u dzieci z obniżonym napięciem nerwowym.

Wyróżnia się koślawość pozapalną, porażenną, pourazową, wrodzoną, idiopatyczną, pokrzywiczą i statyczną. Częstą przyczyną koślawości kolan jest stopa płasko-koślawa, ponieważ ustawienie stopy w pronacji i koślawości powoduje nieprawidłowe rozłożenie sił nacisku i pociąganie w obrębie kolan.

Wśród przyczyn kolan koślawych wyróżnia się:

  • szybki wzrost dziecka;
  • nadwagę, otyłość;
  • krzywicę;
  • płaskostopie;
  • obniżenie napięcia mięśni lub porażenie mięśni;
  • urazy lub złamania kości;
  • choroby stawów (np. reumatoidalne zapalenie stawów).

Ze szpotawości w koślawość

Dziecko, które rodzi się z kolanami szpotawymi, wraz z rozwojem i nauką chodzenia, jego szpotawość zanika na rzecz ustawienia kolan w pozycji koślawej.

Koślawość fizjologiczna występuje pomiędzy 2. a 4. rokiem życia i zanika w miarę dorastania. Dziecko z koślawością należy jednak obserwować, jeśli wada nie zniknie, należy wdrożyć leczenie.

Objawy koślawych kolan

Koślawość kolan to stan nieprawidłowy, który oprócz nieodpowiedniego wyglądu powoduje konkretne komplikacje zdrowotne. 

Koślawość kolan wymusza nacisk na zewnętrzną stronę stawów kolanowych, co powoduje hamowanie wzrostu tej części oraz zwiększa asymetrię kłykci. Zmianom ulegają więzadła i mięśnie, a więzadło poboczne piszczelowe staje się nadmiernie rozciągnięte, natomiast więzadło poboczne strzałkowe znacznie się skraca.

Takie nieprawidłowe, patologiczne ustawienie kolan znacznie zwiększa ryzyko zwichnięć rzepki kolanowej, a to uraz poważny. Jeśli koślawość dotyczy tylko jednej nogi, to następstwem jest jej skrócenie. To z kolei może skutkować skoliozą odcinka lędźwiowego kręgosłupa.

Koślawość, zwłaszcza nieleczona, może przyczyniać się do szybszego rozwoju zmian zwyrodnieniowych w bocznym przedziale stawu kolanowego.

Ponadto osoby dotknięte koślawością kolan mają niezgrabne ruchy. Ich chód jest chwiejny i niepewny, co jest związane z osłabieniem więzadeł. Może również występować ból podczas chodzenia.

Leczenie koślawych kolan

Mała koślawość kolan to zwykle stan określany jako fizjologiczny, który nie kwalifikuje się do leczenia operacyjnego. O tym, co dokładnie znaczy mała, a co znaczy duża koślawość, powinien oczywiście zdecydować lekarz ortopeda po spotkaniu z pacjentem.

Leczenie koślawości polega na wykonywaniu odpowiednich ćwiczeń rehabilitacyjnych, leczenie jest bardzo długotrwałe. Gdy koślawość nasila się, konieczne jest leczenie operacyjne. Przy niewielkiej koślawości należy przebywać, na przykład siedząc po turecku. U dzieci z koślawością kolan poleca się jazdę na rowerze, pływanie, jazdę konną, gimnastykę korekcyjną. Celem rehabilitacji jest wzmocnienie osłabionych mięśni oraz rozciągnięcie przykurczonych mięśni i więzadeł.

W wielu przypadkach koślawość kolan wymaga noszenia butów korekcyjnych lub specjalnych wkładek do butów. W skrajnych przypadkach, gdy koślawość jest naprawdę głęboka, wykonuje się zabieg operacyjny. 

Warto wiedzieć

Dziecko z koślawością kolan powinno się wystrzegać...

Dzieci dotknięte koślawością kolan powinny unikać długich spacerów, długiego przebywania w pozycji stojącej, ćwiczeń w rozkroku, siedzenia w kształcie litery „W”. U dzieci, u których występuje nadwaga, poleca się redukcję wagi pod nadzorem pediatry.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.