Jak rozpoznać stłuczenie, skręcenia stawu, zwichnięcie lub złamanie?

21.09.2018 14:00
Urazy
Fot. Shutterstock

Stłuczenie, skręcenie stawu, zwichnięcie czy złamane – to bardzo popularne urazy. Niektóre z nich można leczyć w domu, jednak w niektórych przypadkach konieczna jest wizyta u lekarza. Dowiedz się kiedy trzeba jechać na dyżur ortopedyczny, a kiedy wystarczy zrobić zimny okład.

Stłuczenie - po czym je poznać?

Stłuczenie jest urazem stawów, okostnej oraz miękkich tkanek okołostawowych bez przerywania skóry. Takie urazy są najpowszechniejsze – może do nich dojść właściwie w każdej chwili – uderzając się o mebel, podczas zabawy, ćwiczeń czy aktywności fizycznych (np. podczas jazdy na rowerze).

W stłuczonym miejscu może pojawić się obrzęk, krwawy wylew podskórny, siniak, ból, a także – czasami – może dojść do chwilowego upośledzenia ruchomości kończyny, a właściwie jej stawu. Tak naprawdę objawy zależą od tego, w którym miejscu na ciele doszło do stłuczenia.

Stłuczenie - pierwsza pomoc

Jeśli doszło do stłuczenia tkanek miękkich, to zastosuj zimny okład. Mogą to być zawinięte w ściereczkę kostki lodu, specjalne schłodzone plastry żelowe lub po prostu to, co mamy w zamrażalniku (np. jakaś mrożonka – należy tylko pamiętać, że jej zawartość należy zjeść nie wolno jej po raz drugi mrozić!).

Zimne okłady zmniejszą ból i obrzęk. Kilka godzin po incydencie stłuczenia możesz zastosować maść lub żel o działaniu przeciwzapalnym, przeciwbólowym i przeciwobrzękowym.

W przypadku stłuczenia stawów czy okostnej unieruchom kończynę (może pomóc również ułożenie kontuzjowanej ręki czy nogi powyżej serca) i także zastosuj zimne okłady. W kolejnej dobie stosuj ciepłe okłady (przyśpieszą proces wchłaniania się wynaczynionej krwi).

Stłuczenie goi się zwykle 5–10 dni, a powstały w jego miejscu siniak zmienia kolor na zielony, żółty i znika.

Ważne! Idź do lekarza, gdy obrzęk nie zmniejsza się, ból nie ustępuje, masz problemy z poruszaniem stłuczoną kończyną.

Dowiedz się więcej: Siniaki mogą być objawem poważnej choroby. O czym mówią siniaki?

Skręcenie stawu - po czym je poznać?

Skręcenie jest urazem polegającym na uszkodzeniu tkanek miękkich stawu (np. na ich nadmiernym rozciągnięciu, naderwaniu), które utrzymują go w naturalnej pozycji. Jest to bardzo częsta przypadłość, która może dotyczyć chrząstki, wiązadła i torebek stawowych, choć najbardziej narażone są zwykle staw skokowy, kolanowy oraz nadgarstek.

Skręceniu stawu towarzyszy zwykle ból, obrzęk i krwawy wylew podskórny. Nie należy lekceważyć tego typu urazu i zawsze skonsultować go z lekarzem. Bywa że uraz stawu wymaga leczenia operacyjnego. Jeśli staw, który utracił swoją elastyczność, nie będzie leczony i rehabilitowany, to może dojść do jego destabilizacji i pogłębienia problemów zdrowotnych

Skręcenie stawu – pierwsza pomoc

Lekarze wyróżniają kilka stopni skręcenia stawu: lekkie (mały krwiak i obrzęk okolicy stawu, upośledzeniem czynności stawu w niewielkim stopniu), średni (wszystkie objawy są bardziej nasilone niż w przypadku lekkiego skręcenia) i ciężkie (pojawia się silny ból oraz obrzęk; występuje duża niestabilność stawu).

Przede wszystkim usuń wszystkie przedmioty, które znajdują się przy skręconym stawie (zegarek, biżuterię, buty, a nawet ubranie). Ułóż kończynę ze skręconym stawem w wygodnej pozycji (jeśli to możliwe to najlepiej na poziomie serca). Zrób zimny okład, np. owinięte w ściereczkę kostki lodu. Możesz również zastosować maść przeciwbólową i przeciwobrzękową. Gdy dolegliwości bólowe ustąpią, możesz usztywnić staw za pomocą opaski lub elastycznego bandaża. Pamiętaj tylko, by nie zawiązywać go zbyt ciasno. Zrezygnuj na pewien czas z aktywności, które mogłyby pogłębić uraz.

Jeśli staw był długo unieruchomiony, po zdjęciu opatrunku konieczna może się okazać rehabilitacja.

Ważne! Jeżeli obrzęk narasta, pojawia się coraz silniejszy ból, nie zwlekaj z wizytą u lekarza. Być może konieczne będzie założenie gipsu, by więzadła mogły się właściwie zregenerować i odzyskać elastyczność.

Warto przeczytać: Kontuzje na nartach i snowboardzie. Jak się przed nimi chronić?

Zwichnięcie - po czym je poznać?

Zwichnięcie to uraz, który powoduje, że kości tworzące staw zmieniają swoje naturalne położenie. W tego typie urazu może dojść do uszkodzenia więzadeł, łąkotek, chrząstki lub torebki stawowej, a stawami, które ulegają najczęściej tego typu urazów są: stawy ramienia, biodra, łokcia, palców, dłoni, kciuka i rzepki kolanowej.

W przypadku zwichnięcia możemy odczuwać silny ból, któremu będzie towarzyszył narastający obrzęk. Uraz może zmienić też kształt stawu. Często w miejscu urazu – z powodu uszkodzenia naczyń krwionośnych – może pojawić się siniak.

Ważne! Stawu nie można nastawiać samodzielnie. Trzeba jak najszybciej skontaktować się z lekarzem, który nastawi staw, a potem go unieruchomi. Zlekceważenie tej kontuzji może się zakończyć martwicą tkanek.

Zwichnięcie – pierwsza pomoc

Wykonaj okład z lodu na zwichniętą kończynę. Ustabilizuj ją. Możesz zastosować leki z grupy niesteroidowych przeciwzapalnych, by zmniejszyć ból. Potem należy jak najszybciej pojechać do lekarza.

W przypadku dużego urazu pacjent może wymagać operacji. Nie wolno mu wówczas podawać niczego do jedzenia ani picia.

Polecamy: Ból kolana to objaw wielu chorób. Przyczyny bólu kolan

Złamanie - po czym je poznać?

Złamanie to inaczej przerwanie ciągłości kości z uszkodzeniem okolicznych tkanek. Może być otwarte – gdy kość przebija skórę (wówczas pojawia się krwawienie) – i zamknięte (skóra i tkanki są nienaruszone). To dwa podstawowe typu złamania, choć mogą się one dzielić jeszcze na proste, z przemieszczeniem, stawowe, pozastawowe etc.

Złamaniu zwykle towarzyszy silny ból, nasilający się przy próbie ruchu, a kończyna może być obrzęknięta, nienaturalnie ułożona, zniekształcona. Chory nie może ruszać kończyną, ma krwawe wylewy oraz zasinienia. W przypadku złamania otwartego mogą wystawać odłamki kości, a z rany lecieć krew.

Złamanie – pierwsza pomoc

W przypadku złamania, należy jak najszybciej wezwać pogotowie ratunkowe, dzwoniąc na 999 lub 112.

Jeśli mamy do czynienia ze złamaniem otwartym należy zatamować krwawienie – przy małym krwawieniu wystarczy zwykły opatrunek, w przypadku dużej rany koniczny jest opatrunek uciskowy. Jeśli opatrunek szybko nasiąknie krwi, nie zdejmuj go, tylko przyłóż nowy. Kontroluj przy tym parametry życiowe poszkodowanego (tętno, oddech).
Ważne! Podczas opatrywania rany korzystaj z jednorazowych rękawiczek ochronnych – to sprawi, że unikniesz ewentualnego zakażenia.

Złamaną kończynę należy unieruchomić. Jeśli złamaniu uległ trzon kości, to unieruchomić trzeba 2 sąsiadujące z nią stawy. Jeśli okolice stawu, 2 sąsiadujące z nią kości.

Możliwości unieruchomienia złamanej kości jest wiele, np.: poprzez zrobienie szyn z deseczki i materiału, użycia części garderoby jako temblaka, złamaną nogę można unieruchomić poprzez ułożenie obok niej koca bądź zwiniętej odzieży.

Warto wiedzieć: Uraz stawu barkowego dotyka zazwyczaj sportowców. Jak rozpoznać objawy?

zdrowie.radiozet.pl/ mk