Kifoza i kifoza patologiczna: czym jest wygięcie kręgosłupa do tyłu?

28.03.2019
Aktualizacja: 16.10.2019 09:49
Patologiczna kifoza może objawiać się pod postacią ,,garba''
fot. Shutterstock

Kifoza nie jest chorobą, jest to naturalna krzywizna kręgosłupa, charakteryzująca się jego wygięciem do tyłu. Kifoza fizjologicznie występuje na odcinku piersiowym i nie jest niczym niezwykłym. Patologię stanowią natomiast hyperkifoza piersiowa lub hypokifoza piersiowa, kifoza szyjna lub lędźwiowa. Są to bowiem przypadki kifozy, w których wygięcie kręgosłupa znajduje się w nieodpowiednim miejscu lub jest nieodpowiednio głębokie.

Kifoza (zwana także kyfozą) to naturalna krzywizna kręgosłupa, którą charakteryzuje łukowate wygięcie kręgosłupa w stronę grzbietową, czyli ku tyłowi. Kifoza może być patologiczna, gdy jest pogłębiona, co znaczy, że kręgosłup jest zbyt mocno wygięty do tyłu. 

Kręgosłup dorosłego człowieka posiada swoje naturalne krzywizny, w tym fizjologiczne wygięcie w postaci kifozy piersiowej. Kręgosłup musi być odpowiednio „powyginany”, by móc znosić codzienne, czasami bardzo duże obciążenia. Dzięki swoim krzywiznom pozwala także człowiekowi zachować odpowiednią postawę. Choć kifoza jest jedną z naturalnych krzywizn kręgosłupa (inną jest lordoza), to nie zawsze to skrzywienie jest odpowiednie. O patologicznej, czyli nieprawidłowej kifozie mówi się wtedy, gdy występuje w nieodpowiednim dla siebie miejscu (w odcinku szyjnym lub lędźwiowym) lub gdy jest pogłębiona (nadmierne wygięcie kręgosłupa).  

  • Prawidłowa, fizjologiczna kifoza piersiowa ma kąt od 20 do 40-45 stopni.

Przyczyny kifozy patologicznej

Kifozę pogłębioną nazywa się hiperkifozą lub okrągłymi plecami. To choroba postępująca stopniowo, prowadząca do nadmiernego wygięcia kręgosłupa ku tyłowi w odcinku piersiowym i krzyżowym.

Kifoza patologiczna występuje najczęściej pod postacią hiperkifozy lub hypokifozy piersiowej, ale może również obejmować odcinek lędźwiowy kręgosłupa. Powstaje najczęściej w wyniku osteoporozy, a także krzywicy, skoliozy, choroby Scheuermanna, a nawet wad postawy i złych nawyków (długotrwałe przebywanie w zgarbionej pozycji). Przyczyną patologicznej kifozy mogą być także niektóre choroby neurologiczne, złamania trzonów kręgów, na przykład w przebiegu nowotworów czy gruźlicy.

Kifozę patologiczną podzielić można na:

  • Kifozę młodzieńczą (choroba Scheuermanna)
  • Kifozę pourazową (np. po złamaniach)
  • Kifozę wrodzoną
  • Kifozę powodowaną rozszczepem kręgosłupa
  • Kifozę w chorobach układowych
  • Kifozę w destrukcji zapalnej

Warto wiedzieć

Kifoza konsekwencją złych nawyków

Pogłębiona kifoza bywa konsekwencją nieodpowiednich nawyków, w tym ciągłej obsługi telefonów komórkowych w pozycji z głową pochyloną w dół, co może po pewnym czasie prowadzić do powstania ,,garba''. Również praca siedząca, szczególnie praca przed komputerem predysponuje do pogłębiania się kifozy.

commons.wikimedia.org
fot. commons.wikimedia.org

Objawy kifozy patologicznej

Patologiczna kifoza to nadmierne, nienaturalne wygięcie kręgosłupa ku tyłowi, czyli w stronę grzbietową. Taka wada kręgosłupa powoduje deformację sylwetki i wymusza zwiększenie lordozy kręgosłupa, czyli wygięcia go w stronę brzuszną, a także przeniesienie siły obciążenia kręgów do przodu. Patologiczna kifoza przyspiesza rozwój zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa, jest również źródłem przewlekłego bólu (powodowanego nieodpowiednim obciążeniem), a w wielu przypadkach również postępującej trudności ze swobodnym poruszaniem się.

W patologicznej kifozie obserwuje się nienaturalnie zaokrąglone plecy, a w zaawansowanym stopniu garb. 

Charakterystyczne dla pogłębionej kifozy jest:

  • wysunięcie głowy do przodu;
  • wysunięcie barków do przodu;
  • zaokrąglenie ramion;
  • zapadnięcie się klatki piersiowej;
  • rozsunięcie i odstawanie łopatek.

Badaniem pozwalającym na zdiagnozowanie kifozy jest RTG kręgosłupa.

Leczenie kifozy patologicznej

Kifoza patologiczna prowadzi do zniekształcenia sylwetki. Nieleczona jest również przyczyną przewlekłych bólów kręgosłupa, zwyrodnienia kręgosłupa, a nawet powikłań płucnych i krążeniowych. Patologiczna kifoza predysponuje do powstawania zaburzeń neurologicznych, w tym nasilonych niedowładów lub porażenia kończyn. Dlatego nadmierne wygięcie kręgosłupa należy leczyć.

Leczenie patologicznej kifozy uzależnione jest od przyczyny jej powstania. Warunkiem skutecznego leczenia w każdym przypadku jest wczesna diagnoza nadmiernej kifozy, zanim dojdzie do utrwalonego usztywnienia. Podstawą leczenia jest rehabilitacja, w przypadku dzieci także gimnastyka korekcyjna i zmiana nawyków. 

Zaleca się wykonywanie odpowiednich ćwiczeń korekcyjnych rozciągających mięśnie klatki piersiowej i wzmacniających mięśnie grzbietu, a także spanie na średnio miękkim materacu. W łagodzeniu bólu stosuje się środki przeciwbólowe i masaże klasyczne, wielu osobom pomaga także basen.

U osób, u których patologiczna kifoza wynika z deformacji bez złamań trzonów kręgów, stosuje się metody zachowawcze, w tym ćwiczenia korekcyjne, basen, masaże, a także gorset ortopedyczny. Konieczne jest także unikanie zbyt dużych obciążeń. Inaczej leczy się kifozę będącą wynikiem złamań trzonów kręgów. W takich przypadkach podstawą jest leczenie choroby, która wywołała złamanie, a następnie patologicznej kifozy piersiowej. W tym celu stosuje się głównie metody operacyjne. 

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: ortopeda.biz.pl; onkolmed.pl